{"id":19484,"date":"2021-10-06T09:33:18","date_gmt":"2021-10-06T06:33:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=19484"},"modified":"2021-10-06T09:34:15","modified_gmt":"2021-10-06T06:34:15","slug":"mill%c9%99tin-m%c9%99h%c9%99bb%c9%99tini-qazanmis-umummilli-lider-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-xalqinin-yaddasinda-qurucu-v%c9%99-xilaskar-dovl%c9%99t-xadimi-kimi-%c9%99b%c9%99di-yasayacaqd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=19484","title":{"rendered":"M\u0130LL\u018fT\u0130N M\u018fH\u018fBB\u018fT\u0130N\u0130 QAZANMI\u015e \u00dcMUMM\u0130LL\u0130 L\u0130DER HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV AZ\u018fRBAYCAN XALQININ YADDA\u015eINDA QURUCU V\u018f X\u0130LASKAR D\u00d6VL\u018fT XAD\u0130M\u0130 K\u0130M\u0130 \u018fB\u018fD\u0130 YA\u015eAYACAQDIR."},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-19485 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/244582989_1814848885381800_1992143028485358527_n-300x166.jpg\" alt=\"\" width=\"403\" height=\"223\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/244582989_1814848885381800_1992143028485358527_n-300x166.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/244582989_1814848885381800_1992143028485358527_n-768x425.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/244582989_1814848885381800_1992143028485358527_n.jpg 975w\" sizes=\"(max-width: 403px) 100vw, 403px\" \/>\u00c7ox\u0259srlik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri olan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri zaman-zaman b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259ri v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 milli yadda\u015f\u0131m\u0131zda silinm\u0259z iz buraxm\u0131\u015flar. Bel\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qurucusu v\u0259 memar\u0131, xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri ad\u0131n\u0131 qazanm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, onun uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 titanik idar\u0259\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcst\u0259sna yer tutur.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin 1993-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-iqtisadi suverenliyinin t\u0259min olunmas\u0131 prosesi \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdir. Xalq\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini qazanaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r 1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 10-da d\u00f6vl\u0259t\u0259 v\u0259 xalqa s\u0259daq\u0259t and\u0131 i\u00e7\u0259r\u0259k<!--more--> Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00f6y\u00fck b\u0259lalardan, faci\u0259l\u0259rd\u0259n hifz edib, \u00f6lk\u0259ni sabitlik, iqtisadi inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi yoluna \u00e7\u0131xar\u0131b, qlobal enerji-kommunikasiya layih\u0259l\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaqla V\u0259t\u0259n\u0259 s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259tin \u0259yani n\u00fcmun\u0259sini yaratd\u0131. \u00dcmummilli Lider andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki nitqind\u0259 deyib: \u201cBu g\u00fcn m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi, \u0259lam\u0259tdar bir g\u00fcnd\u00fcr.M\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu b\u00f6y\u00fck etimada g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na h\u00f6rm\u0259timi, m\u0259h\u0259bb\u0259timi bildirir v\u0259 \u0259min etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, h\u0259yat\u0131m\u0131n sonuna q\u0259d\u0259r xalq\u0131ma s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k v\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259timi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na s\u0259rf ed\u0259c\u0259y\u0259m.\u201d Tarix Ulu \u00d6nd\u0259rin verdiyi bu anda sadiq oldu\u011funu s\u00fcbut etdi.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitliyin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u0259rgin i\u015f aparm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259d\u0259ki qeyri-qanuni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f, respublikam\u0131z\u0131n sosial-iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 yol a\u00e7an \u0259n m\u00fch\u00fcm amil kimi c\u0259miyy\u0259td\u0259 ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas olmu\u015fdur. M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u00fccumlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyinin qorunub saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ordu quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1991-1993-c\u00fc ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcasir tarixind\u0259 h\u0259rc-m\u0259rclik, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q v\u0259 qeyri-pe\u015f\u0259kar idar\u0259etm\u0259 d\u00f6vr\u00fc kimi xat\u0131rlan\u0131r. D\u00f6vl\u0259tin suveren m\u00f6vcudlu\u011funa t\u0259hdid yaradan b\u00fct\u00fcn amill\u0259r h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259siz v\u0259 qeyri-pe\u015f\u0259kar \u015f\u0259xsl\u0259rin r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u015f verirdi. Hadis\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259y\u0259n h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn iqtidar\u0131 xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 n\u00fcfuzunu itirir, ba\u015f vermi\u015f prosesl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xara bilmirdi. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu axtaran Az\u0259rbaycan xalq\u0131 xilas\u0131n\u0131 yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin simas\u0131nda g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131ndan bix\u0259b\u0259r olan v\u0259 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri \u0259slind\u0259 \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259n ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259d\u0259l\u0259rind\u0259n qorxub gizl\u0259nmi\u015f v\u0259 bu t\u0259hl\u00fck\u0259li prosesl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilm\u0259diyini d\u0259rk ed\u0259n AXC-M\u00fcsavat iqtidar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc d\u0259 xilas \u00fc\u00e7\u00fcn sonda Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n imdad ist\u0259di.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qan\u0131 v\u0259 can\u0131 bahas\u0131na \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00fcst\u0259qilliyin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na \u0259n \u00e7ox t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f v\u0259 onu qoruya bil\u0259c\u0259k \u0259v\u0259zsiz lideri Heyd\u0259r \u018fliyevi d\u0259v\u0259t etdi. H\u0259l\u0259 1992-ci ilin oktyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n \u201c91-l\u0259r\u201d adlanan ziyal\u0131lar qrupu Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. 1993-c\u00fc il iyunun 9-da Heyd\u0259r \u018fliyev, n\u0259hay\u0259t, xalq\u0131n v\u0259 respublikan\u0131n hakim dair\u0259l\u0259rinin t\u0259kidli d\u0259v\u0259tini q\u0259bul edib Bak\u0131ya g\u0259ldi. Xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev Bak\u0131da hakimiyy\u0259t davas\u0131n\u0131n getdiyi bir vaxtda h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda qoyaraq G\u0259nc\u0259y\u0259 yolland\u0131 v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 davam ed\u0259n qiyam\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev qlobal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc n\u0259h\u0259ng bir siyas\u0259t\u00e7i idi. O, realist bir insan olaraq hadis\u0259l\u0259r\u0259 praqmatik yana\u015f\u0131rd\u0131, tarixi \u015f\u0259raitd\u0259n d\u00fczg\u00fcn ba\u015f \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131, \u00f6lk\u0259nin taleyi \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu q\u0259rarlar q\u0259bul edirdi. O, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tarazla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f siyas\u0259tin, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcb-bi\u00e7ilmi\u015f f\u0259aliyy\u0259tin ustad\u0131 idi. Bu dahi siyas\u0259t adam\u0131 b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti boyu m\u00fcdrik insan, pe\u015f\u0259kar r\u0259hb\u0259r, xalq m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazanan uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 d\u00f6vl\u0259t xadimi oldu\u011funu t\u0259sdiq etmi\u015fdir. G\u00fcnd\u0259lik siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi pe\u015f\u0259karl\u0131q say\u0259sind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r \u201csiyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi\u201d, \u201csiyas\u0259t qrosmeysteri\u201d, \u201csiyas\u0259t patriarx\u0131\u201d v\u0259 s. bu kimi adlar qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nliyind\u0259, fitri istedad\u0131nda, m\u00fcdrikliyind\u0259, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcb-bi\u00e7ilmi\u015f q\u0259rarlar\u0131nda, q\u0259tiyy\u0259tliliyind\u0259, siyasi irad\u0259sind\u0259, d\u0259rin z\u0259kas\u0131nda, ensiklopedik biliy\u0259 malik olmas\u0131nda, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259, milli maraqlara \u0259saslanmas\u0131nda, tarixi \u015f\u0259raitd\u0259n d\u00fczg\u00fcn ba\u015f \u00e7\u0131xarmas\u0131nda, zaman v\u0259 m\u0259kan amilini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sind\u0259, d\u00f6z\u00fcm v\u0259 s\u0259brliliyind\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin fenomenall\u0131\u011f\u0131 s\u00fcbut olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259rin m\u0259ntiqli nitqi, natiqlik m\u0259har\u0259ti, s\u00f6z se\u00e7m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131, auditoriya il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq s\u0259ri\u015ft\u0259si onu dinl\u0259y\u0259nl\u0259ri m\u0259ftun edirdi. Onun nitqi d\u0259rin v\u0259 konkret idi, m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259ni y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131na malik idi. Ulu \u00d6nd\u0259r \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda fikirl\u0259rini son d\u0259r\u0259c\u0259 cilalanm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edirdi. Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tini a\u00e7ma\u011f\u0131, m\u00f6vzunu milli m\u0259nafe, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u00f6vqeyind\u0259n t\u0259hlil etm\u0259yi ustal\u0131qla bacar\u0131rd\u0131. Onun \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u00fc d\u0259rin, h\u0259m d\u0259 universal biliyind\u0259, q\u0259tiyy\u0259tind\u0259, i\u015fg\u00fczarl\u0131\u011f\u0131nda, h\u00f6km\u00fcnd\u0259, qeyri-adi yadda\u015f\u0131nda, t\u00fck\u0259nm\u0259z s\u0259brind\u0259, m\u00fcsahibini t\u0259mkinl\u0259 dinl\u0259m\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131nda, uzaqg\u00f6r\u0259nliyind\u0259, qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k qabiliyy\u0259tind\u0259, m\u00fcdrikliyind\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259, mahir diplomat olmas\u0131nda v\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259 g\u00fcc\u00fcnd\u0259 idi.<\/p>\n<p>Milli ideologiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fu az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 t\u0259kc\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan \u015f\u0259xsl\u0259ri yox, eyni zamanda, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 vahid ideologiya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n milli m\u0259fkur\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Milli ruhun y\u00fcks\u0259lm\u0259si, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin inki\u015faf\u0131 v\u0259 xalq\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 kimi fundamental prinsip v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259si d\u00f6vl\u0259tin q\u00fcdr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda real siyasi amildir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev idar\u0259etm\u0259nin ustad\u0131, siyas\u0259tin kamil bilicisi kimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur idi. Bu dahi insan\u0131n t\u0259limin\u0259 g\u00f6r\u0259 siyas\u0259t v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 v\u0259hd\u0259td\u0259dir. Ulu \u00d6nd\u0259r deyirdi ki, reall\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n, z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131qla istifad\u0259 ed\u0259n, sosial-siyasi v\u0259 iqtisadi probleml\u0259rin b\u00fct\u00fcn spektrini, m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alan, q\u0259bul olunan q\u0259rarlar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn n\u0259tic\u0259sini ir\u0259lic\u0259d\u0259n g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n siyasi x\u0259tt h\u00f6km\u0259n u\u011fur qazanmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 siyas\u0259t c\u0259miyy\u0259tin sabitliyin\u0259, ir\u0259liy\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r bir ictimai-iqtisadi formasiyadan dig\u0259rin\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 respublikan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran strateji v\u0259zif\u0259 v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. D\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 u\u011furla s\u0131naqdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f m\u00fcsb\u0259t inki\u015faf modell\u0259rinin potensial\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r onlar\u0131n Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131na adaptasiyas\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 investisiya ax\u0131n\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131ran m\u00fcasir innovativ inki\u015faf modelinin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdur. Bu model \u00f6z\u0259l m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7iliy\u0259, sahibkarl\u0131\u011fa, s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259t\u0259 yol a\u00e7an, liberall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n v\u0259 sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc iqtisadiyyat modeli idi. \u201cAz\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin strateji yolu yaln\u0131z demokratiya, s\u0259rb\u0259st iqtisadiyyat prinsipl\u0259rinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131, bazar iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131d\u0131r\u201d &#8211; dey\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev demokratik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzinin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada dikt\u0259 etdiyi bu meyarlara h\u0259r zaman sadiqlik n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f, milli inki\u015faf namin\u0259 bu yolun alternativsizliyi fikrinin ictimai r\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdur. 1993-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, m\u00fcst\u0259qil h\u0259yat ya\u015fay\u0131r. D\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin \u0259saslar\u0131 qoyuldu, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul edildi, milli ideologiyam\u0131z \u2013 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q formala\u015fd\u0131. Siyasi islahatlar apar\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131, demokratik inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 \u00f6n\u0259mli q\u0259rarlar, qanunlar q\u0259bul edildi. \u0130qtisadi sah\u0259d\u0259 liberalla\u015fma siyas\u0259ti apar\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131 v\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini yaratm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onun b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 sars\u0131lmaz t\u0259m\u0259ll\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. O, d\u00fcnya siyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan v\u0259 qlobal miqyasda t\u0259hlill\u0259r aparma\u011f\u0131 bacaran siyas\u0259t\u00e7i idi. Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t t\u0259sisatlar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131, beyn\u0259lxalq normalara s\u00f6yk\u0259n\u0259n demokratik, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin yaranmas\u0131, milli, m\u0259n\u0259vi v\u0259 \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunub saxlanmas\u0131, bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri ideyalarla daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si, ilk Milli Konstitusiyam\u0131z\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 yeni iqtisadi kursun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesinin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tli h\u0259lli m\u0259hz \u00dcmummilli Liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Ki\u00e7ik bir \u00f6lk\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin u\u011furlu siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada tan\u0131nan n\u00fcfuzlu bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir \u2013 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f yaranm\u0131\u015f, u\u011furlar \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Az\u0259rbaycana ciddi diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259miz beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin suveren aktoruna \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Q\u0259rb\u0259 inteqrasiya yolunu tutan Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u0259n \u00e7\u0259tin anlarda bel\u0259 yenilm\u0259z siyasi irad\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdi, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin, milli m\u0259nafel\u0259rin ifad\u0259\u00e7isi kimi antiaz\u0259rbaycan, antimilli q\u00fcvv\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda sip\u0259r\u0259 \u00e7evrildi, Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kili\u015fi m\u0259hz bu b\u00f6y\u00fck insan\u0131n irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli m\u00f6vqeyinin, uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin n\u0259tic\u0259si kimi reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i insan h\u00fcquqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qad\u0131n h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc stimul vermi\u015fdi. O, qad\u0131nlar\u0131n idar\u0259etm\u0259, q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 v\u0259 sosial h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259sini vacib bilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycanda qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, t\u0259bli\u011f olunmas\u0131, qad\u0131nlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 v\u0259 qanunlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olmu\u015fdur. Ulu \u00d6nd\u0259rin qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131 v\u0259 t\u0259minat\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru at\u0131lm\u0131\u015f tarixi add\u0131mlar olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublika \u0259razisind\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f silahl\u0131 cinay\u0259tkar d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259, separat\u00e7\u0131 meyill\u0259r\u0259 son qoyulmu\u015f v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 il\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya iqtisadi sistemind\u0259ki yerini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. D\u00fcnyan\u0131n 8 \u00f6lk\u0259sinin 13 neft \u015firk\u0259ti il\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 daha 19 \u00f6lk\u0259nin 41 neft \u015firk\u0259ti il\u0259 26 m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f, 1997-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan nefti Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri il\u0259, 1999-cu ild\u0259 is\u0259 Bak\u0131-Supsa neft k\u0259m\u0259ri il\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin g\u0259rgin v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikam\u0131zda cinay\u0259tkarl\u0131q v\u0259 h\u00fcquq pozuntular\u0131na qar\u015f\u0131 bar\u0131\u015fmaz m\u00fcbariz\u0259 elan edilmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti cinay\u0259tkar t\u0259zah\u00fcrl\u0259r\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa, korrupsiya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa, terrorizm\u0259, narkotik vasit\u0259l\u0259rin qanunsuz d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmu\u015f v\u0259 \u201cqanunun aliliyi\u201d prinsipinin real t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli liderin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda haz\u0131rlanaraq 1995-ci ilin 12 noyabr\u0131nda \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin tarixind\u0259 hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc prinsipini, demokratik v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131n\u0131, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qeyd-\u015f\u0259rtsiz t\u0259min olunmas\u0131n\u0131n b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoymu\u015fdur. Az\u0259rbaycan demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t kimi ilk d\u0259f\u0259 olaraq insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n prioritetliyini v\u0259 hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf yolu kimi se\u00e7mi\u015fdir. 1995-ci ild\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n parlamentin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk se\u00e7kil\u0259r is\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si prosesinin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na daha geni\u015f imkanlar a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fl\u0259k siyasi sistemin, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011fu prosesinin, siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131, davaml\u0131 siyasi-h\u00fcquqi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min ed\u0259n ideologiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rdir. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin fonunda \u00f6lk\u0259nin siyasi-h\u00fcquqi sistemind\u0259 m\u00fcsb\u0259t m\u0259nada \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r oldu. K\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 senzura aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131, insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edildi. D\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti add\u0131mlar at\u0131ld\u0131: m\u0259hk\u0259m\u0259 islahatlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin v\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm t\u0259sisatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, Ombudsman t\u0259sisat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fcn\u00fcn l\u0259\u011fv edilm\u0259si v\u0259 onlarla dig\u0259r bu kimi islahat xarakterli demokratik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r bilavasit\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n \u0259sas i\u015fl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnya birliyin\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f xarici siyas\u0259t uzaq h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 hesablanm\u0131\u015f strateji f\u0259aliyy\u0259t konsepsiyas\u0131 olmaqla, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq arenada n\u00fcfuz v\u0259 m\u00f6vqel\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259, \u00fcmummilli probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin u\u011furlu xarici siyas\u0259t kursu n\u0259tic\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259sas dayaqlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrildi. Yeni kollektiv s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulan Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn co\u011frafi m\u00f6vqeyind\u0259n, t\u0259bii ehtiyatlar\u0131ndan, iqtisadi potensial\u0131ndan istifad\u0259 \u0259sas\u0131nda bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259r\u0259k B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpas\u0131, Avropa-Qafqaz-Asiya n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131, X\u0259z\u0259rin karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 layih\u0259l\u0259rini s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulan xarici siyas\u0259t kursunun m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rind\u0259n birini Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 \u0259sas\u0131nda, \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll edilm\u0259si t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. M\u0259hz \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi v\u0259 ard\u0131c\u0131l s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu problemin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lik m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, sistemli v\u0259 davaml\u0131 add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259ti d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev bir \u00e7ox d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 bu m\u00f6vzuda dan\u0131\u015f\u0131qlar apararaq beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sammitl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259ndiyi v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin pisl\u0259ndiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rin v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131na nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ox\u0259srlik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri olan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r, g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiml\u0259ri zaman-zaman b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259ri v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 milli yadda\u015f\u0131m\u0131zda silinm\u0259z iz buraxm\u0131\u015flar. Bel\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qurucusu v\u0259 memar\u0131, xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri ad\u0131n\u0131 qazanm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, onun uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 titanik idar\u0259\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcst\u0259sna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19484"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19487,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19484\/revisions\/19487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}