{"id":24116,"date":"2023-01-10T12:39:57","date_gmt":"2023-01-10T09:39:57","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24116"},"modified":"2023-01-10T12:39:57","modified_gmt":"2023-01-10T09:39:57","slug":"korifey-s%c9%99xsiyy%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24116","title":{"rendered":"KOR\u0130FEY \u015e\u018fXS\u0130YY\u018fT"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-24117 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1661506614_301577586_10226348545678293_578244354600129178_n-300x201.jpg\" alt=\"\" width=\"324\" height=\"217\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1661506614_301577586_10226348545678293_578244354600129178_n-300x201.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1661506614_301577586_10226348545678293_578244354600129178_n-768x514.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1661506614_301577586_10226348545678293_578244354600129178_n.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 324px) 100vw, 324px\" \/>Tarix \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yetirir. \u015e\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r is\u0259 tarixi yarad\u0131r. B\u0259\u015f\u0259r tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq onun dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin \u00e7iynind\u0259 dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259rik.<br \/>\nBel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u0259xtin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyevdir.<br \/>\nOnun 1969-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259li\u015fi d\u0259nizd\u0259 tufan\u0131 xat\u0131rlatd\u0131. Respublikan\u0131n h\u0259yat\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259lat\u00fcm\u0259 g\u0259ldi, \u00e7alxaland\u0131, duruldu. D\u00fcn\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259tal\u0259tin qoynunda \u00e7abalayan respublikan\u0131 bir inki\u015faf, bir y\u00fcks\u0259li\u015f havas\u0131 b\u00fcr\u00fcd\u00fc. H\u0259r \u015fey sanki t\u00fck\u0259nm\u0259z bir enerji m\u0259nb\u0259yind\u0259n \u015f\u00fcaland\u0131.<br \/>\n\u0130cras\u0131 nam\u00fcmk\u00fcn say\u0131lan \u00e7ox i\u015fl\u0259rin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc fel\u0259n isbatlayan, h\u0259r \u015feyi g\u00f6r\u0259n, h\u0259r \u015feyi bil\u0259n, h\u0259r \u015feyi bacaran bu cavanm\u0259rd r\u0259hb\u0259r q\u0131sa bir zamanda xalq\u0131n d\u0259rin v\u0259 s\u0259mimi m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazand\u0131.<br \/>\nTam fenomenal bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t (zahir\u0259n v\u0259 daxil\u0259n) olan Heyd\u0259r \u018fliyev tarixin nadir \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. O, Yeni Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusudur. Ulu \u00d6nd\u0259rin by g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n muxt\u0259lif gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 ucalan abid\u0259l\u0259ri onun \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 ucalm\u0131\u015f heyk\u0259ll\u0259rinin inikas\u0131d\u0131r.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev kimi korifey bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n yazmaq c\u0259sar\u0259tind\u0259 bulunma\u011f\u0131 a\u011fl\u0131ma bel\u0259 g\u0259tirm\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu m\u0259nim bacard\u0131\u011f\u0131m i\u015f deyil v\u0259 olsa bel\u0259 diletantl\u0131qdan uza\u011fa ged\u0259 bilm\u0259zdim. Odur ki, bilavasit\u0259 \u015fahidi oldu\u011fum b\u0259zi m\u0259qamlardan yazmaq ist\u0259yir\u0259m.<br \/>\n60-c\u0131 ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259ni \u015fovinizmi yenid\u0259n k\u00fckr\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 1967-ci ilin sentyabr\u0131nda Xank\u0259ndind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f faci\u0259y\u0259(onda \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdi) baxmayaraq, Melkumyan Vilay\u0259t Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi olaraq qal\u0131rd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7\u0259tinlikl\u0259 Boris Gevorkovu vilay\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rliy\u0259 g\u0259tirdi. B. Gevorkov Heyd\u0259r \u018fliyevin ideyalar\u0131na tam s\u0259daq\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Vilay\u0259td\u0259 sa\u011flam ab-hava yarad\u0131ld\u0131. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin ad l\u00f6vh\u0259l\u0259ri az\u0259rbaycanca yaz\u0131ld\u0131. \u0130clas v\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259r daha erm\u0259nic\u0259 deyil, rusca apar\u0131ld\u0131. Vilay\u0259tin h\u0259r qar\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ruhu hakim olaraq qal\u0131rd\u0131.<br \/>\nBoris Gevorkov ax\u0131r m\u0259qama q\u0259d\u0259r bu \u0259qid\u0259d\u0259n d\u00f6nm\u0259di. Vilay\u0259td\u0259 ilk ixti\u015fa\u015flar ba\u015flananda o t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131 k\u0259skin h\u0259d\u0259l\u0259di. Erm\u0259nil\u0259r is\u0259 ilk f\u00fcrs\u0259t d\u00fc\u015f\u0259n kimi onu Moskvan\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 \u00f6z adamlar\u0131 olan Henrix Poqosyanla \u0259v\u0259z etdil\u0259r. \u018fg\u0259r o vaxt Heyd\u0259r \u018fliyev respublika r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 olsayd\u0131, y\u0259qin ki, m\u0259s\u0259l\u0259 bel\u0259 \u015f\u0259kil almazd\u0131.<!--more--><br \/>\n1976-c\u0131 il idi.S\u0259rs\u0259ng Su Anbar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irilirdi. A\u00e7\u0131l\u0131\u015fda Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n Birinci Katibi Heyd\u0259r \u018fliyev i\u015ftirak edirdi. B\u00f6y\u00fck bayram t\u0259nt\u0259n\u0259si d\u00fcz\u0259nl\u0259nmi\u015fdi. \u018ftraf k\u0259ndl\u0259rd\u0259n d\u0259 camaat ax\u0131\u015f\u0131b \u00f6z r\u0259hb\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. Heyd\u0259r \u018fliyev camaatla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc, s\u0259mimi s\u00f6hb\u0259t etdi. O vaxt bizim k\u0259nd\u0259 (Umudluya) ged\u0259n yolun 4-5 kilometri su alt\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131. Dolama yolla 28 kilometrd\u0259n art\u0131q m\u0259saf\u0259 q\u0259t etm\u0259k laz\u0131m g\u0259lirdi. Camaat \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdi. K\u0259ndin a\u011fsaqqallar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00dcmummilli Lider\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131lar. Heyd\u0259r \u018fliyev el\u0259 oradaca H\u0259s\u0259n Seyidova g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi. V\u0259 \u00e7ox q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 k\u0259ndin yolu in\u015fa edildi.<br \/>\n1987-ci il idi. \u201dA\u011fd\u0259r\u0259-H\u0259s\u0259nirz\u201d avtobusuyla (mar\u015frut bi-zim k\u0259ndd\u0259n ke\u00e7irdi)rayon m\u0259rk\u0259zind\u0259n g\u0259lirdim. Avtobus s\u0259rni\u015finl\u0259 dolu idi. Bir erm\u0259ni qad\u0131n\u0131 k\u0259d\u0259r dolu s\u0259sl\u0259 m\u0259n\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi:<br \/>\n\u2013Sizin \u018fliyevin v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259dir? Dey\u0259s\u0259n, yaman a\u011f\u0131r x\u0259s-t\u0259dir.<br \/>\n(\u018fliyev o zaman Moskvada x\u0259st\u0259 yat\u0131rd\u0131 v\u0259 xeyli zamand\u0131 ki, ittifaq r\u0259hb\u0259rl\u0259ri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u00fcrd\u00fc). Qad\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 baxd\u0131m. S\u0259sind\u0259 h\u00fczn duyulan bu qad\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259ri g\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nQ\u0259z\u0259b m\u0259ni b\u00fcr\u00fcd\u00fc:<br \/>\n\u2013 \u00d6z\u00fcn\u00fc d\u0259rdli kimi g\u00f6st\u0259rirs\u0259n, amma g\u00f6zl\u0259rin g\u00fcl\u00fcr, vicdans\u0131z artist!-dedim. S\u00f6z hars\u0131n\u0131 \u015fill\u0259 kimi tutdu. Bir-iki d\u0131\u011fa dill\u0259ns\u0259 d\u0259, onlar da tez susmal\u0131 oldular.<br \/>\nBir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra Heyd\u0259r \u018fliyev sa\u011fal\u0131b i\u015f\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, k\u0259ndimizd\u0259 d\u0259 \u0259sil toy-bayram oldu. Ail\u0259miz ad\u0131ndan \u0259zizimiz, xalq\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259xri v\u0259 g\u00fcv\u0259nc yeri olan Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 m\u0259ktub yaz\u0131b imzalad\u0131q. Sa\u011falmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 h\u0259dsiz sevincimizi, \u015fadl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirdik v\u0259 bir daha x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259m\u0259sini arzu etdik.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Zabil Zeynalov, <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Umudlu k\u0259ndinin sakini<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Svetlana \u018fzizovan\u0131n \u201dHeyd\u0259r \u018fliyev t\u0259rt\u0259rlil\u0259rin yadda\u015f\u0131nda\u201d kitab\u0131ndan <\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yetirir. \u015e\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r is\u0259 tarixi yarad\u0131r. B\u0259\u015f\u0259r tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq onun dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin \u00e7iynind\u0259 dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259rik. Bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u0259xtin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyevdir. Onun 1969-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259li\u015fi d\u0259nizd\u0259 tufan\u0131 xat\u0131rlatd\u0131. Respublikan\u0131n h\u0259yat\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259lat\u00fcm\u0259 g\u0259ldi, \u00e7alxaland\u0131, duruldu. D\u00fcn\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259tal\u0259tin qoynunda \u00e7abalayan respublikan\u0131 bir inki\u015faf, bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24116"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24118,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24116\/revisions\/24118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}