{"id":20874,"date":"2022-02-28T11:28:39","date_gmt":"2022-02-28T08:28:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=20874"},"modified":"2022-02-28T11:28:39","modified_gmt":"2022-02-28T08:28:39","slug":"xocali-30-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=20874","title":{"rendered":"XOCALI-30"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0B\u0130R XALQIN F\u018fRYADI<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-20875 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-12.jpg\" alt=\"\" width=\"249\" height=\"151\" \/>Tarix d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin dinc \u0259haliy\u0259 k\u00fctl\u0259vi divan tutmas\u0131n\u0131n \u00e7ox n\u00fcmun\u0259sin\u0259 \u015fahiddir: q\u0131rmancla, x\u0259nc\u0259rl\u0259, q\u0131l\u0131ncla, \u0259n uza\u011f\u0131 g\u00fcll\u0259 il\u0259&#8230; M\u0259\u011flub edilmi\u015f, \u00e7ar\u0259siz insanlar\u0131 tabe etm\u0259k o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil, buna n\u0259 g\u00fcll\u0259 laz\u0131md\u0131r, n\u0259 d\u0259 m\u0259rmi. 10 min n\u0259f\u0259rlik bir \u015f\u0259h\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259 m\u00fcasir silahlar\u0131n b\u00fct\u00fcn n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 h\u00fccum etm\u0259k, qa\u00e7\u0131b can\u0131n\u0131 qurtarmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259ri is\u0259 h\u0259r yerd\u0259 pusquya sal\u0131b g\u00fcll\u0259baran etm\u0259k n\u00fcmun\u0259sini is\u0259 tarix\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc zavall\u0131 kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verib, ali bir xalq oldu\u011funu z\u0259nn ed\u0259n erm\u0259ni y\u0131rt\u0131c\u0131 toplumu \u201ch\u0259diyy\u0259\u201d etdi. Bu amans\u0131z q\u0259tliam\u0131 a\u011fl\u0131n\u0131 tamamil\u0259 itirmi\u015f, t\u0259p\u0259d\u0259n-d\u0131rna\u011fad\u0259k silahlanm\u0131\u015f erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i fa\u015fistl\u0259ri d\u00fcnyaya qorxub-\u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n n\u00fcmayi\u015f etdirdil\u0259r. Bu m\u00fcdhi\u015f \u201cinsan ovu\u201dnu \u00f6z iyr\u0259nc v\u0259 x\u0259yan\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu tarixl\u0259rin\u0259 \u201cz\u0259f\u0259r\u201d kimi yazan t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 mill\u0259t\u00e7i d\u00f6vl\u0259t qurdu\u011fu Az\u0259rbaycan\u0131n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini 1992-ci ilin 25\u201326 fevral ge\u00e7\u0259sind\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n sildi, onun dinc \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 tarixin \u0259n amans\u0131z soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tdi. O gec\u0259 v\u0259 sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 il\u0259 q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259n y\u00fczl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcnahs\u0131z \u015f\u0259hidliyinin \u00e7oxsayl\u0131 \u015fahidl\u0259ri tarixin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli insan q\u0131r\u011f\u0131n\u0131ndan ke\u00e7dil\u0259r. Onlar\u0131n h\u0259r d\u0259f\u0259 s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri Xocal\u0131 yaram\u0131z\u0131n qurumayan qan\u0131 timsal\u0131ndad\u0131r.<br \/>\nXocal\u0131 faci\u0259si Xat\u0131n, Lidisa, Oradur soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi insanl\u0131q tarixin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f qanl\u0131 bir hadis\u0259dir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 200 il \u0259rzind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinistl\u0259rinin davaml\u0131 olaraq etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b.<!--more--> Az\u0259rbaycanl\u0131lar tarixi torpaqlar\u0131ndan qovulub, qa\u00e7q\u0131na, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlarla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunub. H\u0259min gec\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na zidd olaraq, ke\u00e7mi\u015f sovet ordusunun Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsi hey\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 yatan \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m akt\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r.<br \/>\nBu h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz zaman\u0131 Xocal\u0131 a\u011f\u0131r h\u0259rbi texnikadan \u015fidd\u0259tli at\u0259\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 darmada\u011f\u0131n edilmi\u015f, dinc sakinl\u0259r\u0259 amans\u0131zcas\u0131na divan tutulmu\u015fdur. Bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259rzind\u0259 613 soyda\u015f\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 106 qad\u0131n, 63 u\u015faq v\u0259 70 qoca x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, meyitl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259hqiredici h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 yol verilmi\u015fdir. H\u0259min k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n 8 ail\u0259nin h\u0259yat\u0131na son qoyulmu\u015f, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynind\u0259n, 130 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rinin birind\u0259n m\u0259hrum edilmi\u015f, 487 dinc Xocal\u0131 sakini a\u011f\u0131r yaralanm\u0131\u015f v\u0259 1275 n\u0259f\u0259r girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259rd\u0259n 150 n\u0259f\u0259rin taleyi indiy\u0259d\u0259k m\u0259lum deyil.<br \/>\nErm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 ba\u015flanan m\u00fcharib\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rinin \u00fcmumi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 Xocal\u0131dak\u0131 faci\u0259vi hadis\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcud faktlar\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bu \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259r s\u0131radan v\u0259 t\u0259sad\u00fcfi h\u0259r\u0259k\u0259t deyil, Erm\u0259nistan\u0131n sistemli zorak\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si olub. Xocal\u0131dak\u0131 m\u00fclki insanlar\u0131n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc q\u0131r\u011f\u0131n\u0131, sad\u0259c\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131 olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi m\u0259hvin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131na qar\u015f\u0131 davam ed\u0259n t\u0259cav\u00fcz fonunda Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f m\u00fcharib\u0259, insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn, x\u00fcsusil\u0259 1949-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131, Soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya, M\u00fclki v\u0259 Siyasi H\u00fcquqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt, \u0130qtisadi, Sosial v\u0259 M\u0259d\u0259ni H\u00fcquqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt, \u0130\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 dig\u0259r q\u0259ddar, qeyri-insani, yaxud l\u0259yaq\u0259ti al\u00e7aldan davran\u0131\u015f v\u0259 c\u0259za n\u00f6vl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 Konvensiya, \u0130rqi ayr\u0131-se\u00e7kiliyin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq Kon-vensiya, U\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya v\u0259 \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259sas azadl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda Konvensiyan\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131d\u0131r.<br \/>\nXX \u0259sr d\u00fcnya tarixinin \u0259n q\u0259ddar soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131 olan Xocal\u0131 faci\u0259si haqq\u0131nda tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin qoydu\u011fu siyasi kurs bu g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir.<br \/>\nPrezident \u0130lham \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 h\u0259r il Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 qeyd olunur, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 paytaxtda ke\u00e7iril\u0259n \u00fcmumxalq y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak edir. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259ri daim bundan sonra bel\u0259 bir soyq\u0131r\u0131m\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha diqq\u0259tli olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ruriliyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<br \/>\nHaz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259ri bir az f\u0259rqli platformada qeyd olunur. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bu, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m tarixi z\u0259f\u0259rimiz fonunda xat\u0131rlan\u0131l\u0131r. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan qalib d\u00f6vl\u0259t kimi bu faci\u0259ni f\u0259rqli duy\u011fularla an\u0131r. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 an\u0131m m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n insanlar\u0131n qisas\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, bu qalibiyy\u0259tl\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizmi qurbanlar\u0131n\u0131n ruhunun \u015fad oldu\u011fu bildirilir.<br \/>\nBu v\u0259h\u015filiy\u0259 baxmayaraq, n\u0259 xalq\u0131m\u0131z \u00f6z irad\u0259sind\u0259n d\u00f6nd\u00fc, n\u0259 d\u0259 ordumuz geri \u00e7\u0259kildi, silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz d\u00f6vl\u0259tin suverenliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 daha da m\u0259tinl\u0259\u015fdi, q\u0259hr\u0259manl\u0131q, d\u0259yan\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n t\u0259mizl\u0259di. Dinc insanlar\u0131n, \u015f\u0259hidl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 Xocal\u0131 sakinl\u0259rinin qisas\u0131n\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda al\u0131nmas\u0131 is\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, bu, bir daha xalq\u0131m\u0131z\u0131n erm\u0259nil\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc, l\u0259yaq\u0259tini g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\n<em><strong>\u015e\u0259hriyar \u018fliyev, <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>T\u0259rt\u0259r notariat ofisinin notariusu<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0B\u0130R XALQIN F\u018fRYADI Tarix d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin dinc \u0259haliy\u0259 k\u00fctl\u0259vi divan tutmas\u0131n\u0131n \u00e7ox n\u00fcmun\u0259sin\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20876,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20874\/revisions\/20876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}