{"id":2255,"date":"2015-12-11T11:56:09","date_gmt":"2015-12-11T08:56:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=2255"},"modified":"2015-12-11T11:56:09","modified_gmt":"2015-12-11T08:56:09","slug":"iiv-insan-immuncatismazligi-virusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=2255","title":{"rendered":"\u0130\u0130V\u2013\u0130NSAN \u0130MMUN\u00c7ATI\u015eMAZLI\u011eI V\u0130RUSU"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1287599779_qics1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-2256 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1287599779_qics1-300x225.jpg\" alt=\"1287599779_qics1\" width=\"167\" height=\"125\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1287599779_qics1-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1287599779_qics1.jpg 634w\" sizes=\"(max-width: 167px) 100vw, 167px\" \/><\/a>H\u018fK\u0130M M\u018fSL\u018fH\u018fT\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u0130V infeksiyas\u0131 \u0130\u0130V il\u0259 yoluxma n\u0259tic\u0259sind\u0259 inki\u015faf ed\u0259n v\u0259 immun sisteminin getdikc\u0259 artan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n xroniki infeksion x\u0259st\u0259likdir. <!--more--><br \/>\n\u0130\u0130V insan\u0131 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n immun sistemini t\u0259dric\u0259n z\u0259ifl\u0259dir v\u0259 bir \u00e7ox infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin v\u0259 b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nQ\u0130\u00c7S\u2013Qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu<br \/>\n\u0130\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n son m\u0259rh\u0259l\u0259si olan Q\u0130\u00c7S za-man\u0131 insan\u0131n immun sisteminin d\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 orqanizmin m\u00fcqavim\u0259ti bir s\u0131ra mikroblara (h\u0259tta adi hallarda x\u0259st\u0259lik tor\u0259tm\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259) v\u0259 b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 azal\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 insanda m\u00fcxt\u0259lif opportunistik infeksiyalar (v\u0259r\u0259m, kandinoz, herpes) v\u0259 b\u0259d-xass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259r (sarkoma, limfoma) inki\u015faf edir. Bel\u0259 hallarda Q\u0130\u00c7S diaqnozu qoyulur.<br \/>\nHal-haz\u0131rda d\u00fcnyada 34 milyondan \u00e7ox \u0130\u0130V-\u0259 yo-luxmu\u015f insan ya\u015fay\u0131r.<br \/>\nH\u0259r g\u00fcn 7000-d\u0259n art\u0131q insan \u0130\u0130V-\u0259 yoluxur. A\u015fkar olundu\u011fu 1981-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k Q\u0130\u00c7\u015e 30 milyon insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoymu\u015f v\u0259 16 mil-yon u\u015fa\u011f\u0131 yetim qoy-mu\u015fdur.<br \/>\n\u0130\u0130V-\u0259 nec\u0259 yoluxurlar?<br \/>\n\u2013Qeyri-steril iyn\u0259, \u015fpris v\u0259 dig\u0259r l\u0259vazimatlar\u0131n birg\u0259 v\u0259 ya t\u0259krar isti-fad\u0259si zaman\u0131 (\u0259ks\u0259r hallarda inyeksion narkotik yeritdikd\u0259) ;<br \/>\n\u2013manik\u00fcr, pedik\u00fcr, tatuaj, pirsinq (b\u0259d\u0259nin m\u00fc\u0259yy\u0259n yerl\u0259rinin de\u015film\u0259si) ed\u0259r-k\u0259n qeyri\u2013steril l\u0259vazimatlar\u0131n istifad\u0259si zaman\u0131;<br \/>\n\u2013istifad\u0259 olunmu\u015f v\u0259 \u00fcz\u0259-rind\u0259 qan qal\u0131qlar\u0131 olan b\u0259rb\u0259r al\u0259tl\u0259rinin (\u00fcz-q\u0131rxan, qay\u00e7\u0131 v\u0259 dis f\u0131r\u00e7alar\u0131n\u0131n t\u0259krar\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259si zaman\u0131);<br \/>\n\u2013qorunmam\u0131\u015f (prezervativsiz) cinsi \u0259laq\u0259 zaman\u0131. \u0130nsanda dig\u0259r cinsi yolla yoluxan infeksiyalar olduqda \u0130\u0130V-\u0259 yoluxma riski art\u0131r.<br \/>\n\u2013oral\u2013genital kontaktlar zaman\u0131 da yoluxmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, x\u00fcsusil\u0259 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funda a\u00e7\u0131q yara olduqda.<br \/>\n\u2013 \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmu\u015f anadan u\u015fa\u011fa (hamil\u0259lik, do\u011fu\u015f v\u0259 ana s\u00fcd\u00fc il\u0259 qidalanma zaman\u0131).<br \/>\n\u0130\u0130V \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fcr: y\u0259ni \u2013N\u0259f\u0259s il\u0259, \u00f6sk\u00fcrm\u0259k v\u0259 asq\u0131rmaqla;<br \/>\n\u2013\u0259l verib g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259kl\u0259, qucaqla\u015fmaqla v\u0259 \u00f6p\u00fc\u015fm\u0259kl\u0259;<br \/>\n\u2013ev v\u0259 ofis \u0259\u015fyalar\u0131ndan, ictimai n\u0259qiliyyatdan, \u00fcmumi hovuz, hamam v\u0259 ayaqyolundan istifad\u0259 zaman\u0131;<br \/>\n\u2013kollektiv idmanla m\u0259\u015f\u011ful olduqda;<br \/>\nqida v\u0259 su vast\u0259sil\u0259;<br \/>\n\u2013h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n sancmas\u0131 il\u0259 x\u0259st\u0259d\u0259n sa\u011flam \u015f\u0259xs\u0259 ke\u00e7mir.<br \/>\n\u0130\u0130V-\u0259 yoluxman\u0131 nec\u0259 a\u015fkar etm\u0259k olar? \u0130\u0130V ilkin (skrining) m\u00fcayin\u0259<br \/>\n\u0130nsan\u0131n \u0130\u0130V-\u0259 yoluxub &#8211; yoluxmamas\u0131n\u0131 a\u015fkar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 \u00fcsul x\u00fcsusi laborator m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259kdir. Laborator m\u00fcayin\u0259 zaman\u0131 qanda \u0130\u0130V-\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n anticisiml\u0259r t\u0259yin edilir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilkin laborator m\u00fcayin\u0259 \u00fcsulu kimi immunoferment analizi (\u0130FA) apar\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u0130\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si<br \/>\n\u0130\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n h\u0259l\u0259 ki, radikal m\u00fcalic\u0259si yoxdur, lakin x\u00fcsusi ARV pre-paratlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 virusun aktivliyini v\u0259 immun sistemin\u0259 g\u00f6s-t\u0259rdiyi m\u0259nfi t\u0259siri azaltmaq, \u0130\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na v\u0259 Q\u0130\u00c7S m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259sini l\u0259ngitm\u0259k m\u00fcm-k\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nQ\u0130\u00c7S m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 m\u00fc-\u015fahid\u0259 olunan opportunistik infeksiyalar\u0131n profilatktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si d\u0259 m\u00fcvafiq d\u0259rman preparatlar\u0131 il\u0259 apar\u0131l\u0131r.<br \/>\nH\u0259r iki m\u00fcalic\u0259nin n\u0259tic\u0259si kimi \u0130\u0130V-l\u0259 ya\u015fayan insan\u0131n \u00f6mr\u00fc uzad\u0131l\u0131r v\u0259 h\u0259yat keyfiyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<br \/>\n\u0130\u0130V-infeksiyas\u0131 il\u0259 h\u0259yat davam edir, onun davaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 keyfiyy\u0259ti \u0259ks\u0259r hallarda insan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u0130rad\u0259 H\u00fcseynova,<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">T\u0259rt\u0259r MRX-n\u0131n \u0130nfeksion \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u018fK\u0130M M\u018fSL\u018fH\u018fT\u0130 \u0130V infeksiyas\u0131 \u0130\u0130V il\u0259 yoluxma n\u0259tic\u0259sind\u0259 inki\u015faf ed\u0259n v\u0259 immun sisteminin getdikc\u0259 artan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n xroniki infeksion x\u0259st\u0259likdir.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[16],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2255"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2255\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}