{"id":19925,"date":"2021-11-11T08:38:00","date_gmt":"2021-11-11T05:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=19925"},"modified":"2021-11-11T08:43:40","modified_gmt":"2021-11-11T05:43:40","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-az%c9%99rbaycan-dovl%c9%99tciliyi-qarsisindaki-%c9%99n-boyuk-xidm%c9%99tl%c9%99rd%c9%99n-biri-must%c9%99qil-dovl%c9%99tin-yeni-muasir-konstitusiyanin-hazirlan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=19925","title":{"rendered":"ULU \u00d6ND\u018fR HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV\u0130N AZ\u018fRBAYCAN D\u00d6VL\u018fT\u00c7\u0130L\u0130Y\u0130 QAR\u015eISINDAKI \u018fN B\u00d6Y\u00dcK X\u0130DM\u018fTL\u018fR\u0130ND\u018fN B\u0130R\u0130 M\u00dcST\u018fQ\u0130L D\u00d6VL\u018fT\u0130N YEN\u0130, M\u00dcAS\u0130R KONST\u0130TUS\u0130YASININ HAZIRLANMASIDIR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-19926 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/255506321_1841070839426271_6324650117558346371_n-300x290.jpg\" alt=\"\" width=\"203\" height=\"196\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/255506321_1841070839426271_6324650117558346371_n-300x290.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/255506321_1841070839426271_6324650117558346371_n.jpg 552w\" sizes=\"(max-width: 203px) 100vw, 203px\" \/>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cBiz el\u0259 bir layih\u0259 haz\u0131rlamal\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, el\u0259 bir Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259liyik ki, o, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t sabit ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u018fsas Qanun, tarixi s\u0259n\u0259d olsun. Hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u2013 ali icra, qanunvericilik, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti &#8211; bunlar ham\u0131s\u0131 xalq\u0131n irad\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259li, se\u00e7kil\u0259r yolu il\u0259 t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Konstitusiya komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 layih\u0259si haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f referendumda se\u00e7icil\u0259rin 86 faizi i\u015ftirak etmi\u015f v\u0259 onlar\u0131n 91,9 faizi Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin lehin\u0259 s\u0259s vermi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259tin \u018fsas Qanunu 1995-ci il noyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konstitusiya q\u0259bul edil\u0259n g\u00fcn &#8211; noyabr\u0131n 12-d\u0259 respublika parlamentin\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u00e7oxpartiyal\u0131 sistem \u0259sas\u0131nda demokratik se\u00e7kil\u0259r d\u0259 ke\u00e7irildi. <!--more-->\u0130lk Konstitusiyan\u0131n milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq,Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1996-c\u0131 il 1 noyabr tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n h\u0259r il noyabr\u0131n 12-si Konstitusiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesini t\u0259nziml\u0259y\u0259n, demokratik inki\u015fafa v\u0259 s\u0259rb\u0259st bazar iqtisadiyyat\u0131na t\u0259minat yaradan, c\u0259miyy\u0259tin siyasi, sosial, m\u0259d\u0259ni, iqtisadi h\u0259yat\u0131nda t\u0259tbiq olunan \u0259sas normalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n, qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 h\u00fcquqi baza rolunu oynayan s\u0259n\u0259ddir.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesin\u0259 h\u00fcquqi baza yaratd\u0131 v\u0259 onun inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verdi, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0259sas prinsipl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. \u0130nsan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n, azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini qanunvericilik, icra v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00fcmd\u0259 v\u0259zif\u0259 olaraq qoydu.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul edil\u0259rk\u0259n h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun m\u00fcasir meyill\u0259rin\u0259 istinad olunmu\u015f, \u00f6lk\u0259mizin h\u00fcquq sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir t\u0259sisat\u0131n \u2013 konstitusiya \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259si orqan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f, bu t\u0259sisat\u0131n d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti sistemind\u0259 yeri v\u0259 rolu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi.<br \/>\n\u018fsas Qanunda d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq, c\u0259miyy\u0259tin demokratikl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na nail olmaq, qanunlar\u0131n aliliyini t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq, bazar iqtisadiyyat\u0131na xas olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 s. bu kimi nailiyy\u0259tl\u0259r t\u0259sbit olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Konstitusiyan\u0131n 48 madd\u0259si bilavasit\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259 onlar\u0131n t\u0259minatlar\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdir. Bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259sbit ed\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259slinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<br \/>\n\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda vur\u011fulay\u0131rd\u0131 ki, milli ideologiyam\u0131z, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin konstitusiya normalar\u0131na, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259, m\u00f6vcud ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259, \u00f6lk\u0259mizin bu g\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u018fsas Qanunumuzda dilind\u0259n, dinind\u0259n, irqi m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 geni\u015f t\u0259sbit olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>H\u0259mr\u0259ylik prinsipi m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin t\u0259m\u0259lind\u0259 dayan\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r siyasi, sosial-etnik maraqlardan \u00fcst\u00fcn tutulur. \u00dcmumaz\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q qay\u0259sinin t\u0259m\u0259lind\u0259 \u0259dal\u0259tli v\u0259 ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qbul say\u0131lan ictimai h\u0259yat normalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, onu \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00fcv\u0259nc yeri saymas\u0131, do\u011fma V\u0259t\u0259ni q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yi hesab etm\u0259si, ba\u015fqa etnik-dini m\u0259nsubiyy\u0259ti olan v\u0259t\u0259nda\u015flarla multikultural birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f normalar\u0131n\u0131n b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 v\u0259 s. kimi t\u0259l\u0259bl\u0259r dayan\u0131r. G\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti anlay\u0131\u015f\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ox\u0259srlik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k onlar\u0131 daim ya\u015fadacaq v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k bir siyasi-iqtisadi v\u0259 sosial-m\u0259n\u0259vi idar\u0259\u00e7ilik institutunun m\u00f6vcudlu\u011funu ehtiva edir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259rur\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilib. 2002-ci il avqustun 24-d\u0259 referendum yolu il\u0259 Konstitusiyan\u0131n 24 madd\u0259sind\u0259 29, 2009-cu il mart\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 25 madd\u0259y\u0259 30-dan art\u0131q \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik olunub. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin sosial-iqtisadi bazas\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na daha etibarl\u0131 t\u0259minat verilm\u0259sind\u0259n, sosial d\u00f6vl\u0259t prinsipl\u0259rini t\u0259sbit etm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2016-c\u0131 il sentyabr\u0131n 26-da ke\u00e7irilmi\u015f referendumla Konstitusiyada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Konstitusiyan\u0131n 29 madd\u0259sind\u0259 edil\u0259n 41 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259, ali d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cBiz el\u0259 bir layih\u0259 haz\u0131rlamal\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, el\u0259 bir Konstitusiya q\u0259bul etm\u0259liyik ki, o, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n demokratik prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t sabit ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u018fsas Qanun, tarixi s\u0259n\u0259d olsun. Hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u2013 ali icra, qanunvericilik, m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti &#8211; bunlar ham\u0131s\u0131 xalq\u0131n irad\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259li, se\u00e7kil\u0259r yolu il\u0259 t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r.\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19925"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19925"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19932,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19925\/revisions\/19932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}