{"id":20092,"date":"2021-11-19T11:42:47","date_gmt":"2021-11-19T08:42:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=20092"},"modified":"2021-11-19T11:45:37","modified_gmt":"2021-11-19T08:45:37","slug":"isgaldan-azad-olunmus-agdam-erm%c9%99ni-vandalizmin-sahididir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=20092","title":{"rendered":"\u0130\u015e\u011eALDAN AZAD OLUNMU\u015e A\u011eDAM ERM\u018fN\u0130 VANDAL\u0130ZM\u0130N \u015eAH\u0130D\u0130D\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-20093 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258879260_1847335415466480_1258961489797293438_n-208x300.jpg\" alt=\"\" width=\"147\" height=\"212\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258879260_1847335415466480_1258961489797293438_n-208x300.jpg 208w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258879260_1847335415466480_1258961489797293438_n.jpg 706w\" sizes=\"(max-width: 147px) 100vw, 147px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-20095 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258854875_1847335438799811_3700001416036285423_n-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"173\" height=\"115\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258854875_1847335438799811_3700001416036285423_n-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258854875_1847335438799811_3700001416036285423_n-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258854875_1847335438799811_3700001416036285423_n-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258854875_1847335438799811_3700001416036285423_n.jpg 1340w\" sizes=\"(max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-20094 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258823054_1847335442133144_6652494522804792357_n-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"172\" height=\"114\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258823054_1847335442133144_6652494522804792357_n-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258823054_1847335442133144_6652494522804792357_n-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258823054_1847335442133144_6652494522804792357_n-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/258823054_1847335442133144_6652494522804792357_n.jpg 1340w\" sizes=\"(max-width: 172px) 100vw, 172px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-20096 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/259037108_1847335462133142_4211553758807538150_n-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"174\" height=\"116\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/259037108_1847335462133142_4211553758807538150_n-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/259037108_1847335462133142_4211553758807538150_n-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/259037108_1847335462133142_4211553758807538150_n-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/259037108_1847335462133142_4211553758807538150_n.jpg 1340w\" sizes=\"(max-width: 174px) 100vw, 174px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A\u011fdam \u00f6lk\u0259mizin q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. A\u011fdam rayonu 1930-cu ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Sah\u0259si 1094 kvadrat km olan rayonun relyefi \u0259sas\u0259n d\u00fcz\u0259nlik, qism\u0259n da\u011fl\u0131qd\u0131r. A\u011fdam rayonu Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim, f\u00fcsunkar t\u0259bi\u0259tli torpa\u011f\u0131 olan Qaraba\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u2013 Qaraba\u011f da\u011f silsil\u0259sinin \u015fimal-\u015f\u0259rq \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259, K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259rbind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>\u201cA\u011fdam\u201d s\u00f6z\u00fc q\u0259dim t\u00fcrk dilind\u0259 \u201cki\u00e7ik qala\u201d dem\u0259kdir. Uzaq ke\u00e7mi\u015fd\u0259 bu \u0259razid\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f t\u00fcrkdilli q\u0259bil\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u0259n ki\u00e7ik qalalar tikirdil\u0259r. XVIII \u0259srin birinci yar\u0131s\u0131nda Qaraba\u011fl\u0131 P\u0259nah\u0259li xan bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f da\u015fdan imar\u0259t tikdirm\u0259k bar\u0259d\u0259 \u0259mr verib. H\u0259min imar\u0259t uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259traf k\u0259ndl\u0259rin sakinl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bir n\u00f6v oriyentir\u0259 \u00e7evrilib. Bu m\u0259nada \u201cA\u011fdam\u201d \u2013 g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131 il\u0259 nurlanm\u0131\u015f i\u015f\u0131ql\u0131, a\u011f ev dem\u0259kdir. Rayonun \u0259razisind\u0259 XX \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq apar\u0131lan arxeoloji t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 m\u0259lum olmu\u015fdur ki, A\u011fdam\u0131n \u0259razisi q\u0259dim insanlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biridir.<!--more--> Arxeoloji t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n oldu ki, ilk q\u0259dim insanlar rayon \u0259razisind\u0259 alt\u0131-s\u0259kkiz min il bundan \u0259vv\u0259l, y\u0259ni, Eneolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (e.\u0259. IV-VI minilliyi \u0259hat\u0259 edir, \u201cmisda\u015f\u201d d\u00f6vr\u00fc adlan\u0131r) ya\u015fam\u0131\u015f, q\u0259dim \u0259kin\u00e7ilik v\u0259 maldarl\u0131q m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u0259l\u0259d olmu\u015flar. Burdan tap\u0131lan tax\u0131l v\u0259 \u00fcz\u00fcm d\u0259n\u0259l\u0259ri bir daha s\u00fcbut etmi\u015fdir ki, yerli \u0259hali oturaq h\u0259yat ke\u00e7irmi\u015f v\u0259 y\u00fcks\u0259k \u0259kin\u00e7ilik m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 malik olmu\u015fdur. Arxeoloqlar \u00dcz\u0259rrikt\u0259p\u0259d\u0259 apard\u0131qlar\u0131 t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 tap\u0131lan maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t qal\u0131qlar\u0131na \u0259saslanaraq qeyd edirl\u0259r ki, bura Qafqazda ilk \u015f\u0259h\u0259r tipli ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni v\u0259 Zaqafqaziyada \u0259n z\u0259ngin abid\u0259l\u0259ri olan yerl\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>A\u011fdam u\u011frunda 42 g\u00fcn davam ed\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f 1993-c\u00fc il 23 iyul tarixind\u0259 A\u011fdam \u0259razisinin 73 faizinin i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 bitdi. \u018frazisi 1094 kvadrat kilometr olan A\u011fdam\u0131n 882 kvadrat kilometri, rayon m\u0259rk\u0259zi il\u0259 birg\u0259 90 k\u0259ndi i\u015f\u011fal olunmu\u015f, i\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 128 min insan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olub. \u0130\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 A\u011fdam rayonunun 38 kolxozu, 12 s\u0259naye obyekti, 74 m\u0259kt\u0259bi, 271 m\u0259d\u0259niyy\u0259t evi, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada yegan\u0259 olan \u00c7\u00f6r\u0259k muzeyi, 67 idar\u0259 v\u0259 99 klubu d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir. A\u011fdam u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 6 mind\u0259n art\u0131q insan \u015f\u0259hid olmu\u015f, minl\u0259rl\u0259 insan yaralanm\u0131\u015f, \u0259hali \u00f6z do\u011fma ev-e\u015fiyind\u0259n qovularaq m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn kimi Az\u0259rbaycan\u0131n 59 rayonunun 875 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>A\u011fdam\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti yekdil m\u00f6vqe ifad\u0259 etdi. AT\u018fT-in Minsk qrupunun 9 \u00f6lk\u0259si ad\u0131ndan bu \u201ch\u00fccum q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259nmi\u015f\u201d, \u201ci\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n qo\u015funlar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etmi\u015fdir\u201d. 1993-c\u00fc il 29 iyul tarixind\u0259 BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 853 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259ni q\u0259bul edib. Orada da \u201ci\u015f\u011fal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin A\u011fdam rayonu v\u0259 dig\u0259r i\u015f\u011fal edilmi\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259n d\u0259rhal, tam v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131\u201d t\u0259l\u0259b edildi. Lakin Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi beyn\u0259lxalq qanunlara tabe olmaqdan yay\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131 il\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rini kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozaraq, A\u011fdam rayonunda co\u011frafi adlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, oradak\u0131 m\u00fclkiyy\u0259tin talan edilm\u0259si v\u0259 \u0259razil\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi qeyri-qanuni \u0259m\u0259ll\u0259r t\u00f6r\u0259dib. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f rayonlar\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 sakinl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259nin t\u00f6r\u0259dilm\u0259si Erm\u0259nistan\u0131n \u0259sl niyy\u0259tinin h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz v\u0259 i\u015f\u011fal yolu \u0259razi \u0259ld\u0259 edilm\u0259si oldu\u011funu qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyimiz q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanata \u0259sas\u0259n, noyabr\u0131n 20-d\u0259 A\u011fdam rayonunun i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razisi Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verilib v\u0259 bununla da \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 insan t\u0259l\u0259fat\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131b. Bu, eyni zamanda, onun g\u00f6st\u0259ricisidir ki, Az\u0259rbaycan m\u00fcharib\u0259ni h\u0259m d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda, h\u0259m siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 qazan\u0131b.<\/p>\n<p>2020-ci il noyabr\u0131n 26-da \u201cA\u011fdam\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medal\u0131 t\u0259sis edildi. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 A\u011fdam rayonunun i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si u\u011frunda apar\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259xsi igidlik v\u0259 \u015f\u00fcca\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin 5770 h\u0259rbi qulluq\u00e7usu \u201cA\u011fdam\u0131n azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f A\u011fdam erm\u0259ni vandalizmin \u015fahididir. Azad edilmi\u015f torpaqlarda h\u0259r \u015fey da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Erm\u0259nistan q\u0259sd\u0259n m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini abid\u0259l\u0259rimzi vandalizm\u0259 m\u0259ruz qoymu\u015f, t\u0259hqir v\u0259 qar\u0259t etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>A\u011fdam v\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f b\u00fct\u00fcn dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r haz\u0131rlanacaq ba\u015f plan \u0259sas\u0131nda b\u0259rpa olunacaq. A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rinin Ba\u015f Plan\u0131 \u0259sas\u0131nda \u015f\u0259h\u0259r planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa olunacaqd\u0131r. 2021-ci 28 may tarixind\u0259 h\u0259min Ba\u015f Plan Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tin\u0259 t\u0259qdim olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>2020-ci il noyabr\u0131n 23-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyev v\u0259 birinci xan\u0131m Mehriban \u018fliyeva i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Prezident \u0130lham \u018fliyev A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyev fikri: \u201cBu g\u00fcn tarixi bir g\u00fcnd\u00fcr. Biz \u015fanl\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259mizi qeyd edirik. Da\u011f\u0131lm\u0131\u015f A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259ri erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin \u015fahididir. Biz A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rini b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik, b\u00fct\u00fcn k\u0259ndl\u0259ri b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik. He\u00e7 kimd\u0259 bu haqda \u015f\u00fcbh\u0259 olmas\u0131n. Bu, b\u00f6y\u00fck i\u015f olacaqd\u0131r.\u201d 2021-ci may\u0131n 28-d\u0259 A\u011fdama s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 B\u0259rd\u0259-A\u011fdam avtomobil yolunun, 125 hektarl\u0131q A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259r me\u015f\u0259-park\u0131nda a\u011faclar\u0131n \u0259kilm\u0259si, A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 in\u015fa olunacaq ilk ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131n\u0131n, A\u011fdam S\u0259naye Park\u0131n\u0131n, Z\u0259f\u0259r muzeyinin v\u0259 a\u00e7\u0131q hava alt\u0131nda \u0130\u015f\u011fal muzeyinin, 140 illik tarixi olan A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259r 1 sayl\u0131 m\u0259kt\u0259bin yeni binas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma v\u0259 A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131 m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edib<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; A\u011fdam \u00f6lk\u0259mizin q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. A\u011fdam rayonu 1930-cu ild\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Sah\u0259si 1094 kvadrat km olan rayonun relyefi \u0259sas\u0259n d\u00fcz\u0259nlik, qism\u0259n da\u011fl\u0131qd\u0131r. A\u011fdam rayonu Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim, f\u00fcsunkar t\u0259bi\u0259tli torpa\u011f\u0131 olan Qaraba\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 \u2013 Qaraba\u011f da\u011f silsil\u0259sinin \u015fimal-\u015f\u0259rq \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259, K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259rbind\u0259 yerl\u0259\u015fir. \u201cA\u011fdam\u201d s\u00f6z\u00fc q\u0259dim t\u00fcrk dilind\u0259 \u201cki\u00e7ik qala\u201d dem\u0259kdir. Uzaq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20092"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20100,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20092\/revisions\/20100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}