{"id":20107,"date":"2021-11-26T10:11:39","date_gmt":"2021-11-26T07:11:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=20107"},"modified":"2021-11-26T10:13:43","modified_gmt":"2021-11-26T07:13:43","slug":"isgaldan-azad-olunmus-%c9%99razil%c9%99rd%c9%99-o-cuml%c9%99d%c9%99n-lacinda-hava-limaninin-insasi-bolg%c9%99nin-beyn%c9%99lxalq-statusunu-artiracaqdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=20107","title":{"rendered":"\u0130\u015e\u011eALDAN AZAD OLUNMU\u015e \u018fRAZ\u0130L\u018fRD\u018f, O C\u00dcML\u018fD\u018fN LA\u00c7INDA HAVA L\u0130MANININ \u0130N\u015eASI B\u00d6LG\u018fN\u0130N BEYN\u018fLXALQ STATUSUNU ARTIRACAQDIR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-20108 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/261278596_1851969651669723_7320386128637022530_n-193x300.jpg\" alt=\"\" width=\"151\" height=\"235\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/261278596_1851969651669723_7320386128637022530_n-193x300.jpg 193w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/261278596_1851969651669723_7320386128637022530_n.jpg 655w\" sizes=\"(max-width: 151px) 100vw, 151px\" \/>Respublikas\u0131n\u0131n f\u00fcsunkar gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan La\u00e7\u0131n rayonu \u00f6lk\u0259mizin c\u0259nub-q\u0259rbind\u0259, Ki\u00e7ik Qafqazda yerl\u0259\u015fir. H\u0259m t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259nginliyin\u0259, h\u0259m iqliminin g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7il\u0259n La\u00e7\u0131n rayonu 1930-cu ild\u0259n inzibati \u0259razi vahidi statusu al\u0131b. Rayonun \u0259razisi \u015fimaldan K\u0259lb\u0259c\u0259r, c\u0259nubdan Qubadl\u0131, \u015f\u0259rqd\u0259n Xocal\u0131, \u015eu\u015fa v\u0259 Xocav\u0259nd rayonlar\u0131, q\u0259rbd\u0259n is\u0259 Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259ddir. Rayonun 1 \u015f\u0259h\u0259r, 1 q\u0259s\u0259b\u0259, 125 k\u0259ndi vard\u0131r. \u00dcmumi sah\u0259si 1835 kvadrat kilometri olan La\u00e7\u0131n rayonu 72 min hektar yaylaq sah\u0259sin\u0259 v\u0259 34 min hektar z\u0259ngin me\u015f\u0259 massivin\u0259 malikdir. Relyefi da\u011fl\u0131q olan rayonun d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 700 metrd\u0259n 3600 metr aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. \u018fn y\u00fcks\u0259k da\u011f zirv\u0259si Q\u0131z\u0131lbo\u011faz\u0131n h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 3594 metrdir. Bol su ehtiyatlar\u0131na malik olan rayonun \u0259razisind\u0259n axan \u015e\u0259lv\u0259 v\u0259 Mink\u0259nd \u00e7aylar\u0131 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k H\u0259k\u0259ri \u00e7ay\u0131n\u0131 (uzunlu\u011fu 113 km) yarad\u0131r ki, bu \u00e7ay da Araz \u00e7ay\u0131na qovu\u015fur.<\/p>\n<p>La\u00e7\u0131n rayonu z\u0259ngin faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131larla, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 3 filiz, 37 qeyri-filiz v\u0259 in\u015faat materiallar\u0131 yataqlar\u0131, civ\u0259, vermikulit, \u0259lvan v\u0259 \u00fczl\u00fck da\u015flar\u0131, sement xammal\u0131 v\u0259 tikinti da\u015f\u0131 yataqlar\u0131 il\u0259 z\u0259ngindir. Burada s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259tli Gilg\u0259z\u00e7ay, Sar\u0131bulaq, Narzanl\u0131 civ\u0259, Ahn\u0259z\u0259r \u0259lvan da\u015f\u0131, Qarab\u0259yli, D\u0259likda\u015f, \u00c7orman v\u0259 Narzanl\u0131 kimi vermikulit yataqlar\u0131 daha b\u00f6y\u00fck ehtiyatlara malikdir.<\/p>\n<p>La\u00e7\u0131n rayonu 18 may 1992-ci ild\u0259 i\u015f\u011fal olunub. Rayonun i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131ran d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 daxil olub. La\u00e7\u0131n rayonu \u015eu\u015fadan sonra i\u015f\u011fala<!--more--> m\u0259ruz qalm\u0131\u015f ikinci rayondur. La\u00e7\u0131n rayonunun i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si faktiki olaraq Erm\u0259nistanla Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f aras\u0131nda co\u011frafi ba\u011flant\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 La\u00e7\u0131n rayonunun \u0259halisi etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b, 300-d\u0259n art\u0131q h\u0259rbi v\u0259 m\u00fclki \u015f\u0259xs h\u0259lak olub v\u0259 itkin d\u00fc\u015f\u00fcb. Rayonun \u0259halisi 79.1 min n\u0259f\u0259r olmaqla respublikan\u0131n 57 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonunda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259skunla\u015f\u0131b. \u018fh\u0259miyy\u0259tli geostrateji m\u00f6vqey\u0259 malik La\u00e7\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na ciddi ziyan vurdu.<\/p>\n<p>217 m\u0259d\u0259niyy\u0259t, 101 t\u0259hsil, 142 s\u0259hiyy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 462 ticar\u0259t, 30 rabit\u0259, 133 idar\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259, 5 musiqi m\u0259kt\u0259bi, 1 internat m\u0259kt\u0259bi, 1 orta texniki pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bi, 2 avton\u0259qliyyat v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259yinatl\u0131 istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri talan v\u0259 m\u0259hv edilib. 54 d\u00fcnya, 200-d\u0259n \u00e7ox yerli \u0259h\u0259miyy\u0259tli tarixi abid\u0259 vandalizm\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. VI-c\u0131 \u0259sr\u0259 aid Alban A\u011fo\u011flan m\u0259b\u0259di, 14-c\u00fc \u0259sr\u0259 aid M\u0259lik \u018fjd\u0259r t\u00fcrb\u0259si, Qaraq\u0131\u015flaq k\u0259ndind\u0259 m\u0259scid, Zabux k\u0259ndind\u0259 q\u0259dim q\u0259biristanl\u0131q bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. La\u00e7\u0131n Tarix Muzeyi v\u0259 onun q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 tunc sikk\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t q\u0259dim kolleksiyas\u0131 talan edilib.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259f olaraq Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131 il\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rini kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozaraq, La\u00e7\u0131n rayonunda co\u011frafi adlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, rayonun t\u0259bii resurslar\u0131n\u0131n talan edilm\u0259si v\u0259 qazanc m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, \u0259sas\u0259n, Suriyadan olan erm\u0259ni \u0259silli qa\u00e7q\u0131nlar olmaqla m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc m\u0259skunla\u015fma siyas\u0259tini apararaq demoqrafik t\u0259rkibin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si kimi qeyri-qanuni \u0259m\u0259ll\u0259r il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z\u00fc beyn\u0259lxalq qanunlar\u0131n\u0131n aliliyini v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyimiz q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanata \u0259sas\u0259n, dekabr\u0131n 1-d\u0259 La\u00e7\u0131n rayonu Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verildi. Bundan \u0259vv\u0259l, noyabr\u0131n 9-u Lac\u0327\u0131n rayonunun Gu\u0308l\u0259bu\u0308rd, S\u0259fiyan v\u0259 Tu\u0308rkl\u0259r k\u0259ndl\u0259ri Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2020-ci il noyabr\u0131n 26-da \u201cLa\u00e7\u0131n\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medal\u0131 t\u0259sis edilib. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 La\u00e7\u0131n rayonunun i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si u\u011frunda apar\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259xsi igidlik v\u0259 \u015f\u00fcca\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin 8395 h\u0259rbi qulluq\u00e7usu \u201cLa\u00e7\u0131n\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Cari ilin 14 fevral v\u0259 16 avqust tarixl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev La\u00e7\u0131n rayonunda s\u0259f\u0259rd\u0259 olmu\u015fdur. Prezident, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyev fevral\u0131n 14-d\u0259 G\u00fcl\u0259bird k\u0259ndind\u0259 Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda La\u00e7\u0131n istiqam\u0259tind\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilir. Eyni zamanda, La\u00e7\u0131n rayonunda f\u0259rqli t\u0259yinatl\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259ri realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Generasiya g\u00fcc\u00fc 8 meqavat olan G\u00fcl\u0259bird Su Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131b. Bu stansiya t\u0259xmin\u0259n 7000 n\u0259f\u0259r \u0259halinin elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq. Burada istehsal olunan elektrik enerjisi Qubadl\u0131 rayonunun Xanl\u0131q k\u0259ndini, La\u00e7\u0131n rayonunun c\u0259nub hiss\u0259sini v\u0259 \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r infrastruktur layih\u0259l\u0259rini elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Prezident \u0130lham \u018fliyev vur\u011fulay\u0131b: \u201cBu, azad edilmi\u015f torpaqlarda istismara veril\u0259n birinci elektrik stansiyas\u0131d\u0131r v\u0259 bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti, b\u00f6y\u00fck r\u0259mzi m\u0259nas\u0131 var. Biz qay\u0131d\u0131r\u0131q bu torpaqlara. Biz K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qanunsuz istismar edilmi\u015f, onlar t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik. D\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259kc\u0259 La\u00e7\u0131n rayonu \u0259razisind\u0259 5 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131 da\u011f\u0131d\u0131b. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 b\u0259rpa edil\u0259c\u0259k.\u201d<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n tikil\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n avtomobil yolunun uzunlu\u011fu 72,8 kilometrdir. Birinci v\u0259 ikinci texniki d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 uy\u011fun tikil\u0259c\u0259k yolun h\u0259r\u0259k\u0259t hiss\u0259sinin eni 9-16 metr olacaq. \u0130ki v\u0259 d\u00f6rd h\u0259r\u0259k\u0259t zolaql\u0131 olacaq yol \u00fcz\u0259rind\u0259 altke\u00e7idl\u0259r v\u0259 k\u00f6rp\u00fc in\u015fa olunacaq. Yol \u00fcz\u0259rind\u0259 3 tunelin tikintisi apar\u0131lacaq. Tunell\u0259rin \u00fcmumi uzunlu\u011fu 9450 metr olacaq.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n La\u00e7\u0131nda hava liman\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 b\u00f6lg\u0259nin beyn\u0259lxalq statusunu art\u0131racaqd\u0131r. La\u00e7\u0131n rayonunda beyn\u0259lxalq hava liman\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 start verilib. Azad edilmi\u015f torpaqlarda \u00fcmumilikd\u0259 \u00fc\u00e7 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 tikil\u0259c\u0259k. Hava limanlar\u0131n\u0131n m\u00fclki aviasiya, y\u00fckda\u015f\u0131ma v\u0259 h\u0259rbi \u0259h\u0259miyy\u0259ti dan\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, La\u00e7\u0131n rayonunun Qor\u00e7u k\u0259ndinin \u0259razisind\u0259 in\u015fa edil\u0259c\u0259k hava liman\u0131 bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm amili \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, burada aeroportun tikilm\u0259si \u00fcmumilikd\u0259 b\u00f6lg\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259c\u0259k, turizm potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. La\u00e7\u0131n hava liman\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 h\u0259m d\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda apar\u0131lan abadl\u0131q-quruculuq i\u015fl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Olduqca m\u00fch\u00fcm strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan La\u00e7\u0131n aeroportu logistik m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na da t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. La\u00e7\u0131n hava liman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n aeroportu olacaq. U\u00e7u\u015f-enm\u0259 zola\u011f\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu 3 kilometr olacaq hava liman\u0131nda 6 t\u0259yyar\u0259 dayanaca\u011f\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu hava liman\u0131 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonu \u0259razisin\u0259 hava n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 gedi\u015f-g\u0259li\u015fi asanla\u015fd\u0131racaq. Prezident \u0130lham \u018fliyev vur\u011fulay\u0131b: \u201cHesab edir\u0259m ki, bu, bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z oldu. B\u0259zil\u0259ri bunu m\u00f6c\u00fcz\u0259 hesab edirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 he\u00e7 vaxt bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 &#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259r-La\u00e7\u0131n zonas\u0131nda hava liman\u0131 olmay\u0131b. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259. \u00c7\u00fcnki \u00e7ox bahal\u0131 bir layih\u0259 ola bil\u0259rdi v\u0259 m\u0259qbul yer d\u0259 tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ancaq biz bunu edirik. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti buna da qadirdir. Buna texniki imkanlar\u0131m\u0131z da, maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z da v\u0259 g\u00fccl\u00fc irad\u0259miz d\u0259 var.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Respublikas\u0131n\u0131n f\u00fcsunkar gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan La\u00e7\u0131n rayonu \u00f6lk\u0259mizin c\u0259nub-q\u0259rbind\u0259, Ki\u00e7ik Qafqazda yerl\u0259\u015fir. H\u0259m t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259nginliyin\u0259, h\u0259m iqliminin g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7il\u0259n La\u00e7\u0131n rayonu 1930-cu ild\u0259n inzibati \u0259razi vahidi statusu al\u0131b. Rayonun \u0259razisi \u015fimaldan K\u0259lb\u0259c\u0259r, c\u0259nubdan Qubadl\u0131, \u015f\u0259rqd\u0259n Xocal\u0131, \u015eu\u015fa v\u0259 Xocav\u0259nd rayonlar\u0131, q\u0259rbd\u0259n is\u0259 Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259ddir. Rayonun 1 \u015f\u0259h\u0259r, 1 q\u0259s\u0259b\u0259, 125 k\u0259ndi vard\u0131r. \u00dcmumi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20107"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20107"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20111,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20107\/revisions\/20111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}