{"id":22638,"date":"2022-09-02T10:05:00","date_gmt":"2022-09-02T07:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=22638"},"modified":"2022-09-02T10:05:00","modified_gmt":"2022-09-02T07:05:00","slug":"az%c9%99rbayanin-must%c9%99qillik-yolunun-baslangici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=22638","title":{"rendered":"Az\u0259rbayan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik yolunun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-22639 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/305025591_157152810254009_6400058813029372061_n-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"280\" height=\"210\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/305025591_157152810254009_6400058813029372061_n-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/305025591_157152810254009_6400058813029372061_n-768x576.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/305025591_157152810254009_6400058813029372061_n.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/>Nax\u00e7\u0131van parlamentinin yeni t\u0259rkibd\u0259 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk sessiyas\u0131 deputatlar\u0131n ist\u0259yi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259kidi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Sessiyada g\u00fcnd\u0259liy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r v\u0259 q\u0259bul edil\u0259n tarixi q\u0259rarlar, \u00fcmumilikd\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 v\u0259 suverenliyin\u0259 hesablanm\u0131\u015fd\u0131. Fenomen \u015f\u0259xsiyy\u0259t Nax\u00e7\u0131vanda milli qurtulu\u015fun, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik quruculu\u011funun t\u0259m\u0259ll\u0259rini \u00f6z\u00fcn\u00fcn z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda daim ya\u015fad\u0131lan q\u0259dim Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq at\u0131b.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisinin f\u00f6vq\u0259lad\u0259 sessiyas\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR xalq deputat\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevi yekdillikl\u0259 s\u0259dr se\u00e7mi\u015fdir. G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiminin 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n f\u00f6vq\u0259lad\u0259 sessiyada deputatlar\u0131n v\u0259 iclas zal\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na topla\u015fan minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n t\u0259kidi il\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin Ali M\u0259clisin S\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik yollunun \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub.<!--more--><\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiminin q\u0259dim diyardan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisin\u0259 deputat se\u00e7ilm\u0259si b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olan q\u00fcdr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7inin \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259sin\u0259 meydan a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n xilas\u0131 v\u0259 dir\u00e7\u0259li\u015fi Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259m SSR\u0130 d\u00f6n\u0259mind\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xalq\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, respublikam\u0131z\u0131n t\u0259r\u0259qqisinin t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan misilsiz i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin memar\u0131 v\u0259 qurucusu, milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min ed\u0259n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin xilaskar\u0131, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131m\u0131z qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin xilas\u0131 v\u0259 bunun say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin siyasi tarixind\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. 1990-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259b situasiya qar\u015f\u0131s\u0131nda idi. SSR\u0130-nin dayaqlar\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 ke\u00e7mi\u015f \u0130ttifaq miqyas\u0131nda ba\u015f alan h\u0259rc-m\u0259rclik \u00f6lk\u0259l\u0259rin daxili h\u0259yat\u0131na da siray\u0259t etmi\u015fdi v\u0259 idar\u0259etm\u0259 potensial\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 olan respublikalarda \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b siyasi-h\u00fcquqi kataklizml\u0259r c\u0259r\u0259yan etm\u0259kd\u0259 idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n blokada \u015f\u0259raitind\u0259 olmas\u0131, sosial-iqtisadi durumunun b\u0259rbadl\u0131\u011f\u0131, hakimiyy\u0259tin muxtar qurum \u00fcz\u0259rind\u0259 oynama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 oyunlar Nax\u00e7\u0131van\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. Yaln\u0131z 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri se\u00e7il\u0259n \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 s\u0259yl\u0259ri say\u0259sind\u0259 muxtar respublikada sabitlik t\u0259min edildi v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259nin davam etdiyi, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131, elektrik enerjisinin olmad\u0131\u011f\u0131, sosial-iqtisadi durumun k\u0259skin oldu\u011fu \u015f\u0259raitd\u0259 Ali M\u0259clisin S\u0259dri se\u00e7il\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 i\u015fl\u0259r say\u0259sind\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda sabitliyin, t\u0259r\u0259qqinin v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyin t\u0259min olunmas\u0131na nail oldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n sessiyas\u0131nda \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 olaraq t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisi Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzi kimi tan\u0131nmas\u0131 haqq\u0131nda v\u0259sat\u0259t qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. 1991-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 h\u0259min v\u0259sat\u0259t\u0259 bax\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali Soveti \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanun q\u0259bul ed\u0259r\u0259k onu yenid\u0259n D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 elan etmi\u015fdir. Sonralar \u00dcmummilli Lider bu bar\u0259d\u0259 deyirdi: \u201cM\u0259n bel\u0259 fikird\u0259y\u0259m ki, Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisinin q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 \u00e7ox t\u0259sir etdi v\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi bir ne\u00e7\u0259 bel\u0259 q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda qald\u0131. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 bu bayraq 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda is\u0259 1991-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 dal\u011faland\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR-d\u0259 sosial-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqinin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Aqrar islahatlar realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, infrastrukturun inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ranla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa \u0259saslanan ilk r\u0259smi t\u0259maslar quruldu. Blokada \u015f\u0259raitind\u0259 olan Muxtar Respublikan\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 sabitliyinin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn regional v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin \u0259n m\u00fch\u00fcm s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birini t\u0259\u015fkil edir. Siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin Nax\u00e7\u0131van d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, atd\u0131\u011f\u0131 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlarla Muxtar Respublikan\u0131n qurtulu\u015funu, dir\u00e7\u0259li\u015fini v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyini t\u0259min etmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin Ali M\u0259clisin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 bir ideya \u0259traf\u0131nda \u2013 V\u0259t\u0259n\u0259 v\u0259 xalqa xidm\u0259t u\u011frunda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259m\u0259si v\u0259 1991-ci il dekabr\u0131n 16-da Ali M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c31 Dekabr D\u00fcnya Az\u0259rbaycan T\u00fcrkl\u0259rinin H\u0259mr\u0259ylik v\u0259 Birlik G\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda\u201d Q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc xalq\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyin\u0259 h\u0259sr ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201cBu zaman\u0131n, bu d\u0259qiq\u0259l\u0259rin, bu saat\u0131n h\u00f6km\u00fcn\u00fc n\u0259z\u0259r\u0259 almaya bilm\u0259zdim&#8230; Xalq\u0131n bu \u0259hval-ruhiyy\u0259sini, t\u0259l\u0259bl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri g\u00f6t\u00fcr-qoy etdim. M\u0259n \u00f6z taleyimi xalqa tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fam v\u0259 xalq\u0131n irad\u0259sini, y\u0259qin ki, indi bu m\u00fcdd\u0259td\u0259, bu \u00e7\u0259tin d\u00f6vrd\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259liy\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisinin s\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si yaln\u0131z Muxtar Respublikan\u0131n h\u0259yat\u0131nda deyil, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nax\u00e7\u0131van parlamentinin yeni t\u0259rkibd\u0259 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk sessiyas\u0131 deputatlar\u0131n ist\u0259yi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259kidi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Sessiyada g\u00fcnd\u0259liy\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r v\u0259 q\u0259bul edil\u0259n tarixi q\u0259rarlar, \u00fcmumilikd\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 v\u0259 suverenliyin\u0259 hesablanm\u0131\u015fd\u0131. Fenomen \u015f\u0259xsiyy\u0259t Nax\u00e7\u0131vanda milli qurtulu\u015fun, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik quruculu\u011funun t\u0259m\u0259ll\u0259rini \u00f6z\u00fcn\u00fcn z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22638"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22638"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22640,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22638\/revisions\/22640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}