{"id":21577,"date":"2022-05-10T08:33:46","date_gmt":"2022-05-10T05:33:46","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=21577"},"modified":"2022-05-18T10:01:45","modified_gmt":"2022-05-18T07:01:45","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99iiyev-99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=21577","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev-99"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>M\u00dcST\u018fQ\u0130L AZ\u018fRBAYCANIN BAN\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong><em><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-21578 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/279711618_129658886336735_8963215209760602941_n-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"396\" height=\"223\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/279711618_129658886336735_8963215209760602941_n-300x169.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/279711618_129658886336735_8963215209760602941_n-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/279711618_129658886336735_8963215209760602941_n-768x432.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/279711618_129658886336735_8963215209760602941_n-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/279711618_129658886336735_8963215209760602941_n.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 396px) 100vw, 396px\" \/>\u015e\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na,onun d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda layiqli yer tutmas\u0131na h\u0259sr etmi\u015f Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 99-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla qeyd edilir. \u00dcmummilli Liderimiz\u0259 \u00fcmumxalq m\u0259h\u0259bb\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fc q\u0259d\u0259r \u0259b\u0259didir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Xalq\u0131n rifah\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f h\u0259yat<\/strong><\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft v\u0259 S\u0259naye Universiteti) memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, lakin \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 ona t\u0259hsilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan verm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>O, 1941-1944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda arxiv \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u0259xfi hiss\u0259sinin m\u00fcdiri, sonra is\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 \u00fcmumi \u015f\u00f6b\u0259nin m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>1944-c\u00fc ilin may ay\u0131nda d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1949-1950-ci ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sinin Leninqraddak\u0131 (indiki Sankt-Peterburq) R\u0259hb\u0259r Kadrlar\u0131n Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 M\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsil ald\u0131qdan sonra 1950-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sind\u0259 b\u00f6lm\u0259 r\u0259isi t\u0259yin edilmi\u015fdir.<!--more--><\/p>\n<p>1957-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) Tarix fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1958-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sinin \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi, 1964-c\u00fc ild\u0259 DTK-n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini t\u0259yin edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1966-c\u0131 ild\u0259 Moskvada DTK-n\u0131n F.E.Dzerjinski ad\u0131na Ali M\u0259kt\u0259binin r\u0259hb\u0259r hey\u0259tin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si kurslar\u0131n\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1967-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f v\u0259 h\u0259min ild\u0259 d\u0259 ona general-mayor r\u00fctb\u0259si verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin 1969-cu il iyulun 14-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f plenumunda o, Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 22 il Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin v\u0259 SSR\u0130 Ali Sovetinin deputat\u0131 olmu\u015fdur. 1974-1979-cu ill\u0259rd\u0259 is\u0259 SSR\u0130 Ali Soveti \u0130ttifaq Sovetinin s\u0259dr m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sini tutmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1976-c\u0131 ild\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 namiz\u0259d, 1982-ci ilin dekabr\u0131nda is\u0259 Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015fdir. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130-nin iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1987-ci ilin oktyabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n ba\u015f katib Mixail Qorba\u00e7ovun yeritdiyi siyasi x\u0259tt\u0259 etiraz olaraq tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n istefa vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi qanl\u0131 faci\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yanvar\u0131n 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. O, Qaraba\u011fda yaranm\u0131\u015f k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259li v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin iki\u00fczl\u00fc siyas\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq 1991-ci ilin iyulunda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il iyulun 20-d\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev iki g\u00fcn sonra Nax\u00e7\u0131vana yola d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, h\u0259min ild\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan SSR xalq deputat\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR xalq deputat\u0131 se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 m\u00fcvafiq qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Soveti s\u0259drinin m\u00fcavini olmu\u015fdur. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259 o, 1993-c\u00fc il\u0259 kimi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1992-ci il noyabr\u0131n 21-d\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259sis konfrans\u0131nda partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin may-iyun aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si yarand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si t\u0259l\u0259bini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259nin o d\u00f6vrk\u00fc r\u0259hb\u0259rliyi onu Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015f, iyunun 24-d\u0259n is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>O, 1998-ci il oktyabr\u0131n 11-d\u0259 xalq\u0131n y\u00fcks\u0259k f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 s\u0259sl\u0259rin 76,1 faizini toplayaraq yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 namiz\u0259dliyinin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 raz\u0131l\u0131q vermi\u015f Ulu \u00d6nd\u0259r s\u0259hh\u0259tind\u0259 yaranm\u0131\u015f probleml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar namiz\u0259dliyini Prezident \u0130lham \u018fliyevin xeyrin\u0259 geri g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc il dekabr\u0131n 12-d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyev Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Klivlend Klinikas\u0131nda v\u0259fat etmi\u015f v\u0259 dekabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da, F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r be\u015f d\u0259f\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Lenin ordeni il\u0259, Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ulduz ordeni v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 medallarla t\u0259ltif edilmi\u015f, iki d\u0259f\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin ali m\u00fckafatlar\u0131na, n\u00fcfuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Ulu \u00d6nd\u0259r m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n yeni inki\u015faf tarixinin m\u00fc\u0259llifidir<\/strong><\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 xalq b\u00f6y\u00fck s\u0259s \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 \u00f6z se\u00e7imini etdi v\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi Prezident se\u00e7di. H\u0259min se\u00e7iml\u0259 bug\u00fcnk\u00fc q\u00fcdr\u0259tli Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259m\u0259li qoyuldu. Xalq\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini qazanaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259n \u00dcmummilli Lider andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki nitqind\u0259 deyib: \u201cBu g\u00fcn m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi, \u0259lam\u0259tdar bir g\u00fcnd\u00fcr. M\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu b\u00f6y\u00fck etimada g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na h\u00f6rm\u0259timi, m\u0259h\u0259bb\u0259timi bildirir v\u0259 \u0259min etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, h\u0259yat\u0131m\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r xalq\u0131ma s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k v\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259timi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na s\u0259rf ed\u0259c\u0259y\u0259m.\u201d.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t kimi zaman\u0131n a\u011f\u0131r v\u0259 s\u0259rt s\u0131naqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xara bilmi\u015f, \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015f v\u0259 onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin 1993-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-iqtisadi suverenliyinin t\u0259min olunmas\u0131 prosesi \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdir. \u00dcmummilli Lider ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitliyin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u0259rgin i\u015f aparm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259d\u0259ki qeyri-qanuni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f, respublikam\u0131z\u0131n sosial-iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 yol a\u00e7an \u0259n m\u00fch\u00fcm amil kimi c\u0259miyy\u0259td\u0259 ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Xalq\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n sur\u0259tli inki\u015faf\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259l\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin s\u0259dri olark\u0259n \u2013 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131n\u0131 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 olaraq t\u0259sdiq etmi\u015f, Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzi kimi tan\u0131nmas\u0131 haqq\u0131nda v\u0259sat\u0259t qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin yeni, m\u00fcasir Konstitusiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259tin \u018fsas Qanunu 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259t fonunda \u00f6lk\u0259nin siyasi-h\u00fcquqi sistemind\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u0259nada \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r oldu. D\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti add\u0131mlar at\u0131ld\u0131: m\u0259hk\u0259m\u0259 islahatlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin v\u0259 Ombudsman t\u0259sisat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fcn\u00fcn l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 onlarla dig\u0259r bu kimi islahat xarakterli demokratik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r bilavasit\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259sidir;<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 iqtisadi islahatlar, bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n qurulmas\u0131, iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyas\u0131, \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 proqram\u0131n\u0131n, aqrar islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si prioritet sah\u0259l\u0259r olmu\u015fdur. 1994-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131r\u0131lan ilk neft m\u00fcqavil\u0259si imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Onun ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259si Ulu \u00d6nd\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fl\u0259nilib haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf konsepsiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n neft strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin parlaq t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6n\u0259nimd\u0259 1969-cu ild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259li\u015find\u0259n sonra onun m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259rbi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 prosesi ba\u015fland\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev 1971-ci ild\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259tl\u0259r bahas\u0131na Az\u0259rbaycanda h\u0259rbi kadrlar haz\u0131rlayan m\u0259kt\u0259bin \u2013 g\u00f6rk\u0259mli s\u0259rk\u0259rd\u0259 C\u0259m\u015fid Nax\u00e7\u0131vanskinin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan h\u0259rbi liseyin yarad\u0131lmas\u0131na nail oldu. M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olan ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 v\u0259 siyasi qrupla\u015fmalara xidm\u0259t ed\u0259n silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r Ali Ba\u015f Komandan Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 l\u0259\u011fv edilmi\u015f, Milli Ordunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n nizami silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, orduda k\u00fctl\u0259vi f\u0259rarilik hallar\u0131na son qoyulmu\u015f, h\u0259rbi intizam m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilmi\u015fdir. 1994-c\u00fc il may\u0131n 12-d\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s haqda m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131qdan sonra Az\u0259rbaycan Milli Ordusunun formala\u015fmas\u0131 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndi. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 22 may tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, \u018flahidd\u0259 Az\u0259rbaycan Korpusunun yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn \u2013 26 iyun Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri G\u00fcn\u00fc elan olundu v\u0259 h\u0259r il bu tarix r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t bayram\u0131 kimi qeyd edilir;<\/p>\n<p>Ki\u00e7ik bir \u00f6lk\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin u\u011furlu siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada tan\u0131nan n\u00fcfuzlu bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir \u2013 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f yaranm\u0131\u015f, u\u011furlar \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur. Yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn geosiyasi imkanlar\u0131n\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259n t\u0259crid olunmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fcnya siyas\u0259t meydan\u0131nda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259r\u0259 t\u0259sir bax\u0131m\u0131ndan Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fc v\u0259 \u00e7\u0259kisi il\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259si, beyn\u0259lxalq miqyasda u\u011furlu v\u0259 c\u0259sar\u0259tli add\u0131mlar atmas\u0131, milli m\u0259qs\u0259dl\u0259r namin\u0259 \u0259n n\u00fcfuzlu tribunalardan bacar\u0131q v\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 etm\u0259si Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin bu g\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi bax\u0131m\u0131ndan son d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmu\u015fdur. F\u0259al diplomatiyan\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n demokratik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin v\u0259 apar\u0131c\u0131 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259, onun zorla c\u0259lb olundu\u011fu silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinin \u0259sasl\u0131 sur\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 u\u011furla s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f m\u00fcsb\u0259t inki\u015faf modell\u0259rinin potensial\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r onlar\u0131n Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131na adaptasiyas\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. Ulu \u00d6nd\u0259r bir ictimai-iqtisadi formasiyadan dig\u0259rin\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 respublikan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran strateji v\u0259zif\u0259 v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 investisiya ax\u0131n\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131ran m\u00fcasir innovativ inki\u015faf modelinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdur. Sahibkarl\u0131\u011fa, s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259t\u0259 yol a\u00e7an v\u0259 liberall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc iqtisadiyyat modelinin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. Siyasi islahatlar apar\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131, demokratik inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 \u00f6n\u0259mli q\u0259rarlar, qanunlar q\u0259bul edildi. Bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 6 avqust tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda s\u00f6z, fikir v\u0259 m\u0259lumat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 senzura l\u0259\u011fv edilib. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131na prinsipial diqq\u0259t ay\u0131r\u0131rd\u0131. M\u0259tbuat i\u015f\u00e7il\u0259ri il\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259\u015fkil olunan g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, habel\u0259 institusional t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r m\u0259tbuat\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Milli m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u0259st\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 2002-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259ri M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis olunmu\u015f \u201cJurnalistl\u0259rin dostu\u201d m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r;<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Qafqaz\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck siyasi partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 Az\u0259rbaycan tarixinin son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259 ke\u015fm\u0259ke\u015fli g\u00fcnl\u0259rind\u0259, \u00f6lk\u0259nin ciddi s\u0131naqlara m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n taleyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n insanlar \u00f6lk\u0259ni b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xara bil\u0259c\u0259k yeni bir partiya yaratmaq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 xalq\u0131n s\u0131nanm\u0131\u015f lideri v\u0259 m\u00fcdrik o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdil\u0259r. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq \u00f6lk\u0259mizd\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259rin yekunu v\u0259 m\u00f6vcud olan ictimai-siyasi \u015f\u0259raitin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si idi. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin t\u0259msil olundu\u011fu konfrans 1992-ci il noyabr\u0131n 21-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 ke\u00e7irildi. T\u0259sis konfrans\u0131 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar, partiyan\u0131n Proqram v\u0259 Nizamnam\u0259sini q\u0259bul etdi. Konfransda Heyd\u0259r \u018fliyev yekdillikl\u0259 partiyan\u0131n S\u0259dri se\u00e7ildi. Ulu \u00d6nd\u0259r c\u0259miyy\u0259timizin apar\u0131c\u0131 siyasi q\u00fcvv\u0259si olan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131 q\u0131sa zamanda inki\u015faf etdirdi, \u00f6z\u00fcn\u00fcn dediyi kimi \u201cd\u00fcn\u0259nin, bu g\u00fcn\u00fcn v\u0259 sabah\u0131n partiyas\u0131\u201d s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ltdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Milli h\u0259mr\u0259yliyi t\u0259min etmi\u015f xalq\u0131n \u00dcmummilli Lideri<\/strong><\/p>\n<p>Milli liderlikl\u0259 siyasi liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259rinin bir d\u00f6vl\u0259t adam\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259si b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 nadir rast g\u0259lin\u0259n hald\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259hz birinci \u015f\u0259xs kimi, lider kimi t\u0259sdiq etmi\u015fdir. O, idar\u0259etm\u0259nin ustad\u0131 v\u0259 siyas\u0259tin kamil bilicisi idi. D\u00fcnya tarixi s\u00fcbut etmi\u015fdir ki, \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin g\u00fcc\u00fc, siyasi irad\u0259si v\u0259 m\u00fcdrikliyi m\u0259nsub oldu\u011fu xalq\u0131n, onun yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259tin h\u0259yat\u0131nda \u0259v\u0259zedilm\u0259z rola malikdir. Az\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafi c\u0259h\u0259td\u0259n ki\u00e7ik \u00f6lk\u0259 olmas\u0131 fakt\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t adam\u0131 olaraq beyn\u0259lxalq miqyasda \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq etm\u0259sin\u0259 mane ola bilm\u0259mi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00fccl\u00fc xarizmatik \u015f\u0259xsiyy\u0259t, fenomenal siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi idi. Ulu \u00d6nd\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u00fc d\u0259rin v\u0259 universal biliyind\u0259, q\u0259tiyy\u0259tind\u0259, i\u015fg\u00fczarl\u0131\u011f\u0131nda, qeyri-adi yadda\u015f\u0131nda, t\u00fck\u0259nm\u0259z s\u0259brind\u0259, uzaqg\u00f6r\u0259nliyind\u0259 v\u0259 m\u00fcdrikliyind\u0259 idi;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 xalqa s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t\u0259 h\u0259sr etmi\u015f Ulu \u00d6nd\u0259r \u00f6z titanik f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xalqa arxalanm\u0131\u015f, \u0259n \u00e7\u0259tin anlarda ona m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir. Xalq da he\u00e7 vaxt ondan \u00f6z d\u0259st\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir. \u018fn a\u011f\u0131r m\u0259qamlarda Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259min idi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qilliyi, d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131n\u0131, xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin maraqlar\u0131n\u0131 qoruyacaq v\u0259 xalq\u0131n m\u0259nafeyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n d\u00fczg\u00fcn q\u0259rar ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Milli ideologiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Heyd\u0259r \u018fliyevin formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirdiyi az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir d\u00fcnyada yerini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015f, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin ideya \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131n\u0131 son y\u00fczillikl\u0259rd\u0259 \u0259n ciddi bir \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n milli dir\u00e7\u0259li\u015f probleml\u0259ri b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259kild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259min ill\u0259rd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 strateji d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259, elmd\u0259n, sosiologiyadan v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259n \u0259m\u0259li siyas\u0259t m\u00fcst\u0259visin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 t\u0259kc\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan \u015f\u0259xsl\u0259ri yox, eyni zamanda, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u0259skunla\u015fan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 vahid ideologiya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n milli m\u0259fkur\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. \u201cH\u0259r bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn onun milli m\u0259nsubiyy\u0259ti onun q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yidir. M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr etmi\u015f\u0259m, bu g\u00fcn d\u0259 f\u0259xr edir\u0259m ki, m\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131yam!\u201d \u2013 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin bu k\u0259lamlar\u0131 h\u0259r bir h\u0259mv\u0259t\u0259nimiz \u00fc\u00e7\u00fcn milli q\u00fcrur r\u0259mzin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin 1991-ci il dekabr\u0131n 16-da Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 ke\u00e7\u0259n iclas\u0131nda 31 dekabr\u0131n d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259ylik bayram\u0131 kimi qeyd olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edilib. D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi, onlar\u0131n t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131 prosesini daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayan Ulu \u00d6nd\u0259r h\u0259mr\u0259ylik g\u00fcn\u00fcn\u00fc t\u0259sis etm\u0259kl\u0259 xalq\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 ideoloji h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dili elan olunmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc 1978-ci il 21 aprel tarixind\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Az\u0259rbaycan SSR Konstitusiyas\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan dilin\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili statusunun verilm\u0259si \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck tarixi xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131 g\u0259ncl\u0259r \u00f6lk\u0259si, g\u0259ncl\u0259ri is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi adland\u0131ran Ulu \u00d6nd\u0259r b\u00f6y\u00fcm\u0259kd\u0259 olan g\u0259nc n\u0259sl\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131 h\u0259r zaman \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kirdi. H\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259, \u00e7ox\u015fax\u0259li islahatlar\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda g\u0259nclik enerjisin\u0259 ehtiyac duyuldu\u011funu d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259tinin ayr\u0131-ayr\u0131 istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalay\u0131b. Ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n g\u0259ncl\u0259rl\u0259 i\u015f sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tini \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1994-c\u00fc il 26 iyul tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 G\u0259ncl\u0259r v\u0259 \u0130dman Nazirliyi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni Nazirlik g\u0259ncl\u0259rl\u0259 i\u015f sah\u0259sind\u0259 vahid d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min etdi. Ulu \u00d6nd\u0259rin 1997-ci il fevral\u0131n 2-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 F\u0259rmana \u0259sas\u0259n, fevral\u0131n 2-si Az\u0259rbaycan G\u0259ncl\u0259ri G\u00fcn\u00fc elan edilib.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tarixinin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259ri Heyd\u0259r \u018fliyev ideologiyas\u0131na s\u00f6yk\u0259nir v\u0259 bizi inamla g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 apar\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00dcST\u018fQ\u0130L AZ\u018fRBAYCANIN BAN\u0130S\u0130 \u015e\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na,onun d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda layiqli yer tutmas\u0131na h\u0259sr etmi\u015f Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 99-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla qeyd edilir. \u00dcmummilli Liderimiz\u0259 \u00fcmumxalq m\u0259h\u0259bb\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fc q\u0259d\u0259r \u0259b\u0259didir. Xalq\u0131n rifah\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f h\u0259yat Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21577"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21672,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21577\/revisions\/21672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}