{"id":2334,"date":"2015-12-25T09:03:15","date_gmt":"2015-12-25T06:03:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=2334"},"modified":"2015-12-26T09:40:46","modified_gmt":"2015-12-26T06:40:46","slug":"yeni-il-sufr%c9%99sinin-7-t%c9%99hluk%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=2334","title":{"rendered":"YEN\u0130 \u0130L S\u00dcFR\u018fS\u0130N\u0130N 7 T\u018fHL\u00dcK\u018fS\u0130"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/0eb663.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-2336 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/0eb663-300x225.jpg\" alt=\"0eb663\" width=\"147\" height=\"110\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/skoraia2.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-2450 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/skoraia2-300x200.jpg\" alt=\"skoraia2\" width=\"177\" height=\"118\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/skoraia2-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/skoraia2.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 177px) 100vw, 177px\" \/><\/a>\u201cT\u0259cili yard\u0131m\u201d briqadas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n h\u0259kiml\u0259r yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, yeni il gec\u0259si v\u0259 s\u0259h\u0259ri n\u00f6vb\u0259ni u\u011furla t\u0259hvil verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olandan art\u0131q bir q\u00fcvv\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r.<!--more--><br \/>\nSad\u0259c\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n say\u0131 adi g\u00fcnl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 statistik olaraq \u0259n az\u0131 3 d\u0259f\u0259 art\u0131r. Bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 daha s\u0131x rast g\u0259lin\u0259n patoloji hallar\u0131 ifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cx\u00fcsusi tibbi terminologiya\u201d bel\u0259 var.Bunlardan biri d\u0259 \u201cBayram \u00fcr\u0259yi sindromudur.\u201d<br \/>\nBu sindroma \u00fcr\u0259yi h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fckl\u0259y\u0259n spirtli i\u00e7kil\u0259rin q\u0259bulu zaman\u0131 rast g\u0259linir. Spirtli i\u00e7kil\u0259rin v\u0259 h\u0259ddini a\u015fm\u0131\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 qidalar\u0131n q\u0259bulu, qazla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7kil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131, bayram gec\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn adi bir hala \u00e7evrilir. Bu zaman t\u0259cili yard\u0131m stansiyas\u0131nda telefonlar\u0131n praktiki olaraq susmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi ayd\u0131n olur. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yeni il bayram\u0131 s\u00fcfr\u0259si arxas\u0131nda bizi hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259diyini v\u0259 onlardan konkret olaraq nec\u0259 qo-runmaq laz\u0131m oldu\u011funu ayd\u0131nla\u015fd\u0131rm\u0131\u015flar.<br \/>\n1. Art\u0131q qidalanma\u2013Boston universitet klini-kas\u0131n\u0131n h\u0259kiml\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015fl\u0259r ki, bir \u00e7ox bayramlar zaman\u0131 oldu\u011fu kimi yeni il bayram\u0131 g\u00fcn\u00fcnd\u0259 d\u0259 g\u00fcnorta, x\u00fcsusil\u0259 ax\u015fam v\u0259 s\u0259h\u0259r zaman\u0131 art\u0131q-lamas\u0131 il\u0259 qida q\u0259bul etm\u0259k yem\u0259kd\u0259n maksimum 2 saat sonra \u00fcr\u0259k tutmas\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. X\u00fcsusil\u0259 bildirilir ki, qidadan son-rak\u0131 bir saat \u0259rzind\u0259 \u00fcr\u0259k tutmas\u0131 riski 10 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 artm\u0131\u015f olur. \u018fg\u0259r bayram g\u00fcnl\u0259rind\u0259 qidalanmaya \u00fcr\u0259yiniz \u201ctab g\u0259tirm\u0259mi\u015fs\u0259\u201d, m\u00fctl\u0259q oldu\u011funuz yerin havas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259sin\u0259 diqq\u0259t edin, dilinizin alt\u0131na bir tablet nitroqliserin qoyun v\u0259 ya onu bir tik\u0259 \u015f\u0259k\u0259r il\u0259 qat\u0131\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f su il\u0259 daxil\u0259 q\u0259bul edin. O, arteriyalar\u0131n spazmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqla yana\u015f\u0131 \u00fcr\u0259y\u0259 qanax\u0131n\u0131n\u0131 da s\u00fc-r\u0259tl\u0259ndirmi\u015f olur. Nitroqliserin arterial t\u0259zyiqi a\u015fa\u011f\u0131 sald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayaqlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sallayaraq oturmaq v\u0259 ya uzanmaq m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n2. \u018fn\u0259n\u0259vi yeni il bayram\u0131 menyusuna k\u0259skin v\u0259 ya\u011fl\u0131 qidalar daxildir. Xroniki pankreatitd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu qidalar x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fc-k\u0259lidir. Pankreatit qar\u0131\u015f\u0131q \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u015flay\u0131r. X\u0259s-t\u0259l\u0259r qar\u0131n\u0131n \u00fcst nahi-y\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 sol qab\u0131r\u011fa alt\u0131nda a\u011fr\u0131lar hiss edir, yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra \u00f6y\u00fcm\u0259 v\u0259 qusma, b\u0259z\u0259n is\u0259 ishal m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u201cBayram y\u00fckl\u0259nm\u0259si\u201d v\u0259ziyy\u0259tin \u015fidd\u0259tl\u0259nm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. A\u011fr\u0131 t\u0259dric\u0259n artaraq k\u0259skin v\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z olur, temperatur y\u00fcks\u0259lir v\u0259 \u00fcr\u0259kbulanmas\u0131 ba\u015flay\u0131r. K\u0259skin pankreatit zaman\u0131 hospitalla\u015fma m\u00fctl\u0259qdir v\u0259 onun m\u00fcalic\u0259si el\u0259 d\u0259 asan deyildir. Pankreatitl\u0259rin \u0259sas bayram s\u0259b\u0259bkar\u0131 is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tli spirtli i\u00e7kil\u0259rin duza qoyulmu\u015f qidalar il\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131d\u0131r. \u201cT\u0259cili yard\u0131m briqadas\u0131\u201d g\u0259l\u0259n\u0259 kimi 1-2 tablet No\u015fpa q\u0259bul etm\u0259k a\u011fr\u0131n\u0131n azalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r, he\u00e7 bir a\u011fr\u0131k\u0259sicid\u0259n x\u00fcsusi ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131 halda istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.<br \/>\n3. Sa\u011f hiss\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131lar, yor\u011funluq,i\u015ftahan\u0131n itm\u0259si,\u00fcr\u0259kbulanmas\u0131 qaraciy\u0259rin yoruldu\u011funu siqnal ver\u0259n \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Qaraciy\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si zamanla ba\u015f vers\u0259 d\u0259 ani olaraq hiss olunur v\u0259 z\u0259ncirvari reaksiya \u015f\u0259klind\u0259 b\u00fct\u00fcn orqanizmi m\u0259hv\u0259 do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u0259yir. Qaraciy\u0259r daha da art\u0131q y\u00fckl\u0259nm\u0259ni qald\u0131ra bilm\u0259y\u0259c\u0259yind\u0259n \u0259lav\u0259 olaraq q\u0259bul edilmi\u015f spirt birba\u015fa hepa-tositl\u0259rin (qaraciy\u0259r h\u00fcceyr\u0259si) m\u0259hvin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\n4. \u00d6d kis\u0259sinin iltihab\u0131 da qorxulu hallardan biri-dir.Yeni il s\u00fcfr\u0259sinin t\u0259hl\u00fck\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u00f6d kis\u0259sind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t \u201csakit yatan\u201d da\u015flar\u0131n oyanmas\u0131d\u0131r. Bu hal x\u00fcsusil\u0259 qad\u0131nlarda daha s\u0131x rast g\u0259linir.\u018fg\u0259r b\u0259xtiniz g\u0259tirs\u0259 sad\u0259c\u0259 sa\u011f nahiyy\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131lar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq v\u0259 v\u0259ziyy\u0259t ciddil\u0259\u015fm\u0259d\u0259n d\u0259rhal \u00f6t\u00fc\u015f\u0259c\u0259kdir. Daha \u015fidd\u0259tli v\u0259 ard\u0131c\u0131l olaraq davam ed\u0259n a\u011fr\u0131lar ad\u0259t\u0259n diaqnostik t\u0259s-diql\u0259nm\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra da\u015flar\u0131n operativ olaraq xaric edilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. A\u011f\u0131zda ac\u0131 bir tam\u0131n olmas\u0131 \u00f6d kis\u0259si probleml\u0259rinin oyanmas\u0131 dem\u0259kdir. \u018fg\u0259r bir saata q\u0259d\u0259r a\u011fr\u0131lar ke\u00e7mirs\u0259 d\u0259rhal t\u0259cili yard\u0131ma m\u00fcraci\u0259t edin.<br \/>\n5. Q\u0259bizlik, ishal, \u00fcr\u0259kbulanmas\u0131, qusma, m\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 yan\u011f\u0131 hissi, qaytarma, k\u00f6p tipik\u00a0 yeni il bayram\u0131 sonras\u0131 probleml\u0259rd\u0259ndir. Art\u0131q y\u00fckl\u00fc qidalanma zaman\u0131 m\u0259d\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si, iltihab\u0131 v\u0259 xora x\u0259st\u0259liyi meydana g\u0259lir. Xilasolma t\u0259dbiri is\u0259 ac qalmaqla m\u00fcalic\u0259 v\u0259 h\u0259zmi asanla\u015fd\u0131ran fermentativ tabletl\u0259rin q\u0259buludur. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131 alkoqol v\u0259 qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri d\u0259 s\u0131x rast g\u0259lin\u0259n hallardan biridir. K\u0259skin qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri v\u0259 alkoqolqida y\u00fckl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 is\u0259 sorucu d\u0259rman preparatlar\u0131 sizin k\u00f6m\u0259yiniz\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Onlar toksinl\u0259ri \u00f6zl\u0259rin\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 orqanizmd\u0259n d\u0259rhal xaric edir. Bunlara aktivl\u0259\u015fdirilmi\u015f k\u00f6m\u00fcr, Enterosqel v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 aid etm\u0259k olar.<br \/>\n6. Qida allergiyas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259rhal qa\u015f\u0131nma v\u0259 d\u0259ri q\u0131zarmas\u0131 il\u0259 b\u00fcruz\u0259 ver\u0259c\u0259kdir. Orqanizm keyfiyy\u0259tsiz \u00a0spirt t\u0259rkibli i\u00e7kil\u0259r\u0259, m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v sitrus meyv\u0259l\u0259rin\u0259, \u015fokolada v\u0259 dig\u0259r qidalara qar\u015f\u0131 bu \u015f\u0259kild\u0259 \u00a0reaksiya ver\u0259 bil\u0259r. Buna yaln\u0131z qidada fasil\u0259l\u0259r verm\u0259k v\u0259 uy\u011fun olmayanlardan imtina etm\u0259k k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n7. \u018fks\u0259r insanlar bayram g\u00fcn\u00fcn\u00fcn v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 gec\u0259sinin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 o q\u0259d\u0259r fiziki v\u0259 emosional enerji s\u0259rf edirl\u0259r ki, bay-ramdan sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 asanl\u0131qla depressiyaya d\u00fc\u015f\u0259 bilirl\u0259r. Bu n\u0259tic\u0259y\u0259 Amerikan\u0131n Loyola universitet klinikas\u0131n\u0131n psixiatrlar\u0131 g\u0259lmi\u015fl\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259til g\u00fcnl\u0259rind\u0259 sad\u0259c\u0259 divanda uzanaraq televiziyan\u0131 izl\u0259m\u0259k v\u0259 ya musiqiy\u0259 qulaq asmaq \u0259v\u0259zin\u0259 daha aktiv i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131 v\u0259 \u0259n az\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 g\u0259zinm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cT\u0259cili yard\u0131m\u201d briqadas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n h\u0259kiml\u0259r yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, yeni il gec\u0259si v\u0259 s\u0259h\u0259ri n\u00f6vb\u0259ni u\u011furla t\u0259hvil verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn olandan art\u0131q bir q\u00fcvv\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[16],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2334"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2334\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}