{"id":23794,"date":"2022-12-09T10:10:09","date_gmt":"2022-12-09T07:10:09","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=23794"},"modified":"2022-12-09T10:11:43","modified_gmt":"2022-12-09T07:11:43","slug":"az%c9%99rbaycan-v%c9%99-y%c9%99hudi-xalqlarinin-dostlugu-tarixin-sinaqlarindan-kecib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=23794","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan v\u0259 y\u0259hudi xalqlar\u0131n\u0131n dostlu\u011fu  tarixin s\u0131naqlar\u0131ndan ke\u00e7ib"},"content":{"rendered":"<p><em><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-23795 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/45454545454jpg-1669758311-300x198.jpg\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"171\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/45454545454jpg-1669758311-300x198.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/45454545454jpg-1669758311.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/>Xalq\u0131\u0131m\u0131z\u0131n bel\u0259 bir deyimi var: &#8220;Dost dar g\u00fcnd\u0259 tan\u0131nar&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259ri y\u0259hudi xalq\u0131 haqq\u0131nda da dey\u0259 bil\u0259rik. H\u0259m tarixi faktlar, h\u0259m d\u0259 yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fimizd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131m\u0131z s\u00fcbut edir ki, bizi bir-birimiz\u0259 dost ed\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r \u00e7oxdur. <\/strong><\/em><\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n Arxeologiya, Etnoqrafiya v\u0259 Antropologiya \u0130nstitutunun Antropologiya M\u0259rk\u0259zinin doktorant\u0131 kimi tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim etdiyim &#8220;Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan Avropa y\u0259hudil\u0259rinin m\u00fcasir etnom\u0259d\u0259ni dinamikas\u0131n\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri&#8221; adl\u0131 dissertasiya i\u015fimd\u0259 bu m\u00f6vzunu h\u0259rt\u0259r\u0259fli ara\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam. M\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda is\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 xaricd\u0259 n\u0259\u015fr olunan \u00e7ap medias\u0131nda &#8220;A\u015fkenaz y\u0259hudil\u0259rinin ad\u0259t v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda&#8221;, &#8220;A\u015fkenaz y\u0259hudil\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259 g\u0259lm\u0259l\u0259rinin tarixi&#8221;, &#8220;A\u015fkenaz y\u0259hudil\u0259ri icmas\u0131n\u0131n ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan elminin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tinin inki\u015faf\u0131nda y\u0259hudil\u0259rin rolu&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan y\u0259hudil\u0259rin subetnik qruplar\u0131 haqq\u0131nda&#8221;, &#8220;\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n y\u0259hudil\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti haqq\u0131nda&#8221; v\u0259 s. elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f\u0259m.<br \/>\nApard\u0131\u011f\u0131m ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m ki, y\u0259hudil\u0259rin Az\u0259rbaycana g\u00fccl\u00fc ax\u0131n\u0131 tariximizd\u0259ki bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. G\u00f6t\u00fcr\u0259k el\u0259 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn\u00fc. M\u0259lumdur ki, \u00f6mr\u00fc az olan, lakin bu az m\u00fcdd\u0259td\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, istiqlaliyy\u0259timiz yolunda tarixi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 y\u0259hudil\u0259r d\u0259 vard\u0131. XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Bak\u0131da neft m\u0259d\u0259nl\u0259rinin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n bu mill\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r.<br \/>\nY\u0259hudil\u0259rin Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259sinin sonrak\u0131 b\u00f6y\u00fck dal\u011fas\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. M\u0259hz bu zaman xalq\u0131m\u0131z\u0131n humanistliyi, qonaqp\u0259rv\u0259rliyi, tolerantl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 alman fa\u015fizminin i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rind\u0259n qurtulma\u011fa can atan \u00e7oxsayl\u0131 y\u0259hudi ail\u0259l\u0259ri respublikam\u0131za p\u0259nah g\u0259tirmi\u015fl\u0259r.<!--more--><br \/>\nBir t\u0259rt\u0259rli olaraq rayonumuzun tarixini \u00f6yr\u0259n\u0259n insan kimi dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, o zaman ki\u00e7ik bir rayon olan v\u0259 ki\u015fil\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti c\u0259bh\u0259d\u0259 vuru\u015fan T\u0259rt\u0259rd\u0259 onlarla y\u0259hudi ail\u0259si isti ocaq, \u00e7\u00f6r\u0259k, tibbi yard\u0131m taparaq \u00f6l\u00fcm\u00fcn p\u0259nc\u0259sind\u0259n xilas olmu\u015fdur. Haz\u0131rda Ukraynan\u0131n Xarkov \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fayan \u0130rina Poqoster dan\u0131\u015f\u0131r ki, onlar T\u0259rt\u0259rd\u0259ki 3 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdil\u0259r. Yerli \u0259hali m\u00fcharib\u0259nin o \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rind\u0259 t\u0259ndird\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k bi\u015firib ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qa\u00e7q\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259tirirdil\u0259r, x\u0259st\u0259 u\u015faqlara hava-su kimi laz\u0131m olan v\u0259 ql\u00fckozan\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259n q\u0259nd tap\u0131b verirdil\u0259r. O ill\u0259r b\u00fct\u00fcn t\u0259rt\u0259rlil\u0259rin \u00fcmid yeri olan R\u00fcst\u0259m h\u0259kim y\u0259hudi ail\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fcn xalq t\u0259bab\u0259ti \u00fcsulu il\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 d\u0259rmanlarla x\u0259st\u0259l\u0259ri m\u00fcalic\u0259 edir, c\u0259bh\u0259d\u0259n \u0259lsiz-ayaqs\u0131z qay\u0131danlar\u0131n yaralar\u0131na m\u0259lh\u0259m qoyurdu. B\u00fct\u00fcn bunlar t\u0259m\u0259nnas\u0131z, yaln\u0131z insanl\u0131q namin\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Ana n\u0259n\u0259m Poqoster Raisa Borisovna m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycana p\u0259nah aparan \u00e7oxsayl\u0131 y\u0259hudil\u0259rd\u0259n biri idi. T\u0259rt\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f, az\u0259rbaycanl\u0131 il\u0259 ail\u0259 qurmu\u015f, o\u011ful-u\u015faq sahibi olmu\u015fdur.<br \/>\nM\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra qa\u00e7q\u0131nlar almanlardan azad olunmu\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 qay\u0131td\u0131lar v\u0259 onlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Poqosterl\u0259r ail\u0259sinin \u00fczvl\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lara olan b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259ti bu g\u00fcn d\u0259 q\u0259lbl\u0259rind\u0259 ya\u015fad\u0131rlar.<br \/>\nBir fakt\u0131 da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycanda he\u00e7 zaman antisemitizm olmay\u0131b v\u0259 y\u0259hudi g\u0259ncl\u0259r bizim ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 mane\u0259siz oxuyublar, i\u015f yerl\u0259rind\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilibl\u0259r. Halbuki bunu ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131n\u0131n he\u00e7 biri haqq\u0131nda dem\u0259k olmazd\u0131. Bu ruhda b\u00f6y\u00fcy\u0259n g\u0259ncl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 \u00f6z v\u0259t\u0259nl\u0259ri hesab edibl\u0259r. Onlar h\u0259m I Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n sava\u015f\u0131nda bu torpaq u\u011frunda can verib, \u015f\u0259hid olublar. Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u00f6zl\u0259ridir: &#8220;Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda d\u00fcnya miqyas\u0131nda nadir v\u0259 t\u0259krarolunmaz m\u00fchit yarad\u0131l\u0131b. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bunu bir daha g\u00f6st\u0259rdi. Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131 bir n\u0259f\u0259r kimi \u00f6l\u00fcm\u0259 getm\u0259y\u0259 haz\u0131r idi, \u00f6l\u00fcm\u0259 gedirdi, azad edilmi\u015f torpaqlarda bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 qald\u0131r\u0131rd\u0131. Bu, bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131r\u0131r v\u0259 bundan sonra g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r d\u0259 m\u0259hz bel\u0259 ya\u015famal\u0131d\u0131&#8221;.<br \/>\nBu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki sinaqoqlarda \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhuna, Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130srail d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin v\u0259 xalqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyam\u0131z\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7ind\u0259 ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dualar oxunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Ayg\u00fcn N\u018fZ\u018fR\u018fL\u0130YEVA, <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, 47 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin tarix m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u201cAz\u0259rbaycan\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq\u0131\u0131m\u0131z\u0131n bel\u0259 bir deyimi var: &#8220;Dost dar g\u00fcnd\u0259 tan\u0131nar&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259ri y\u0259hudi xalq\u0131 haqq\u0131nda da dey\u0259 bil\u0259rik. H\u0259m tarixi faktlar, h\u0259m d\u0259 yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fimizd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131m\u0131z s\u00fcbut edir ki, bizi bir-birimiz\u0259 dost ed\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r \u00e7oxdur. AMEA-n\u0131n Arxeologiya, Etnoqrafiya v\u0259 Antropologiya \u0130nstitutunun Antropologiya M\u0259rk\u0259zinin doktorant\u0131 kimi tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim etdiyim &#8220;Az\u0259rbaycanda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23794"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23794"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23798,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23794\/revisions\/23798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}