{"id":20553,"date":"2022-01-21T08:12:13","date_gmt":"2022-01-21T05:12:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=20553"},"modified":"2022-01-21T08:13:02","modified_gmt":"2022-01-21T05:13:02","slug":"20-yanvar-faci%c9%99si-az%c9%99rbaycanin-must%c9%99qilliy%c9%99-aparan-yolunda-yeni-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99nin-baslangic-noqt%c9%99si-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=20553","title":{"rendered":"20 Yanvar faci\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 aparan yolunda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si oldu"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-20554 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/272213229_302018181965448_2383964623746333738_n-300x205.jpg\" alt=\"\" width=\"336\" height=\"230\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/272213229_302018181965448_2383964623746333738_n-300x205.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/272213229_302018181965448_2383964623746333738_n-768x524.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/272213229_302018181965448_2383964623746333738_n.jpg 792w\" sizes=\"(max-width: 336px) 100vw, 336px\" \/>1990-c\u0131 ilin Qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 b\u00f6y\u00fck faci\u0259 deyildir. O, l\u0259yaq\u0259tini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr qurban verm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan xalq\u0131n tarixind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir s\u0259hif\u0259dir. 20 Yanvar faci\u0259si, eyni zamanda h\u0259m \u00fcmumxalq faci\u0259si, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik, istiqlal v\u0259 h\u00fcrriyy\u0259t u\u011frunda xalq\u0131m\u0131z\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n zirv\u0259si kimi Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 h\u0259kk olunub.<\/p>\n<p>Milli maraqlara zidd add\u0131mlar atan Az\u0259rbaycan\u0131n ozamank\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin istefas\u0131 t\u0259l\u0259binin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 v\u0259 xalq\u0131n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Kreml Qanl\u0131 Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tdi. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 birba\u015fa Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin ba\u015f katibi Mixail Qorba\u00e7ovun \u0259mri il\u0259 SSR\u0130 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259si v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 rayonuna yeridilib, dinc \u0259hali a\u011f\u0131r texnikadan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif tipli silahlardan at\u0259\u015f\u0259 tutularaq k\u00fctl\u0259vi <!--more-->q\u0259tl\u0259 yetirilib. Sovet ordusunun x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin v\u0259 daxili qo\u015funlar\u0131n iri kontingentinin Bak\u0131n\u0131 z\u0259bt etm\u0259si x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla m\u00fc\u015fayi\u0259t edilib. T\u0259tbiq edilmi\u015f f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda \u0259hali x\u0259b\u0259rdar edilm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il yanvar\u0131n ortalar\u0131nda SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 daxili i\u015fl\u0259r nazirlikl\u0259rinin, habel\u0259 ba\u015fqa x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin 66 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259sg\u0259r v\u0259 zabiti Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259tiril\u0259r\u0259k, Qala v\u0259 \u201cNasoslu\u201d aerodromlar\u0131nda, Respublika stadionunda, Salyan q\u0131\u015flas\u0131nda (kazarmas\u0131nda) yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259ril\u0259n ordu hiss\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 Stavropoldan, Rostovdan, Krasnodardan s\u0259f\u0259rb\u0259r edilmi\u015f erm\u0259ni zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259ri, h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alan erm\u0259ni kursantlar\u0131 da c\u0259lb edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fclki v\u0259 siyasi h\u00fcquqlar haqq\u0131nda\u201d 1966-c\u0131 il Beyn\u0259lxalq Akt\u0131n birinci b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n, f\u0259rman imzaland\u0131\u011f\u0131 andan f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259tbiqi v\u0259 m\u00fcdd\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 \u0259haliy\u0259 r\u0259smi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilm\u0259lidir. Lakin, f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin yanvar\u0131n 20-d\u0259 saat 00-da t\u0259tbiq edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri yanvar\u0131n 19-da saat 21-d\u0259n etibar\u0259n birinci olaraq T\u00fcrkan-Qala t\u0259r\u0259fd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 yeridildi. \u201cBak\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131\u201dna r\u0259hb\u0259rliyi birba\u015fa SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 naziri Dmitri Yazov, SSR\u0130 daxili i\u015fl\u0259r naziri Vadim Bakatin, SSR\u0130 DTK s\u0259drinin m\u00fcavini Filip Babkov h\u0259yata ke\u00e7irirdil\u0259r. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259tbiqi \u0259haliy\u0259 elan olunanad\u0259k h\u0259rbi qulluq\u00e7ular 82 n\u0259f\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, 20 n\u0259f\u0259ri \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaralam\u0131\u015flar. K\u00fctl\u0259vi insan q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259dildikd\u0259n sonra \u2013 y\u0259ni 20 yanvar 1990-c\u0131 il s\u0259h\u0259r saat 5.30-da radio vasit\u0259sil\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r komendant\u0131 V.Dubinyak f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t t\u0259tbiq edildiyi bar\u0259d\u0259 r\u0259smi m\u0259lumat\u0131 efir\u0259 vermi\u015fdir. Halbuki, yanvar\u0131n 20-d\u0259 saat 00-dan ba\u015flanm\u0131\u015f h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda tanklardan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259yinatl\u0131 zirehli d\u00f6y\u00fc\u015f ma\u015f\u0131nlar\u0131ndan istifad\u0259 edilmi\u015f, X\u0259z\u0259r H\u0259rbi Donanmas\u0131na m\u0259xsus g\u0259mil\u0259rd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 desant \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edildikd\u0259n sonra is\u0259 yanvar\u0131n 20-d\u0259 v\u0259 sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 21 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan olunmad\u0131\u011f\u0131 rayonlarda yanvar\u0131n 25-d\u0259 Neft\u00e7ala, yanvar\u0131n 26-da L\u0259nk\u0259randa c\u0259mi 8 n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. \u00dcmumilikd\u0259 Respublikada 147 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 744 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f, 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz h\u0259bs olunmu\u015f, 200 ev v\u0259 m\u0259nzil, 80 avtoma\u015f\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak m\u0259hv edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t, ictimai v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlaka h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 5.637.286 rubl miqdar\u0131nda maddi ziyan vurulmu\u015fdu.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan paytaxt\u0131na v\u0259 respublikan\u0131n bir s\u0131ra rayonlar\u0131na sovet ordusu hiss\u0259l\u0259rinin qanunsuz yeridilm\u0259si, dinc \u0259halinin q\u0131r\u0131lmas\u0131 totalitar rejimin t\u00f6r\u0259tdiyi \u0259n qanl\u0131 aktlardan biri, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f cinay\u0259t oldu. \u015e\u0259h\u0259rin k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259ri g\u00fcll\u0259l\u0259nmi\u015f v\u0259 yaralanm\u0131\u015f g\u00fcnahs\u0131z adamlar\u0131n &#8211; qocalar\u0131n, qad\u0131nlar\u0131n, u\u015faqlar\u0131n qan\u0131na q\u0259rq olmu\u015fdu. H\u0259rb\u00e7il\u0259r t\u0259sad\u00fcf\u0259n k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xanlar\u0131, ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259rini, t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 bel\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tuturdular.<\/p>\n<p>Tarix\u0259 N\u00fcrnberq prosesi kimi daxil olmu\u015f beyn\u0259lxalq tribunal\u0131n (N\u00fcrnberq \u015f\u0259h\u0259ri, 1945- 1946-c\u0131 ill\u0259r) q\u0259rar\u0131 il\u0259 Almaniyan\u0131n ali d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u0259rbi xadiml\u0259ri d\u00fcnya v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 q\u0259sd (m\u00fclki \u0259halinin q\u0131r\u0131lmas\u0131, onunla q\u0259ddar davran\u0131\u015f, ictimai v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak\u0131n talanmas\u0131 v\u0259 s.) haz\u0131rlamaqda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kd\u0259 ittiham olunmu\u015flar. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 indiy\u0259d\u0259k d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 v\u0259 ictimai h\u0259r\u0259katlar b\u00fct\u00fcn r\u00fctb\u0259 v\u0259 m\u0259ns\u0259bl\u0259rd\u0259n olan nasist cinay\u0259tkarlar\u0131 a\u015fkara \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 verirl\u0259r. N\u00fcrnberq prosesi tarixd\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u00fc \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t elan etmi\u015f ilk beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259dir. SSR\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ozamank\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, habel\u0259 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda Az\u0259rbaycana soxulmu\u015f sovet h\u0259rbi kontingentinin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 N\u00fcrnberq prosesind\u0259 pisl\u0259nmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u0259lam\u0259tl\u0259r vard\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rliyi n\u0259inki istefaya getm\u0259mi\u015f, h\u0259tta bel\u0259 bir m\u0259qamda susma\u011f\u0131 daha \u00fcst\u00fcn tutmu\u015fdur. SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011funun \u0259dliyy\u0259 polkovniki V.Medvedyevin istintaq qrupu h\u0259rb\u00e7il\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 cinay\u0259t t\u0259rkibinin olmamas\u0131 n\u0259tic\u0259sin\u0259 g\u0259ldi v\u0259 20 iyul 1990-c\u0131 il tarixind\u0259 cinay\u0259t i\u015finin xitam olunmas\u0131 q\u0259rar\u0131 verildi.100 cildlik istintaq materiallar\u0131n\u0131n 68 cildi Bak\u0131dan Moskvaya, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 Prokurorlu\u011funa apar\u0131ld\u0131 v\u0259 qaytar\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>Qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan milli kimliyinin formala\u015fmas\u0131na h\u0259lledici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259sind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olub. Faci\u0259d\u0259n sonra milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 tam siyasi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilib, d\u00f6nm\u0259z xarakter al\u0131b, xalq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda g\u00f6r\u00fcb. 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda sovet imperiyas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi v\u0259 sosial dayaqlar\u0131n\u0131 itirdi. Ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 olaraq milli faci\u0259mizin tan\u0131d\u0131lmas\u0131 namin\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259\u015fkilatlanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>20 Yanvar faci\u0259sinin yaratd\u0131\u011f\u0131 ictimai-siyasi reall\u0131q s\u00fcqutu yax\u0131nla\u015fan SSR\u0130-d\u0259 v\u0259 soyuq m\u00fcharib\u0259nin bitm\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq arenada formala\u015fan geosiyasi situasiya fonunda \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan SSR-d\u0259, sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda z\u0259ncirvar\u0131 tarixi prosesl\u0259r\u0259 t\u0259kan verdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t hey\u0259tinin s\u0259dri Elmira Qafarova, Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r Komit\u0259sinin birinci katibi M\u00fcsl\u00fcm M\u0259mm\u0259dov sovet imperiyas\u0131n\u0131n qo\u015fun hiss\u0259l\u0259rinin Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 yeridilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar he\u00e7 bir konkret t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259dikl\u0259rin\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259dikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r kimi \u00f6z \u00fcz\u0259rl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259suliyy\u0259tin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259mi\u015fl\u0259r. Xalq\u0131n Sov.\u0130KP-y\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud rejim\u0259 qar\u015f\u0131 nifr\u0259ti son h\u0259dd\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, Sov.\u0130KP \u00fczvl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 partiya biletl\u0259rini ataraq onun s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etmi\u015fl\u0259r;.<\/p>\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra xalq daha bir ger\u00e7\u0259kliyin \u015fahidi oldu. Xalq\u0131n m\u00fcbariz\u0259sini, t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan\u0131 siyasi niyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259sinin ba\u015f\u0131nda duranlar\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra bu m\u00f6vzunu unutdu. Onlar hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 faci\u0259y\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259di. 1993-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin he\u00e7 biri bu faci\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sl h\u0259qiq\u0259ti a\u015fkar etm\u0259y\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259sar\u0259t tapmad\u0131.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 21-d\u0259 Sovet rejiminin qada\u011falar\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n, h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyaraq Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 Daimi N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev qanl\u0131 faci\u0259nin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda ittiham etdi. C\u0259sar\u0259tli b\u0259yanat ver\u0259r\u0259k \u0259liyal\u0131n xalq\u0131n q\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u00fcquqa, demokratiyaya, humanizm\u0259 zidd, Moskvan\u0131n v\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin g\u00fcnah\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n yol verilmi\u015f kobud siyasi s\u0259hv kimi if\u015fa etdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin Bak\u0131ya rus ordusunun yeridilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin q\u0259rar\u0131n\u0131 k\u0259skin t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k, r\u0259smi a\u00e7\u0131qlaman\u0131 t\u0259l\u0259b etdi: \u201cAz\u0259rbaycana k\u0259nardan b\u00f6y\u00fck ordu kontingenti yeridilmi\u015fdir. Respublikada ne\u00e7\u0259 ordu birl\u0259\u015fm\u0259sinin oldu\u011fu m\u0259n\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259llidir. Az\u0259rbaycanda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r &#8211; 4-c\u00fc ordu, X\u0259z\u0259r H\u0259rbi D\u0259niz Donanmas\u0131, desant qo\u015funlar\u0131n\u0131n diviziyas\u0131, Hava H\u00fccumundan M\u00fcdafi\u0259 Qo\u015funlar\u0131, D\u0130N-in daxili qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri vard\u0131r. Oraya \u0259lav\u0259 qo\u015fun yeritm\u0259k n\u0259y\u0259 laz\u0131m idi? \u018fg\u0259r bel\u0259 z\u0259rur\u0259t var idis\u0259, orada yerl\u0259\u015f\u0259n h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olard\u0131. Bel\u0259 q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259n Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi, ham\u0131dan \u0259vv\u0259l is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 qoyub qa\u00e7m\u0131\u015f V\u0259zirov, \u00f6z xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisi 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 ilk siyasi qiym\u0259t ver\u0259n 21 noyabr 1990-c\u0131 il tarixli q\u0259rar q\u0259bul etdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri il\u0259 1994-c\u00fc ilin mart ay\u0131n\u0131n 29-da Milli M\u0259clis \u201c1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f faci\u0259li hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda\u201d Q\u0259rar q\u0259bul etdi. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vr\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, 20 Yanvar faci\u0259sinin ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 g\u00fcnahkarlar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir \u201cM\u0259n bu faci\u0259y\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n yanaraq h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcumu yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min m\u00f6vqed\u0259y\u0259m, sabah da h\u0259min m\u00f6vqed\u0259 olaca\u011fam. Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u0259dal\u0259t namin\u0259, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n namusunu, \u015f\u0259r\u0259fini, milli m\u0259nliyini qorumaq namin\u0259.\u201d<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin F\u0259rman\u0131 il\u0259 1998-ci ild\u0259 \u201c20 Yanvar \u015e\u0259hidi\u201d f\u0259xri ad\u0131 t\u0259sis edilib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri say\u0259sind\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv sosial m\u00fcdafi\u0259 sistemi formala\u015f\u0131b. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin yolunu u\u011furla davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sinin uca tutulmas\u0131na, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259ll olunmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda \u015f\u0259hid olmu\u015f o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si, adlar\u0131n\u0131n uca tutulmas\u0131, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rinin, \u00f6vladlar\u0131n\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 19 yanvar 2006-c\u0131 il tarixli \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidinin ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259qa\u00fcd verilir. Onlar\u0131n uyudu\u011fu \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda t\u0259mir v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Bak\u0131n\u0131n Yasamal rayonundak\u0131 \u201c20 Yanvar\u201d dair\u0259sind\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi v\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r H\u0259s\u0259nov k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 Qanl\u0131 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sin\u0259 memorial abid\u0259 kompleksi ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda zirehli texnikan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na \u0259liyal\u0131n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda canlar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131 unutmur. H\u0259r il yanvar\u0131n 20 saat 12:00-da Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259si bir d\u0259qiq\u0259lik s\u00fckutla yad olunur, g\u0259mil\u0259rd\u0259n, avtomobill\u0259rd\u0259n v\u0259 qatarlardan s\u0259s siqnallar\u0131 verilir, h\u00fczn \u0259lam\u0259ti olaraq d\u00f6vl\u0259t bayraqlar\u0131 endirilir<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 ilin Qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 b\u00f6y\u00fck faci\u0259 deyildir. O, l\u0259yaq\u0259tini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr qurban verm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan xalq\u0131n tarixind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir s\u0259hif\u0259dir. 20 Yanvar faci\u0259si, eyni zamanda h\u0259m \u00fcmumxalq faci\u0259si, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik, istiqlal v\u0259 h\u00fcrriyy\u0259t u\u011frunda xalq\u0131m\u0131z\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n zirv\u0259si kimi Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 h\u0259kk olunub. Milli maraqlara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20553"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20553"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20556,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20553\/revisions\/20556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}