{"id":19678,"date":"2021-10-18T09:20:26","date_gmt":"2021-10-18T06:20:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=19678"},"modified":"2021-10-18T09:22:21","modified_gmt":"2021-10-18T06:22:21","slug":"pandemiyaya-qarsi-mubariz%c9%99d%c9%99-h%c9%99r-bir-v%c9%99t%c9%99ndas-sosial-m%c9%99suliyy%c9%99t-dasiyir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=19678","title":{"rendered":"PANDEM\u0130YAYA QAR\u015eI M\u00dcBAR\u0130Z\u018fD\u018f H\u018fR B\u0130R V\u018fT\u018fNDA\u015e SOS\u0130AL M\u018fSUL\u0130YY\u018fT DA\u015eIYIR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-19679 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/245848177_1823105707889451_8905504248098760971_n-300x199.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"153\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/245848177_1823105707889451_8905504248098760971_n-300x199.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/245848177_1823105707889451_8905504248098760971_n.jpg 702w\" sizes=\"(max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/>M\u0259lum oldu\u011fu kimi hal-haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada koronavirus (COVID-19) epidemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri davam etm\u0259kd\u0259dir v\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 yarada bil\u0259c\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan m\u00fcvafiq profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 effektivliyinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si g\u00fcnd\u0259md\u0259dir.<\/p>\n<p>Vaksinasiyada i\u015ftirak art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259suliyy\u0259tinin ayr\u0131lmaz g\u00f6st\u0259ricisidir. \u018ftrafdak\u0131lar\u0131 qorumaq namin\u0259 h\u0259r k\u0259s peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. C\u0259nab Prezident d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulay\u0131b ki, d\u00f6vl\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu, h\u0259m d\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Prezidentinin b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 insan amili dayan\u0131r. Bu g\u00fcn \u0259halinin 4 n\u00f6v vaksin se\u00e7imi var. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 apar\u0131lan vaksinasiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u201cSinovak\u201d,<!--more--> \u201cAstraZeneca\u201d, \u201cPfizer\u201d v\u0259 \u201cSputnik\u201d vaksinl\u0259ri il\u0259 2 milyon dozadan art\u0131q peyv\u0259nd istifad\u0259 edilib. Onlar\u0131n h\u0259r biri effektiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir.<\/p>\n<p>Tibbi bilikl\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq dey\u0259 bil\u0259rik ki, immun sistemi vaksini antigen kimi q\u0259bul edir v\u0259 ona qar\u015f\u0131 anticisiml\u0259r yarad\u0131r. Orqanizm peyv\u0259nd vasit\u0259sil\u0259 virusla tan\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q x\u0259st\u0259likl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fanda haz\u0131rl\u0131ql\u0131 olur v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131 v\u0259 peyv\u0259nd olunma\u011fa m\u00fcsb\u0259t yana\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bilirik ki, pandemiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131 b\u00fct\u00fcn ya\u015flarda olan insanlara t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. COV\u0130D-19 virusuna g\u0259nc v\u0259 sa\u011flam insanlar da yoluxa bil\u0259r. G\u0259ncl\u0259r x\u0259st\u0259liyi simptomsuz v\u0259 y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irs\u0259l\u0259r d\u0259, \u0259traflar\u0131nda olan dig\u0259r insanlar\u0131 yoluxdura bil\u0259rl\u0259r. Vaksinasiya olunmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na qoyur. M\u0259suliyy\u0259tsiz add\u0131mlar c\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na qoyur, g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259ri v\u0259 s\u0259rf olunmu\u015f v\u0259saiti he\u00e7\u0259 endirir. COVID-19 yeni tip virus oldu\u011fundan tam \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcalic\u0259si h\u0259l\u0259 ki, yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259n optimal yol vaksinasiyad\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan tendensiyalar COVID-19 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini v\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259sini z\u0259ruri edir. Peyv\u0259ndd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t sonra maksimuma \u00e7atan qorunma s\u0259viyy\u0259si vaxt ke\u00e7dikc\u0259 z\u0259ifl\u0259y\u0259 v\u0259 effektivliyini itir\u0259 bil\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcn\u00e7\u00fc (Buster) doza immunitet reaksiyas\u0131n\u0131 yenid\u0259n g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 bununla da peyv\u0259ndin effektivliyini art\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u0259 kimi xroniki b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri, h\u0259r hans\u0131 uroloji v\u0259 nefroloji problemi olan x\u0259st\u0259l\u0259rin COVID-19-a qar\u015f\u0131 vaksinasiya olunmas\u0131na dair he\u00e7 bir \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015f yoxdur. Uroloji, nefroloji x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259rin vaksinasiyas\u0131nda ciddi problem olmay\u0131b. Vaksinasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n f\u0259sadlar vaksinasiya olmadan x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan f\u0259sadlardan daha y\u00fcng\u00fcld\u00fcr. T\u0259bii ki, vaksinasiya il\u0259 paralel olaraq insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 topla\u015fmas\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, fiziki m\u0259saf\u0259nin saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 tibbi qoruyucu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 \u00f6z z\u0259rur\u0259tini h\u0259l\u0259 d\u0259 itirm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Art\u0131q m\u00fcxt\u0259lif xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 buster dozas\u0131n\u0131n vurulmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 buster dozas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Koronavirusun \u015ftammlar\u0131ndan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn buster dozas\u0131n\u0131n vurulmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Buster dozas\u0131 y\u00fcng\u00fcl yoluxmalar\u0131 \u00f6nl\u0259y\u0259 v\u0259 virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 COVID-19-la ba\u011fl\u0131 hospitalizasiya v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259ri azalda bil\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza virusla sava\u015fan anticisml\u0259ri daha \u00f6nc\u0259ki dozalardan \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 art\u0131q g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259ri, i\u015fl\u0259ri yar\u0131m\u00e7\u0131q qoymamaq v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259ri davam etdirm\u0259k, u\u011furlu sonlu\u011fa \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 karantin qaydalar\u0131na daha da m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259 diqq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>\u0130srailin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, buster dozas\u0131n\u0131n q\u0259bulundan sonra yan t\u0259sirl\u0259r nadir hallarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub, onlar da birinci v\u0259 ikinci inyeksiyadan sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan \u0259lam\u0259tl\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259nmir. AB\u015e X\u0259st\u0259likl\u0259rin Profilaktikas\u0131 v\u0259 Kontrolu M\u0259rk\u0259zl\u0259rinin v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Milli S\u0259hiyy\u0259 Xidm\u0259tinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, buster dozas\u0131n\u0131n istifad\u0259si ilkin dozadan 6 ay ke\u00e7mi\u015f risk qruplar\u0131na aid olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Risk qrupuna ya\u015fl\u0131 n\u0259sil, el\u0259c\u0259 d\u0259 yan x\u0259st\u0259likl\u0259ri m\u00f6vcud, y\u00fcks\u0259k risk \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 ya i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r aid edilir.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcr\u0259kk\u0259bliy\u0259 baxmayaraq, Prezident \u0130lham \u018fliyevin problem\u0259 strateji bax\u0131\u015f\u0131 v\u0259 riskl\u0259rin d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u0259saslanan uzaqg\u00f6r\u0259n q\u0259rarlar\u0131 \u0259sas m\u0259qs\u0259d\u0259 &#8211; virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na v\u0259 yoluxma z\u0259ncirinin q\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. &#8220;Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131d\u0131r, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131d\u0131r v\u0259 insanlar\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sidir\u201d, &#8211; dey\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidentinin siyas\u0259ti pandemiyan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259n buna h\u0259d\u0259fl\u0259nmi\u015fdi. S\u0259rt v\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7ox ke\u00e7m\u0259d\u0259n n\u0259zar\u0259t\u0259 almaq m\u00fcmk\u00fcn oldu. Yoluxanlarla sa\u011falanlar\u0131n say nisb\u0259tind\u0259 m\u00fcsb\u0259t dinamika yarand\u0131. Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00e7\u0259tin s\u0131naqdan \u00e7\u0131xmaq iqtidar\u0131nda olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi hal-haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada koronavirus (COVID-19) epidemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri davam etm\u0259kd\u0259dir v\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 yarada bil\u0259c\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan m\u00fcvafiq profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 effektivliyinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. Vaksinasiyada i\u015ftirak art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259suliyy\u0259tinin ayr\u0131lmaz g\u00f6st\u0259ricisidir. \u018ftrafdak\u0131lar\u0131 qorumaq namin\u0259 h\u0259r k\u0259s peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. C\u0259nab Prezident d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulay\u0131b ki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19678"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19678"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19678\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19682,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19678\/revisions\/19682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}