{"id":23960,"date":"2022-12-22T15:10:59","date_gmt":"2022-12-22T12:10:59","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=23960"},"modified":"2022-12-22T15:12:18","modified_gmt":"2022-12-22T12:12:18","slug":"xalqin-m%c9%99h%c9%99bb%c9%99t-v%c9%99-etimadini-qazanan-qudr%c9%99tli-lider","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=23960","title":{"rendered":"XALQIN\u00a0 M\u018fH\u018fBB\u018fT V\u018f ET\u0130MADINI QAZANAN Q\u00dcDR\u018fTL\u0130 L\u0130DER"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-23961 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/702593Image1-300x188.jpg\" alt=\"\" width=\"379\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/702593Image1-300x188.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/702593Image1.jpg 752w\" sizes=\"(max-width: 379px) 100vw, 379px\" \/>2003-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259n \u0130lham \u018fliyev xalq\u0131m\u0131z\u0131n etimad\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazan\u0131b. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u00f6lk\u0259miz b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edib. Prezident \u0130lham \u018fliyev bu bar\u0259d\u0259 deyib: \u201c2003-c\u00fc ild\u0259n &#8211; Prezident v\u0259zif\u0259sin\u0259 ilk d\u0259f\u0259 se\u00e7il\u0259nd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r xalq\u0131n d\u0259st\u0259yini hiss edir\u0259m. Bu d\u0259st\u0259k m\u0259n\u0259 g\u00fcc verir. Bu d\u0259st\u0259k irad\u0259mi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Bu d\u0259st\u0259k n\u0259tic\u0259sind\u0259 biz ham\u0131m\u0131z \u2013 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 b\u00f6y\u00fck tarixi u\u011furlara imza atm\u0131\u015f\u0131q\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/strong><strong>\u00a0 T\u0259hsil v\u0259 pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259t<\/strong><\/p>\n<p>1961-ci il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015f \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu \u018fliyev 1967-1977-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 6 sayl\u0131 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil al\u0131b. 1977-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunda t\u0259hsil al\u0131b. 1982-ci ild\u0259 h\u0259min institutun aspiranturas\u0131na daxil olub. 1985-ci ild\u0259 dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k tarix elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini al\u0131b.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 1985-1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunun m\u00fc\u0259llimi olub. 1991-1994-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u0259l biznes sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 bir s\u0131ra istehsal-kommersiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib. 1994-c\u00fc ild\u0259n 2003-c\u00fc ilin avqust ay\u0131nad\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin \u0259vv\u0259lc\u0259 vitse-prezidenti, sonra is\u0259 birinci vitse-prezidenti olub. 1995-ci v\u0259 2000-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisin\u0259 \u00fczv se\u00e7ilib. 1997-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan Milli Olimpiya Komit\u0259sinin Prezidentidir. 1999-cu ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 s\u0259drinin m\u00fcavini, 2001-ci ild\u0259 s\u0259drin birinci m\u00fcavini, 2005-ci ild\u0259 is\u0259 partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib. 2003-c\u00fc il avqustun 4-d\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259sdiq edildikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f naziri t\u0259yin olunub.<!--more--><\/p>\n<p>2001-2003-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131nda (A\u015ePA) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri olub. 2003-c\u00fc ilin yanvar ay\u0131nda is\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131 s\u0259drinin m\u00fcavini, A\u015ePA-n\u0131n B\u00fcro \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib. 2004-c\u00fc ild\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131n\u0131n f\u0259xri \u00fczv\u00fc diplomu v\u0259 medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 2003-c\u00fc il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. Prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 se\u00e7icil\u0259rin 76 faizind\u0259n \u00e7oxu \u0130lham \u018fliyevin lehin\u0259 s\u0259s verib. 2008-ci il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 se\u00e7icil\u0259rin 88,73 faiz s\u0259sini qazanan \u0130lham \u018fliyev ikinci d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. 2013-c\u00fc il oktyabr\u0131n 9-da ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 is\u0259 se\u00e7icil\u0259rin 84,54 faiz s\u0259sini qazanan \u0130lham \u018fliyev n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib. 2018-ci il aprelin 11-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0130lham \u018fliyev se\u00e7icil\u0259rin 86,02 faiz s\u0259sini qazanaraq yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 bir s\u0131ra xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafatlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 h\u0259m\u00e7inin Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin v\u0259 \u00e7oxlu sayda xarici universitetl\u0259rin f\u0259xri doktorudur, idman t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n m\u00fckafatlar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Effektiv d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti v\u0259 m\u00fcasir siyasi lider obraz\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong>\u00a0Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan xalq\u0131na 01.10.2003-c\u00fc il tarixli m\u00fcraci\u0259tind\u0259 demi\u015fdir: \u201c\u00dcz\u00fcm\u00fc Siz\u0259 &#8211; h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rim\u0259 tutaraq, qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n Prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 Prezidentliy\u0259 namiz\u0259d, m\u0259nim siyasi varisim, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 s\u0259drinin birinci m\u00fcavini \u0130lham \u018fliyevi d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram. O, y\u00fcks\u0259k intellektli, praqmatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, m\u00fcasir d\u00fcnya siyas\u0259tini v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 g\u00f6z\u0259l bil\u0259n, enerjili v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Sizi \u0259min edir\u0259m ki, h\u0259m \u0130lham \u018fliyev, h\u0259m d\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 bundan sonra da xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n layiqli \u00f6vladlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n firavanl\u0131\u011f\u0131 yolunda \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r. \u0130nan\u0131ram ki, m\u0259nim ax\u0131ra \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259diyim taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, planlar\u0131, i\u015fl\u0259ri Sizin k\u00f6m\u0259yiniz v\u0259 d\u0259st\u0259yinizl\u0259 \u0130lham \u018fliyev ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bil\u0259c\u0259k. M\u0259n ona \u00f6z\u00fcm q\u0259d\u0259r inan\u0131ram v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir\u0259m\u201d. Ulu \u00d6nd\u0259rin bu s\u00f6zl\u0259rini bu g\u00fcn h\u0259yat \u00f6z\u00fc t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p>\u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan siyasi sistemin\u0259 rasional siyasi davran\u0131\u015f modeli, m\u0259ntiqi m\u00fchakim\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 analitik t\u0259hlil\u0259 \u0259saslanan, m\u00fct\u0259r\u0259qqi, pozitiv, milli m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n siyasi realizm\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n siyasi f\u0259aliyy\u0259t n\u00fcmun\u0259si g\u0259tirdi, \u00f6z f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 siyasi sistemimiz\u0259 siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259t, milli m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131za uy\u011fun siyasi \u0259xlaq standart\u0131, milli siyasi etika n\u00fcmun\u0259si t\u0259qdim etdi.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunmas\u0131na xidm\u0259t etdi. D\u00fcnyada tolerantl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan Prezident \u0130lham \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259ri v\u0259 empirik s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259rind\u0259n bildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn islamofob dair\u0259l\u0259rin v\u0259 antiaz\u0259rbaycan\u00e7\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259rin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yaratmaq ist\u0259dikl\u0259ri \u201cidar\u0259 olunan xaos\u201d plan\u0131n\u0131 m\u0259har\u0259tl\u0259 pozdu. Xalq\u0131m\u0131z\u0131 etnik, siyasi v\u0259 ideoloji qar\u015f\u0131durmadan qorudu. \u0130lham \u018fliyev islamofoblar\u0131n v\u0259 infoimperialistl\u0259rin m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri \u201clidersizl\u0259\u015fdirm\u0259, ideologiyas\u0131zla\u015fd\u0131rma v\u0259 d\u00f6vl\u0259tsizl\u0259\u015fdirm\u0259\u201d siyas\u0259tinin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ustal\u0131qla ald\u0131. Bu h\u00fccuma qar\u015f\u0131 d\u0259qiq v\u0259 olduqca inc\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f milli v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, milli m\u0259n\u0259viyyat v\u0259 milli ail\u0259 sip\u0259rini \u00e7\u0259kdi.<\/p>\n<p>G\u0259ncl\u0259rin potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunmas\u0131 m\u00fcasir, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n intensiv inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n fundamental faktorlardan biridir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u0259ncl\u0259rin potensial\u0131n\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, onlar\u0131n v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r, savadl\u0131 kadr kimi yeti\u015fm\u0259sin\u0259, g\u0259nc ail\u0259l\u0259rin sosial t\u0259minat\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n t\u0259dbirl\u0259ri d\u00f6vl\u0259tin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tinin g\u00f6st\u0259ricisi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. M\u00fct\u0259madi olaraq t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259n g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti g\u0259nc n\u0259slin ictimai-siyasi h\u0259yatdak\u0131 rolunun artmas\u0131na, \u00f6lk\u0259nin apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, kreativ g\u0259ncliyin formala\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda y\u00fcks\u0259k intellektual s\u0259viyy\u0259y\u0259, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissin\u0259, milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 malik g\u0259ncl\u0259r formala\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259ri g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda daha b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. M\u0259hz d\u00f6vl\u0259tin g\u0259ncl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k v\u0259 diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259, \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u0259, istedad\u0131na inam hissi art\u0131b.<\/p>\n<p>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n 2005-ci il 26 mart tarixind\u0259\u00a0ke\u00e7irilmi\u015f III\u00a0Qurultay\u0131nda Partiyan\u0131n yeni s\u0259dri \u2013\u00a0 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev se\u00e7ilmi\u015fdir. \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2021-ci ild\u0259 YAP-da k\u00f6kl\u00fc islahatlara ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2021-ci ilin 5 mart tarixind\u0259 Partiyan\u0131n VII Qurultay\u0131nda yeni Nizamnam\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015f v\u0259 bununla da Partiya s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259si t\u0259sis olunmu\u015f, \u0130dar\u0259 Hey\u0259ti, T\u0259fti\u015f Komissiyas\u0131, Veteranlar \u015euras\u0131, G\u0259ncl\u0259r Birliyi v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Aparat\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Partiyan\u0131n yeni Proqram\u0131 q\u0259bul edilmi\u015f, h\u0259m\u00e7inin kadr islahatlar\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 YAP-\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki n\u00fcfuzu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nmi\u015f v\u0259 partiyan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin siyasi sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. 770 mind\u0259n art\u0131q \u00fczv\u00fc olan partiyan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 v\u0259 milli h\u0259mr\u0259yliyin t\u0259min olunmas\u0131na xidm\u0259t edir. Partiyan\u0131n 85\u00a0yerli t\u0259\u015fkilat\u0131 (rayon t\u0259\u015fkilat\u0131), 6 628 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131 m\u00f6vcuddur. Haz\u0131rda YAP-\u0131n 773\u00a0770 n\u0259f\u0259r \u00fczv\u00fc vard\u0131r. YAP VI \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisind\u0259 69 deputatla t\u0259msil olunur. YAP-\u0131n VII Qurultay\u0131nda q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rarlar Partiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Prezident daim sad\u0259 insanlar\u0131n yan\u0131nda olur, h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u0259lam\u0259tdar, sevincli g\u00fcnl\u0259ri xalq\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. Ad g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev ad\u0259t\u0259n sosial obyektl\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak edir, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rl\u0259 v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. Bu c\u00fcr \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Prezident\u00a0 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn in\u015fa edilmi\u015f yeni evl\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda, habel\u0259 yeni sal\u0131nm\u0131\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcn q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259 insanlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. 50 illiyini m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r A\u011fcab\u0259did\u0259 qeyd ed\u0259n Prezident, 60 illiyini d\u0259 Qaraba\u011fda &#8211; \u015eu\u015fada ke\u00e7irib.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u0130lham \u018fliyev siyas\u0259ti demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqlik, sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 siyasi dialoqu \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyevin son zamanlarda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar Az\u0259rbaycan\u0131n dayanaql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bidir. S\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n reall\u0131q v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunan yeni obyektiv amill\u0259r islahatlar\u0131n davaml\u0131 apar\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib v\u0259zif\u0259 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. \u0130qtisadi b\u00f6hranlara, beyn\u0259lxalq t\u0259zyiql\u0259r\u0259 v\u0259 pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131q v\u0259 xalqa arxalanma siyas\u0259ti Az\u0259rbaycanda ya\u015fanan \u00fcmumxalq birliyinin s\u0259b\u0259bidir. Sonuncu prezident v\u0259 parlament se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ba\u015flanan islahatlar yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 bu m\u00fct\u0259r\u0259qqi proses Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u0259zml\u0259 davam etdirilir.<\/p>\n<p>Siyasi partiyalar\u0131n Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev\u0259 d\u0259st\u0259k ifad\u0259 ed\u0259n birg\u0259 b\u0259yanat v\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin imzalamas\u0131 h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchitinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, dayanaql\u0131 demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Son \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 siyasi partiyalar t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f 8 birg\u0259 b\u0259yanat v\u0259 2 m\u00fcraci\u0259t u\u011furlu siyasi dialoqun v\u0259 xalq-d\u00f6vl\u0259t birliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Burada \u201cErm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 davam ed\u0259n t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin Tovuz istiqam\u0259tind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi t\u0259xribatlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar\u201d, \u201cErm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259xribat\u0131na dair\u201d, \u201cFransa Senat\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 qondarma qurumun tan\u0131nmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar\u201d b\u0259yanatlar, h\u0259m\u00e7inin \u201cDa\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 Fransan\u0131n m\u00f6vqeyin\u0259 dair\u201d v\u0259 m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 16 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilata Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti \u00fczvl\u0259rinin (o c\u00fcml\u0259d\u0259n 50 siyasi partiyan\u0131n) m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusi olaraq qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Partiyalar\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00f6vcud siyasi potensial\u0131n yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131na v\u0259 milli maraqlara xidm\u0259t etdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olan Prezident \u0130lham \u018fliyev bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u00fcmummilli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 daha vacib oldu\u011funu qeyd edir: \u201c\u00dcmummilli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir f\u0259rqli fikir ola bilm\u0259z. \u00dcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u00dcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tidir, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131d\u0131r, iqtisadi azadl\u0131qlar\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131d\u0131r, \u00f6lk\u0259mizin g\u00fccl\u0259nm\u0259sidir. Bu g\u00fcn bu siyasi dialoq apar\u0131l\u0131r. M\u0259n bunu \u00e7ox t\u0259qdir edir\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k siyasi sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bunun b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtidar-m\u00fcxalif\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin sa\u011flam t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tini xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0131nda \u00fczvl\u0259rinin say\u0131ndan, \u00f6lk\u0259 \u0259razisini \u0259hat\u0259 v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n, siyasi \u00e7\u0259kisind\u0259n v\u0259 h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r amild\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn siyasi partiya r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f davaml\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259dir.<\/p>\n<p>Demokratik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n institusional d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00f6lk\u0259mizin daha s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edib. 6 noyabr 2005-ci il, 7 noyabr 2010-cu il, 1 noyabr 2015-ci il v\u0259 9 fevral 2020-ci il tarixl\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f parlament se\u00e7kil\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259kam\u00fcl yolu il\u0259 demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131 prosesinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil parlamentarizm tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq 2020-ci ild\u0259 m\u00fcxalif siyasi partiyalar qanunvericilik orqan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 t\u0259msil olunublar. Milli M\u0259clisin s\u0259dr m\u00fcavini, komit\u0259 s\u0259dri v\u0259 s\u0259dr m\u00fcavinl\u0259ri v\u0259zif\u0259sin\u0259 m\u00fcxalif siyasi partiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri se\u00e7ilmi\u015fl\u0259r. 11 siyasi partiyan\u0131n VI \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259msil olunmas\u0131 bilavasit\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fanan demokratik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Birg\u0259 b\u0259yanatlar\u0131n verilm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si milli h\u0259mr\u0259yliy\u0259, habel\u0259 sa\u011flam \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. Siyasi partiyalar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmumilikd\u0259 8 birg\u0259 b\u0259yanat v\u0259 2 birg\u0259 m\u00fcraci\u0259t imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Bundan ba\u015fqa, 2021-ci il 17 mart tarixind\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 75 n\u0259f\u0259r olmaqla 48\u00a0siyasi partiya n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, politoloqlar, habel\u0259 media t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 s\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 2021-ci il 7 oktyabr tarixind\u0259 43 siyasi partiyan\u0131n r\u0259hb\u0259r v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, politoloqlar, habel\u0259 media t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin \u2013 \u00fcmumilikd\u0259 90 n\u0259f\u0259rin\u00a0 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 t\u0259\u015fkil olunan s\u0259f\u0259r d\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan n\u00f6vb\u0259ti t\u0259dbirdir. H\u0259m\u00e7inin, 2022-ci il 24 iyun tarixind\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 82 n\u0259f\u0259rin (o c\u00fcml\u0259d\u0259n 40 siyasi partiyan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin politoloqlar v\u0259 media t\u0259msil\u00e7il\u0259ri) Z\u0259ngilan rayonuna s\u0259f\u0259ri t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. Siyasi dialoqun qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f u\u011furlar bundan sonra da bu prosesin effektiv davam etdiril\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cBiz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck\u201d \u015f\u00fcar\u0131 xalq\u0131n qalib ruhunun g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr. \u0130qtisadi b\u00f6hranlara, beyn\u0259lxalq t\u0259zyiql\u0259r\u0259 v\u0259 pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 xalqa arxalanaraq Az\u0259rbaycan\u0131 inki\u015fafa do\u011fru apar\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Regionda realla\u015fd\u0131r\u0131lan beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015ftirak\u0131 v\u0259 milli maraqlar\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n praqmatik xarici siyas\u0259t \u00f6lk\u0259miz\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 etibarl\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f imici qazand\u0131r\u0131b. Regional t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, b\u00f6lg\u0259d\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etdi. Milli m\u0259nafel\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 h\u0259ssas v\u0259 f\u0259al yana\u015fma uzaq v\u0259 yax\u0131n xaricin d\u0259 diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131nmad\u0131. Az\u0259rbaycan Prezidentinin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc u\u011furlu xarici siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259miz 2012-ci ild\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n qeyri-daimi \u00fczv\u00fc se\u00e7ildi, d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar Erm\u0259nistan\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131d\u0131. Az\u0259rbaycan Prezidentinin bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259ki birm\u0259nal\u0131 m\u00f6vqeyi t\u0259sdiql\u0259di ki, Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycandan ayr\u0131lma mexanizmi yoxdur. Az\u0259rbaycan\u0131n 155 d\u00f6vl\u0259tin d\u0259st\u0259yi il\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na qeyri-daimi \u00fczv se\u00e7ilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin 120 d\u00f6vl\u0259tin t\u0259msil olundu\u011fu Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na 2019-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 s\u0259drlik etm\u0259si m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq miqyasda n\u00fcfuzunu v\u0259 q\u00fcdr\u0259tini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 tan\u0131n\u0131b. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi ziyal\u0131lar\u0131n, d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n, siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin, jurnalistl\u0259rin, d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259rinin v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti \u00fczvl\u0259rinin bilikl\u0259rini, t\u0259cr\u00fcb\u0259sini v\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 toplayan, b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 olan azsayl\u0131 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlardan birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2013-c\u00fc il oktyabr\u0131n 28-d\u0259 BMT tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201cBirl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda iclas t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri qismind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2020-ci ilin dekabr\u0131nda BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f X\u00fcsusi Sessiyas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. 18 noyabr 2021-ci il tarixind\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri qismind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 QH \u00fczvl\u0259ri ad\u0131ndan ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u201cCOVID-19 \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r, m\u0259qbul qiym\u0259t\u0259, vaxt\u0131nda v\u0259 universal \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si\u201d adl\u0131 q\u0259tnam\u0259 BMT \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilib.\u00a0Q\u0259tnam\u0259y\u0259 126 BMT \u00fczv\u00a0d\u00f6vl\u0259ti h\u0259m-m\u00fc\u0259llif qismind\u0259 qo\u015fulub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130\u018fT-n\u0131n \u0259n aktiv v\u0259 n\u00fcfuzlu \u00fczvl\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 \u0130\u018fT-in bir nec\u0259 konfrans\u0131na ev sahibliyi etmi\u015fdir. 2017-ci il\u00a0Az\u0259rbaycanda \u201c\u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi \u0130li\u201d elan olunmu\u015f v\u0259 h\u0259min ilin may ay\u0131nda \u0130\u018fT-in m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m idman hadis\u0259si \u2013 IV \u0130slam H\u0259mr\u0259yliyi Oyunlar\u0131 Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015fdir.\u00a02018-ci ild\u0259 5 min illik q\u0259dim tarix\u0259 malik Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259ri ISESCO t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130slam m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin paytaxt\u0131 se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoqun \u00fcnvanlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq statusunun v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanda davaml\u0131 olaraq Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Humanitar Forumu, \u00dcmumd\u00fcnya M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu, habel\u0259 BMT Sivilizasiyalar Alyans\u0131n\u0131n VII Qlobal Forumu, UNESCO-nun x\u00fcsusi sessiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 onlarla dig\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131 qlobal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq siyasi meydanlardan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u201cS\u00fclh namin\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 NATO-nun etibarl\u0131 v\u0259 f\u0259al t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynayan Az\u0259rbaycan tutdu\u011fu obyektiv m\u00f6vqe v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdiyi qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r say\u0259sind\u0259 \u00f6z beyn\u0259lxalq statusunu dayanmadan art\u0131r\u0131r. Bak\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar \u00fcnvan\u0131 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 bilavasit\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzuna i\u015far\u0259 edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan aras\u0131nda 2021-ci il iyunun 15-d\u0259 \u015eu\u015fada imzalanm\u0131\u015f B\u0259yannam\u0259 iki \u00f6lk\u0259 v\u0259 onun xalqlar\u0131 aras\u0131ndak\u0131 dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131qdan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni, m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259yannam\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259ni v\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m ikit\u0259r\u0259fli siyasi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irir, h\u0259m\u00e7inin bu istiqam\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. T\u0259r\u0259fl\u0259r aktual xarakter k\u0259sb ed\u0259n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k yax\u0131n v\u0259 ya \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259kl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 BMT, AT\u018fT, Avropa \u015euras\u0131, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 daxil olmaqla beyn\u0259lxalq v\u0259 regional t\u0259\u015fkilatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cBizim siyas\u0259timizin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r\u201d \u2013 dey\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 oldu\u011fu qanun layih\u0259l\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial layih\u0259l\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r \u00f6z inki\u015faf\u0131n\u0131 tap\u0131b. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r, sistemli v\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r, d\u0259rin islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rda Az\u0259rbaycan siyasi v\u0259 makroiqtisadi bax\u0131mdan sabit, t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u00f6lk\u0259, regionun siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zi, irimiqyasl\u0131 enerji, n\u0259qliyyat v\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131, Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f, d\u00fcnya kosmos ail\u0259sinin \u00fczv\u00fc, m\u00fch\u00fcm tranzit qov\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin artmas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 z\u0259min yarad\u0131b.\u00a0 Az\u0259rbaycanda s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf t\u0259bii olaraq, d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sosial sferaya ciddi siray\u0259t edib v\u0259 bir \u00e7ox sosial proqram v\u0259 layih\u0259l\u0259rd\u0259 real \u0259ksini tap\u0131b. \u018fn \u00f6n\u0259mli istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n bir d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n qay\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bak\u0131\u2013Tbilisi\u2013Ceyhan (BTC) neft boru k\u0259m\u0259ri d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131na t\u0259kan verib, \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 z\u0259min yarad\u0131b. 2006-c\u0131 il iyulun 13-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Ceyhan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 XXI \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259si olan Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259rinin t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi siyas\u0259tinin \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndan say\u0131lan BTC \u00f6lk\u0259mizin Avrasiya regionunda m\u00f6vqeyini xeyli g\u00fccl\u0259ndirib, d\u00f6vl\u0259timizi C\u0259nubi Qafqaz\u0131n liderin\u0259 \u00e7evirib. Bu g\u00fcn BTC t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u00fcmumilikd\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sistemi v\u0259 neft ixrac\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizl\u0259 u\u011furlu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bir layih\u0259dir. BTC m\u00fch\u00fcm texniki-iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi m\u0259zmun k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>\u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu art\u0131r\u0131b. \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin m\u0259qs\u0259di \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131n\u0131n istismar\u0131n\u0131n ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin i\u015fl\u0259nm\u0259si, bu zaman hasil edil\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f C\u0259nubi Qafqaz Qaz Boru K\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP vasit\u0259sil\u0259 ilkin olaraq T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 C\u0259nubi Avropaya ixrac\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kdir. 2011-ci ild\u0259 A\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259rd\u0259n Avropaya birba\u015fa qaz n\u0259ql ed\u0259n mar\u015frutlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Birg\u0259 B\u0259yanat imzalay\u0131b. Birg\u0259 B\u0259yanat TANAP v\u0259 TAP-la ba\u011fl\u0131 H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 Sazi\u015fl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli qaz sat\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131b. 2012-ci il iyunun 27-d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00a0Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Ba\u015f naziri R\u0259c\u0259p Tayyip \u018frdo\u011fan TANAP-la ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalay\u0131b. 2014-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin t\u0259m\u0259li qoyulub. 29 may 2018-ci il tarixind\u0259 Bak\u0131da \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin, 12 iyun tarixind\u0259 is\u0259 \u018fski\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bu d\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olan Trans-Anadolu (TANAP) qaz boru k\u0259m\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. 30 iyun 2018-ci ild\u0259 ilk kommersiya qaz\u0131n\u0131n Trans-Anadolu (TANAP) boru k\u0259m\u0259ri il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. 30 noyabr \u00a02019-cu ild\u0259 TANAP qaz k\u0259m\u0259rinin Avropa il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irilib.\u00a0Az\u0259rbaycan t\u0259bii qaz\u0131n\u0131n 31 dekabr 2020-ci ild\u0259 Avropa bazar\u0131na t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri, t\u0259xmin\u0259n,\u00a040 mlrd. AB\u015e dollard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib, bu sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 y\u00f6n\u0259ldilib. Avtomobil yollar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya v\u0259 \u0130ran istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n magistral yollar\u0131n beyn\u0259lxalq standartlar \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qurulmas\u0131, Bak\u0131da v\u0259 regionlarda beyn\u0259lxalq hava limanlar\u0131n\u0131n, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun v\u0259 Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n tikintisi, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynamaqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259mizin tranzit potensial\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirib. 2017-ci ild\u0259 istismara verilmi\u015f Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu vasit\u0259sil\u0259 birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 5 milyon ton, ondan sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 17 milyon ton, ondan sonra is\u0259 daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 15 milyon tona b\u0259rab\u0259rdir v\u0259 ehtiyacdan as\u0131l\u0131 olaraq bu h\u0259cm 25 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131la bil\u0259r. \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi\u201d \u00c7inl\u0259 Avropa aras\u0131ndak\u0131 \u0259n q\u0131sa mar\u015frut oldu\u011fundan tranzit v\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131ma bax\u0131m\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259lidir. Orta hesabla 5400 km uzunlu\u011funda olan \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizi\u201dnin tranzit m\u00fcdd\u0259ti 15 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Business\u201d 2019-cu ilin hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox islahat aparan \u00f6lk\u0259si elan olunub v\u0259 190 d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda 25-ci yeri tutub. \u201cDoing Business 2020\u201d hesabat\u0131nda is\u0259 Az\u0259rbaycan daha 5 pill\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k \u0259n islahat\u00e7\u0131 20 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131na daxil edilib. Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun 2020-ci ilin hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131 \u00fczr\u0259 d\u00fcnyada 10-cu yerd\u0259, \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin islahatlara sadiqliyi sah\u0259sind\u0259 is\u0259 5-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. Davos hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan \u0259halinin elektrik enerjisin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131q \u0259msal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci, d\u0259mir yolu xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 11-ci, hava n\u0259qliyyat\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 12-ci, d\u0259niz limanlar\u0131 xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 25-ci v\u0259 yol infrastrukturunun keyfiyy\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan 27-ci yerd\u0259dir. Son 19 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etmi\u015f, \u00fcmumi daxili m\u0259hsul \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox artm\u0131\u015fd\u0131r. Geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fcnbit s\u0259rmay\u0259 iqlimi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 280 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun da yar\u0131s\u0131 xarici s\u0259rmay\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici borcu \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi daxili m\u0259hsulunun 17,3 faizini t\u0259\u015fkil edir. 2030-cu ilin sonuna q\u0259d\u0259r bu r\u0259q\u0259min 10 faiz\u0259 enm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6t\u0259n 19 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 49 faizd\u0259n 6 faiz\u0259 enib. \u00d6lk\u0259d\u0259 i\u015fsizlik t\u0259qrib\u0259n 6 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Az\u0259rbaycanda 2 milyondan \u00e7ox yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin iqtisadi q\u00fcdr\u0259ti v\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan u\u011furlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan 2013-c\u00fc ild\u0259 ilk s\u00fcni peykini orbit\u0259 \u00e7\u0131xararaq d\u00fcnya kosmos ail\u0259sinin \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib. 2013-c\u00fc ild\u0259 \u201cAzerspace-1\u201d telekommunikasiya, 2014-ci ild\u0259 \u201cAzersky\u201d Yerin m\u0259saf\u0259d\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259si, 2018-ci ild\u0259 is\u0259 \u201cAzerspace-2\u201d telekommunikasiya peyki orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Bu peyk layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si, sosial-iqtisadi inki\u015fafa t\u00f6hf\u0259 verilm\u0259si, kommersiya f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k peyk layih\u0259l\u0259rin\u0259 yat\u0131r\u0131lan investisiyalar\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131, elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si v\u0259 beyn\u0259lxalq kosmik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq imicinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n neft sektoruna investisiya yat\u0131ran xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r siyah\u0131s\u0131n\u0131n ilk be\u015fliyind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya, AB\u015e, T\u00fcrkiy\u0259, Norve\u00e7, Yaponiya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r q\u0259rarla\u015f\u0131b. 2022-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na c\u0259lb olunmu\u015f birba\u015fa xarici investisiyalar 28,6% artaraq 4,6 milyard AB\u015e dollara y\u00fcks\u0259lib. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f birba\u015fa investisiyalar\u0131n strukturunda neft-qaz sektorunun x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 82,8% t\u0259\u015fkil edib. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n qeyri-neft sektoruna \u0259n \u00e7ox investisiya yat\u0131ran \u00f6lk\u0259l\u0259rin ilk be\u015fliyind\u0259 is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, B\u00f6y\u00fck Britaniya, AB\u015e, Niderland v\u0259 Rusiyan\u0131 qeyd etm\u0259k olar. \u0130ndiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycanda xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n 9000-d\u0259n \u00e7ox \u015firk\u0259ti qeydiyyatdan ke\u00e7ib. Xarici \u015firk\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t \u0259sasl\u0131 v\u0259sait hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n infrastruktur v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259rd\u0259 podrat\u00e7\u0131 v\u0259 subpodrat\u00e7\u0131 qismind\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edirl\u0259r. Davaml\u0131 iqtisadi inki\u015faf, maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131, \u00f6z\u0259l sektorun inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 eyni zamanda investisiya ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evirib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya, AB\u015e, Yaponiya, \u00c7in, \u0130sve\u00e7r\u0259, Serbiya, Monteneqro, Ukrayna v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli h\u0259cml\u0259rd\u0259 investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas amil dayan\u0131ql\u0131qd\u0131r. Siyasi, iqtisadi, h\u0259rbi, sosial, ekoloji v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131 strateji maraqlar\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131n davam etm\u0259sin\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131b. \u0130nformasiya, su, \u0259rzaq, enerji v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259dbirl\u0259r x\u00fcsusi qeyd olunmal\u0131d\u0131r. H\u0259r bir istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 q\u0259bul olunan D\u00f6vl\u0259t Proqramlar\u0131 m\u00f6vcud m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259tin potensiallar\u0131n\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131na xidm\u0259t edib.<\/p>\n<p>B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yenil\u0259\u015fm\u0259, davaml\u0131 inki\u015faf, sosial-iqtisadi tarazl\u0131q, modern islahatlar v\u0259 dig\u0259r sistemli h\u0259d\u0259fl\u0259rin realla\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rola malikdir. Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 say\u0259sind\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 inki\u015faf prosesl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret proqramlar icra olundu. \u0130\u015fsizliyin v\u0259 yoxsullu\u011fun s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fc, Az\u0259rbaycanda 2 milyondan \u00e7ox yeni i\u015f yeri yarad\u0131ld\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc z\u0259min formala\u015fd\u0131. Prezidentlik f\u0259aliyy\u0259tinin ilk d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d 24 noyabr 2003-c\u00fc il tarixli F\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na dair u\u011furla icra edil\u0259n I D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 inki\u015faf\u0131n yeni \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratd\u0131, t\u0259r\u0259qqi prosesini n\u00f6vb\u0259ti u\u011furlu m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2021-ci il 7 iyul tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 iqtisadi rayonlar\u0131n yeni b\u00f6lg\u00fcs\u00fc t\u0259sdiql\u0259nib. F\u0259rmanda qeyd edilir ki, haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, z\u0259ruri infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Qeyd olunan \u0259razil\u0259rin z\u0259ngin iqtisadi potensial\u0131ndan, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 geni\u015f turizm imkanlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131n b\u0259rab\u0259r inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259mini \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rin vahid proqram \u0259sas\u0131nda apar\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259d\u0259m\u00fcvafiqliyi \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f rayonlar\u0131n iqtisadi rayonlar \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Yeni b\u00f6lg\u00fcy\u0259 \u0259sas\u0259n is\u0259 iqtisadi rayonlar\u0131n say\u0131 10-dan 14-\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu b\u00f6lg\u00fc Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Qaraba\u011f iqtisadi rayonu (Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259ri, A\u011fcab\u0259di, A\u011fdam, B\u0259rd\u0259, F\u00fczuli, Xocal\u0131, Xocav\u0259nd, \u015eu\u015fa v\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonlar\u0131) v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonu (C\u0259bray\u0131l, K\u0259lb\u0259c\u0259r, Qubadl\u0131, La\u00e7\u0131n v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131) yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 14 aprel 2009-cu il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 II D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131 \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2009-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131 t\u0259sdiq etdi. N\u00f6vb\u0259ti proqram\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas m\u0259qs\u0259d \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n diversifikasiyas\u0131na v\u0259 onun d\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemin\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li inteqrasiyas\u0131na, infrastruktur v\u0259 kommunal xidm\u0259tl\u0259rin s\u0259viyy\u0259sinin daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin davaml\u0131 olaraq y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 nail olmaq idi. 27 fevral 2014-c\u00fc il\u00a0tarixli F\u0259rmanla Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131\u00a0 t\u0259sdiql\u0259di. D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icra olundu\u011fu 2004\u20132018-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 3,3 d\u0259f\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 2,8 d\u0259f\u0259, s\u0259naye \u00fczr\u0259 2,6 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 1,7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 1,5 milyonu daimi olmaqla 2 milyondan \u00e7ox yeni i\u015f yeri, 100 mind\u0259n \u00e7ox m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fsizlik 5 faiz\u0259, yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si is\u0259 5,1 faiz\u0259 enmi\u015fdir. Haz\u0131rda \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2019\u20132023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir. Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 son 19 ild\u0259 4 min\u0259 yax\u0131n m\u0259kt\u0259b, y\u00fczl\u0259rl\u0259 u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131 v\u0259 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si tikilib v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilib. 2019-cu ild\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 7,2 milyard manat v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Pandemiya il\u0259 qlobal m\u00fcbariz\u0259d\u0259 tutdu\u011fu \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015f Prezident \u0130lham \u018fliyev<\/strong><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi \u0259sas\u0131nda Nazirl\u0259r Kabinetinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2020-ci il 30 yanvar tarixind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yeni koronavirus x\u0259st\u0259liyinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na dair F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131\u201d t\u0259sdiq edildi, 2020-ci il 27 fevral tarixind\u0259 koronavirus x\u0259st\u0259liyinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 yarada bil\u0259c\u0259yi t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, profilaktik v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259rin operativ h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin yan\u0131nda aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t Operativ Q\u0259rargah yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259r pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cBizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259, &#8211; m\u0259n bunu qeyd etmi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, &#8211; insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131d\u0131r, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131d\u0131r v\u0259 insanlar\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sidir.\u201d<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259 sistemi tez bir zamanda COVID-19-la m\u00fcbariz\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r edildi v\u0259 pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n i\u015fsiz qalan \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si g\u00fccl\u0259ndirildi. Uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 \u00e7evik q\u0259rarlar Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyada vaksinasiya prosesin\u0259 ba\u015flayan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda ilk c\u0259rg\u0259d\u0259 q\u0259rarla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Nazirl\u0259r Kabinetinin 2021-ci il 16\u00a0yanvar tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda COVID-19 x\u0259st\u0259liyi \u0259leyhin\u0259 2021-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Vaksinasiya Strategiyas\u0131\u201d q\u0259bul olunub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 \u00f6lk\u0259mizi daxil etdiyi vaksinasiya platformalar\u0131 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verib. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 art\u0131q \u0259halinin 4 n\u00f6v vaksin se\u00e7imi var. Onlar\u0131n h\u0259r biri effektiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir. Az\u0259rbaycan 2021-ci ilin yanvar ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131ndan peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 kampaniyas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 yetkin \u0259halinin 60 faizd\u0259n \u00e7oxuna iki doza peyv\u0259nd vurulmu\u015fdur. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 COVID-d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f insanlara v\u0259 biznes subyektl\u0259rin\u0259 t\u0259qrib\u0259n 3 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 sosial-iqtisadi d\u0259st\u0259k paketi t\u0259qdim edilmi\u015fdir. 2022-ci ild\u0259 h\u0259min m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1,6 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi paketi ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u201cpeyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi\u201d v\u0259 vaksinl\u0259rin \u0259dal\u0259tsiz b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 etiraz\u0131n\u0131 bildir\u0259n \u00f6lk\u0259dir. 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131 v\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u0259rab\u0259r imkanlar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na dair q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edilib. Az\u0259rbaycan koronavirusla m\u00fcbariz\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 80-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 birba\u015fa v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n x\u0259tti il\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 humanitar yard\u0131m etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 COVID-19-un m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat bazas\u0131 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259min m\u0259lumat bazas\u0131ndan istifad\u0259 edir. Eyni zamanda, yoxsul \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq 10 milyon dollar h\u0259cmind\u0259 maliyy\u0259 t\u00f6hf\u0259si g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Z\u0259f\u0259ri reall\u0131\u011fa \u00e7evirmi\u015f effektiv ordu quruculu\u011fu<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 formala\u015fan v\u0259 inki\u015faf ed\u0259n Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u00f6z xalq\u0131na Q\u0259l\u0259b\u0259ni b\u0259x\u015f etmi\u015f m\u00fcz\u0259ff\u0259r Orduya \u00e7evrilmi\u015fdir. 2003-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n ordu quruculu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioriteti kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur. Planl\u0131 v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan ordusunu d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc 50 ordusu s\u0131ras\u0131na y\u00fcks\u0259ltdi. \u00d6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin maddi-texniki t\u0259chizat\u0131n\u0131n yenil\u0259nm\u0259si, m\u00fcasir infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259si, m\u0259nzil t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 formala\u015fan v\u0259 dinamik inki\u015faf ed\u0259n h\u0259rbi s\u0259naye hesab\u0131na m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v h\u0259rbi texnika, zirehli ma\u015f\u0131nlar, pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131, at\u0131c\u0131 silahlar istehsal olunur. Az\u0259rbaycan \u00f6z zavodlar\u0131nda istehsal etdiyi h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsullarla ordumuzu \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259chiz ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alaraq tarixi nailiyy\u0259t\u0259 imza atd\u0131. M\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259sind\u0259 300-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259nd d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda i\u015f\u011faldan azad edildi. D\u00fc\u015fm\u0259n a\u011f bayraq qald\u0131rd\u0131, t\u0259slim oldu v\u0259 m\u0259cbur oldu ki, noyabr\u0131n 9-dan 10-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 kapitulyasiya akt\u0131na imza ats\u0131n. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259nd bir g\u00fcll\u0259 atmadan, bir \u015f\u0259hid verm\u0259d\u0259n geri qaytar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, pozulmu\u015f \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi hesab olunan \u015eu\u015fan\u0131n azad olunmas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Z\u0259f\u0259r zirv\u0259sidir. 2020-ci ilin 27 sentyabr\u0131nda ba\u015flanan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti, xalq\u0131n birliyi v\u0259 Ordumuzun g\u00fcc\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259f\u0259rl\u0259 sona \u00e7atd\u0131.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. \u00a0Xalq\u0131m\u0131z\u0131n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi z\u0259f\u0259rin n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259si, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin \u0259ziz xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyev Bak\u0131da V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Memorial Kompleksinin v\u0259 Z\u0259f\u0259r muzeyinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b, h\u0259m\u00e7inin H\u0259rbi Q\u0259nim\u0259tl\u0259r Park\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131n\u0131n ideya m\u00fc\u0259llifi olub.<\/p>\n<p>Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 orden v\u0259 medallar\u0131n t\u0259sis olmas\u0131. V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u201cZ\u0259f\u0259r\u201d v\u0259 \u201cQaraba\u011f\u201d ordenl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin 15 yeni medal t\u0259sis olunub. H\u0259min orden v\u0259 medallar\u0131n t\u0259sis olunmas\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259sinin v\u0259 m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n ali diqq\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Ordusunun 2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 Qaraba\u011fda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 u\u011furlu \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0noyabr\u0131n 9-d\u0259k\u00a05\u00a0\u015f\u0259h\u0259r, 4 q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259\u00a0286\u00a0k\u0259nd i\u015f\u011faldan azad edilib. Noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f b\u0259yanata \u0259sas\u0259n noyabr\u0131n 20-d\u0259\u00a0A\u011fdam\u00a0rayonu Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verildi. Bununla da rayonun i\u015f\u011fal edilmi\u015f 73 faiz \u0259razisi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259ri azad olundu. \u00dc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanata \u0259sas\u0259n, noyabr\u0131n 25-d\u0259\u00a0K\u0259lb\u0259c\u0259r\u00a0rayonu Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verildi. K\u0259lb\u0259c\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, 147 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si i\u015f\u011faldan azad edildi. Dekabr\u0131n 1-d\u0259\u00a0La\u00e7\u0131n\u00a0rayonu Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verildi. 2022-ci avqustun 26-da La\u00e7\u0131n \u015f\u0259h\u0259ri, Zabux v\u0259 Sus k\u0259ndl\u0259ri n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bununla da \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanata uy\u011fun olaraq, A\u011fdam, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131n\u0131n s\u00fclh yolu il\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 prosesi yekunla\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cM\u0259n h\u0259r zaman qazil\u0259rin yan\u0131nda olaca\u011fam\u201d. <strong>\u00a0<\/strong>Ehtiyac\u0131 olan b\u00fct\u00fcn qazil\u0259r\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n laz\u0131mi k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rilm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259lini, qolunu itirmi\u015f qazil\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcasir protezl\u0259r sifari\u015f edilmi\u015fdir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k 10 mind\u0259n art\u0131q \u015f\u0259hid ail\u0259si, m\u00fcharib\u0259 \u0259lili d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259rl\u0259 t\u0259min edilmi\u015fdir. M\u00fcharib\u0259 \u0259lill\u0259rin\u0259 7 mind\u0259n art\u0131q minik avtoma\u015f\u0131n\u0131 verilmi\u015fdir. \u018fsas m\u0259qs\u0259di \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin v\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 d\u0259st\u0259k verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cYA\u015eAT\u201d Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n indiy\u0259d\u0259k edilmi\u015f \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fi 72 milyon manat t\u0259\u015fkil edir. Az\u0259rbaycan \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda n\u00fcmun\u0259 say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Orduya ayr\u0131lan x\u0259rcl\u0259r azalmay\u0131b, \u0259ksin\u0259, art\u0131r\u0131l\u0131b. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra imzalanm\u0131\u015f yeni kontraktlar icra edilir. Yeni kontraktlar \u0259sas\u0131nda art\u0131q Az\u0259rbaycana Ordumuzun t\u0259chizat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcasir silahlar, texnikalar g\u0259tirilir. H\u0259m h\u0259rbi texnikan\u0131n al\u0131nmas\u0131, h\u0259m h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131, eyni zamanda, h\u0259rb\u00e7il\u0259rin maa\u015flar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 onu g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atsa da, ordu quruculu\u011fu prosesi dayanmayacaq. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra h\u0259m m\u00fcasir t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n silah-sursat, texnikalar al\u0131n\u0131r, eyni zamanda, yeni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131r. Y\u00fcks\u0259k t\u0259lim ke\u00e7mi\u015f, y\u00fcks\u0259k irad\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f v\u0259 V\u0259t\u0259n u\u011frunda \u00f6zl\u0259rini f\u0259da etm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan \u00f6vladlar\u0131m\u0131z bu briqadalarda xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bel\u0259 briqadalar \u00e7ox olacaq, minl\u0259rl\u0259 h\u0259rb\u00e7imiz bu briqadalarda xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f v\u0259 yeni reall\u0131q<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0 <\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0<strong>\u00a0\u201cQaraba\u011f\u0131 v\u0259 Z\u0259ng\u0259zuru yenid\u0259n quraca\u011f\u0131q. Buna he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259miz yoxdur<\/strong><strong>. Nec\u0259 bahal\u0131 olursa-olsun, bunu ed\u0259c\u0259yik. Bu, bizim milli ideyam\u0131zd\u0131r\u201d \u2013 Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev. <\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259nin n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni reall\u0131q Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f strategiyas\u0131n\u0131n aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n strategiya yeni infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin \u00fcmum\u0259n regionun yeni inki\u015faf modelin\u0259 \u00e7evirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Bel\u0259 ki, layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunan yenilikl\u0259rin bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi model kimi q\u0259bul olunmas\u0131 v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259n\u0259n beyn\u0259lxalq etiraflar Qay\u0131d\u0131\u015f strategiyas\u0131n\u0131n effektivliyi v\u0259 perspektivliyi haqq\u0131nda x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>\u018frazil\u0259rin azad olunmas\u0131ndan d\u0259rhal sonra geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 start verilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fcn maliyy\u0259 resurslar\u0131na arxalanaraq s\u0131f\u0131rdan yeni \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r sal\u0131r. 2021-ci ild\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1,3 milyard, 2022-ci ild\u0259 is\u0259 2.2 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dc\u00e7 hava liman\u0131n\u0131n in\u015fa olunmas\u0131, 100 kilometrl\u0259rl\u0259 d\u0259mir yolunun \u00e7\u0259kilm\u0259si regionun logistik simas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259kdir. Minl\u0259rl\u0259 kilometr avtomobil yolu \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 elektrik enerjisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 icra edil\u0259c\u0259k. \u0130\u00e7m\u0259li su v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259ri, bir milyon insan\u0131 do\u011fma m\u0259kanlar\u0131na qaytar\u0131lmas\u0131, y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259kt\u0259b, x\u0259st\u0259xana, idman kompleksl\u0259ri, m\u0259d\u0259niyy\u0259t ocaqlar\u0131n in\u015fas\u0131, habel\u0259 dig\u0259r irih\u0259cmli i\u015fl\u0259r B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Azad olunmu\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 elan edilmi\u015fdir. Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f potensial\u0131n\u0131 7200 meqavat g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 2000 meqavat k\u00fcl\u0259k enerjisi t\u0259\u015fkil edir.\u00a0 K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n zonas\u0131nda k\u00fcl\u0259k stansiyalar\u0131, Z\u0259ngilan-C\u0259bray\u0131l zonas\u0131nda is\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f stansiyalar\u0131 in\u015fa olunacaqd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcvafiq strukturlar\u0131 v\u0259 \u0259cn\u0259bi t\u0259r\u0259fda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Bu layih\u0259l\u0259r \u00e7ox b\u00f6y\u00fck perspektiv\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>B\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri sur\u0259tl\u0259 davam edir. Birinci pilot layih\u0259 Z\u0259ngilanda icra edildi, A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259. 200 evd\u0259n ibar\u0259t g\u00f6z\u0259l k\u0259nd sal\u0131n\u0131b. K\u0259ndin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u0259lav\u0259 150 evin in\u015fa edilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ikim\u0259rt\u0259b\u0259li, \u00fc\u00e7m\u0259rt\u0259b\u0259li m\u0259nzil tipli evl\u0259rin in\u015fa edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u0259\u015f\u011fulluq, m\u0259kt\u0259b, ba\u011f\u00e7a, tibb m\u0259nt\u0259q\u0259si, b\u00fct\u00fcn xidm\u0259tl\u0259r \u2013 \u201cASAN\u201d, \u201cDOST\u201d, ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes\u0259 d\u0259st\u0259k xidm\u0259tl\u0259ri m\u00f6vcuddur. Cari ilin may ay\u0131nda A\u011fal\u0131 k\u0259ndinin ilk sakinl\u0259ri do\u011fma torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131blar. Bu g\u00fcn A\u011fal\u0131 a\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259ndi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fcasir k\u0259ndl\u0259rind\u0259n biridir. Qaraba\u011f\u0131n \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si prosesind\u0259 Z\u0259ngilan\u0131n x\u00fcsusi rolu var. Z\u0259ngilanda g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin effektiv diplomatiyas\u0131 v\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi siyasi irad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilir. Bu yeni n\u0259qliyyat infrastrukturu \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizl\u0259rinin \u00f6n\u0259mli hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7acaqd\u0131r. Yeni n\u0259qliyyat d\u0259hlizi t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131, Avropan\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259c\u0259k qlobal layih\u0259dir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 irimiqyasl\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259r icra olunur. F\u00fczuli Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131 c\u0259mi s\u0259kkiz ay \u0259rzind\u0259 tikilib. Cari ilin 20 oktyabr tarixind\u0259 Z\u0259ngilan Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. 2025-ci ild\u0259 is\u0259 La\u00e7\u0131nda Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131n\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. B\u0259rd\u0259-A\u011fdam d\u0259mir yolu 2023-c\u00fc ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k. T\u0259sdiq olunmu\u015f investisiya plan\u0131na \u0259sas\u0259n, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur \u0259razisind\u0259 \u00fcmumi uzunlu\u011fu 50 kilometrd\u0259n \u00e7ox olan 33 tunel olacaq, uzunlu\u011fu 12 kilometr olan 84 yeni k\u00f6rp\u00fc sal\u0131nacaq. B\u00fct\u00fcn azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 elektrik t\u0259chizat\u0131 tamamil\u0259 b\u0259rpa edilib. 2022-ci ilin 15 mart tarixind\u0259 Az\u0259rbaycanda in\u015fa edil\u0259c\u0259k 230 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u201cQarada\u011f\u201d G\u00fcn\u0259\u015f Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpaolunan enerjinin potensial\u0131 on min meqavat t\u0259\u015fkil edir. Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u015f verib. Su elektrik enerjisinin \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc be\u015f y\u00fcz meqavatdan \u00e7ox olacaq. Yerd\u0259 qalan g\u00fcc is\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik enerjisind\u0259n qaynaqlanacaq. Bu \u0259razi n\u0259inki t\u0259kc\u0259 i\u015f\u011fal ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015famaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalan insanlar\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259c\u0259k, eyni zamanda, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f yeni reall\u0131q t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Q\u0259l\u0259b\u0259 b\u00fct\u00fcn regiona s\u00fclh v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf imkan\u0131n\u0131 qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n strategiyas\u0131 say\u0259sind\u0259 regionun beyn\u0259lxalq statusu d\u0259yi\u015fmi\u015f v\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli regionun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 kommersiya c\u0259lbediciliyi bax\u0131m\u0131ndan strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131, yeni beyn\u0259lxalq v\u0259 regional n\u0259qliyyat-logistika d\u0259hlizl\u0259rinin imkanlar\u0131ndan faydalanmaq Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 16.11.2022-ci il tarixli 3587 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fa dair I D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259sini Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131na daxil olan \u0259razil\u0259r t\u0259\u015fkil edir. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131nda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri v\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t, nail olunmas\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259n\u0259n m\u0259qs\u0259dl\u0259r v\u0259 onlara uy\u011fun h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n prioritet istiqam\u0259tl\u0259ri, \u0259halinin do\u011fma torpaqlar\u0131na geri qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, g\u00f6zl\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r, ehtimal edil\u0259n riskl\u0259rin idar\u0259 olunmas\u0131, m\u00fcvafiq v\u0259zif\u0259l\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259r \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda m\u00fct\u0259r\u0259qqi beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259, bu sah\u0259d\u0259 strateji inki\u015faf tendensiyalar\u0131, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin sosial-iqtisadi potensial\u0131 v\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2003-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259n \u0130lham \u018fliyev xalq\u0131m\u0131z\u0131n etimad\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazan\u0131b. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u00f6lk\u0259miz b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edib. Prezident \u0130lham \u018fliyev bu bar\u0259d\u0259 deyib: \u201c2003-c\u00fc ild\u0259n &#8211; Prezident v\u0259zif\u0259sin\u0259 ilk d\u0259f\u0259 se\u00e7il\u0259nd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r xalq\u0131n d\u0259st\u0259yini hiss edir\u0259m. Bu d\u0259st\u0259k m\u0259n\u0259 g\u00fcc verir. Bu d\u0259st\u0259k irad\u0259mi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Bu d\u0259st\u0259k n\u0259tic\u0259sind\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23960"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23960"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23964,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23960\/revisions\/23964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}