{"id":19383,"date":"2021-09-28T08:50:27","date_gmt":"2021-09-28T05:50:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=19383"},"modified":"2021-09-28T08:51:20","modified_gmt":"2021-09-28T05:51:20","slug":"bmt-nin-dayaniqli-inkisaf-m%c9%99qs%c9%99dl%c9%99rinin-olk%c9%99mizd%c9%99-h%c9%99yata-kecirilm%c9%99si-muhum-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99t-k%c9%99sb-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=19383","title":{"rendered":"BMT-nin DAYANIQLI \u0130NK\u0130\u015eAF M\u018fQS\u018fDL\u018fR\u0130N\u0130N \u00d6LK\u018fM\u0130ZD\u018f H\u018fYATA KE\u00c7\u0130R\u0130LM\u018fS\u0130 M\u00dcH\u00dcM \u018fH\u018fM\u0130YY\u018fT K\u018fSB ED\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-19384 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242858327_1809272489272773_7295513105303657666_n-300x152.jpg\" alt=\"\" width=\"411\" height=\"208\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242858327_1809272489272773_7295513105303657666_n-300x152.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242858327_1809272489272773_7295513105303657666_n-1024x519.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242858327_1809272489272773_7295513105303657666_n-768x389.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242858327_1809272489272773_7295513105303657666_n-1536x778.jpg 1536w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242858327_1809272489272773_7295513105303657666_n.jpg 1770w\" sizes=\"(max-width: 411px) 100vw, 411px\" \/>BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n illik \u00fcmumi m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev tarixi z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra qalib \u00f6lk\u0259mizin regionda yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni reall\u0131qlar fonunda d\u00fcnyaya v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm mesajlar verdi.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda toxundu\u011fu m\u00f6vzular beyn\u0259lxalq arenada, bir s\u0131ra n\u00fcfuzlu k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nmi\u015f, t\u0259hlill\u0259r \u0259sas\u0131nda geni\u015f m\u0259qal\u0259 v\u0259 analitik \u015f\u0259hrl\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259sin\u0259 malik portallar\u0131n, media qurumlar\u0131n\u0131n oxuculara t\u0259qdim etdiyi materiallarda qeyd olunub ki, Az\u0259rbaycan 30 illik m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni h\u0259rbi-siyasi yolla h\u0259ll etdi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 tarixi<!--more--> \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdi. Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqazda h\u0259r k\u0259sin n\u0259z\u0259r\u0259 almas\u0131 laz\u0131m olan yeni bir reall\u0131q yaratd\u0131. D\u00fcnya m\u0259tbu orqanlar\u0131n\u0131n bu m\u00fcnasib\u0259ti Az\u0259rbaycana olan mara\u011f\u0131n daha da artmas\u0131n\u0131n, regionda s\u00f6z sahibi \u00f6lk\u0259mizin y\u00fcks\u0259l\u0259n n\u00fcfuzunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015faraq bildirmi\u015fdir ki, \u201cD\u00fczg\u00fcn planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259tbiq olunmu\u015f karantin rejimi t\u0259dric\u0259n yum\u015fald\u0131l\u0131b. Pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcf\u0259ss\u0259l s\u0259yl\u0259ri beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 q\u0259bul edilib. 2020-ci ild\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259 adland\u0131r\u0131b\u201d.<br \/>\nPrezident \u0130lham \u018fliyev qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn bu f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn maliyy\u0259 resurslar\u0131 hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irib. Biz, h\u0259m\u00e7inin \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na 10 milyon AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc maliyy\u0259 t\u00f6hf\u0259si, 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259y\u0259 koronavirusla m\u00fcbariz\u0259nin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn humanitar v\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 etmi\u015fik: \u201cBundan \u0259lav\u0259, d\u00f6rd \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z olaraq 150 min doza vaksin g\u00f6nd\u0259rmi\u015fik. Az\u0259rbaycan pandemiyan\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha g\u00fccl\u00fc qlobal h\u0259mr\u0259yliyin t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri qismind\u0259 Az\u0259rbaycan bir s\u0131ra qlobal t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. 2020-ci ilin may ay\u0131nda Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n T\u0259mas Qrupu \u00f6lk\u0259l\u0259rinin COVID-19 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 zaman\u0131 m\u0259n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 ad\u0131ndan BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 koronavirusla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f x\u00fcsusi sessiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259klif etdim. H\u0259min t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs BMT-y\u0259 \u00fczv olan 150-d\u0259n art\u0131q d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259ndi v\u0259 2020-ci il 3-4 dekabr tarixl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi sessiya ba\u015f tutdu. T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimizi d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n BMT-nin Ba\u015f katibi c\u0259nab Antonio Quterre\u015f\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0259lav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rin z\u0259ngin \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z ehtiyaclar\u0131ndan daha art\u0131q miqdarda al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 edib: \u201cBiz davam ed\u0259n \u201cpeyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi\u201d v\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015fla \u0259laq\u0259dar inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n qeyri-b\u0259rab\u0259rlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir daha vur\u011fulay\u0131r\u0131q. Bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00f6z \u0259halisini qorumas\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yir. Beyn\u0259lxalq hesabatlara \u0259sas\u0259n, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada m\u00f6vcud olan peyv\u0259nd dozalar\u0131n\u0131n 75 faizind\u0259n \u00e7oxu 10 z\u0259ngin \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131n\u0131b, a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 2 faizd\u0259n azd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 beyn\u0259lxalq diqq\u0259tin c\u0259lb edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan BMT-nin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u015euras\u0131nda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 ad\u0131ndan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r v\u0259 universal \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259tnam\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb v\u0259 h\u0259min q\u0259tnam\u0259 cari ilin mart ay\u0131nda yekdillikl\u0259 q\u0259bul edilib\u201d.<\/p>\n<p>&#8220;Hesab edirik ki, COVID-19-dan sonra daha yax\u015f\u0131 b\u0259rpa \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc, \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc qlobal add\u0131mlara ehtiyac var. Bu m\u0259nada biz pandemiyadan sonrak\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal t\u0259dbirl\u0259r\u0259 dair t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r haz\u0131rlayacaq BMT-nin COVID-19-dan sonra qlobal b\u0259rpa \u00fczr\u0259 Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Panelinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edirik&#8221;.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin iqtisadi v\u0259 sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlardan da dan\u0131\u015fan Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev qeyd edib ki, Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rinin nailiyy\u0259t indeksi \u00fczr\u0259 m\u00fcmk\u00fcn 100 xaldan 72.4 xal toplayan \u00f6lk\u0259miz regionda \u0259n yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k 2021-ci il \u00fczr\u0259 Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf Hesabat\u0131nda 165 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 55-ci yeri tutub. Hesabatda Az\u0259rbaycan\u0131n yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131, s\u0259hiyy\u0259, qidalanma, qad\u0131nlar\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131nda i\u015ftirak\u0131, t\u0259miz su v\u0259 sanitariya, enerjiy\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131q, internet istifad\u0259si, n\u0259sli k\u0259silm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si olan canl\u0131lar\u0131n m\u00fchafiz\u0259si, \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi t\u0259r\u0259qqi vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu bar\u0259d\u0259 qurumun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan 2030 G\u00fcnd\u0259liyin\u0259 nail olmaq istiqam\u0259tin\u0259 sadiqliyini n\u00fcmayi\u015f etdirib. 2016-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, BMT-nin Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi d\u0259st\u0259yin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015f kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf \u00fczr\u0259 Milli \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na dair f\u0259rman imzalay\u0131b. Eyni zamanda Az\u0259rbaycan Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri (D\u0130M) milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131la bil\u0259c\u0259k konkret siyas\u0259t v\u0259 proqramla\u015fd\u0131rma add\u0131mlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n MAPS (2030 G\u00fcnd\u0259liyi namin\u0259 aktualla\u015fd\u0131rma, s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 siyas\u0259t\u0259 d\u0259st\u0259k) missiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n ilk \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olub v\u0259 \u00f6lk\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sini 2018-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf \u00fczr\u0259 Bak\u0131 Forumunda t\u0259qdim edib. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r, regional forum D\u0130M-l\u0259rin inteqrasiyas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n icras\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n Bak\u0131 Prinsipl\u0259rinin q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131b. BMT-nin d\u0259st\u0259yi il\u0259 interaktiv tablo, m\u0259lumatlar\u0131 vahid \u015f\u0259kild\u0259 toplayan, D\u0130M-l\u0259r\u0259 do\u011fru inki\u015faf\u0131 real vaxt rejimind\u0259 izl\u0259y\u0259n D\u0130M-l\u0259r \u00fczr\u0259 Milli M\u0259lumat Portal\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilib. BMT he\u00e7 kimin k\u0259narda qalmamas\u0131na diqq\u0259t ay\u0131rmaqla keyfiyy\u0259tli statistika toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259nin statistika m\u0259lumatlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 d\u0259st\u0259k verm\u0259kd\u0259dir. BMT h\u0259m\u00e7inin D\u0130M-l\u0259ri t\u0259\u015fviq etm\u0259k istiqam\u0259tin\u0259 \u00f6z\u0259l sektor, media, parlament \u00fczvl\u0259ri v\u0259 ictimaiyy\u0259t d\u0259 daxil olmaqla m\u00fcxt\u0259lif qruplar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli transmilli n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131nda roluna toxunan m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz bildirir ki, Az\u0259rbaycan \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri kimi regional \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259 layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak edir v\u0259 bununla da Avrasiyan\u0131n \u0259sas v\u0259 etibarl\u0131 n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131 istifad\u0259y\u0259 vermi\u015fik ki, onun y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 15 milyon tona b\u0259rab\u0259rdir v\u0259 ehtiyacdan as\u0131l\u0131 olaraq bu h\u0259cm 25 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131la bil\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Minilliyin \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fczr\u0259 bir \u00e7ox h\u0259d\u0259fl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, \u0259traf m\u00fchitin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, yoxsullu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0259halinin t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259\u015fviq v\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. B\u0259\u015f\u0259ri probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259l\u0259r verm\u0259kd\u0259dir. Bel\u0259 ki, \u00e7ox\u015fax\u0259li iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131nda b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r\u0259 investisiya qoyulu\u015funun h\u0259cmini h\u0259r il yaranan imkanlar hesab\u0131na art\u0131ran Az\u0259rbaycanda ekoloji probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na da \u0259lav\u0259 v\u0259saitl\u0259r y\u00f6n\u0259ldilir. Bu bax\u0131mdan d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 yollardan biri alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 b\u0259rpa olunan enerji potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f \u0259sas add\u0131mlardan biri 2004-c\u00fc ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda alternativ v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si olub. M\u0259hz bu Proqram enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin istifad\u0259sind\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin bu sah\u0259d\u0259ki potensial\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. 2009-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bu sah\u0259d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlar Az\u0259rbaycan Prezidentinin b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyini s\u00fcbut ed\u0259n n\u00fcmun\u0259dir. Qanunvericilik aktlar\u0131nda milli enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 alternativ v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji istehsal\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck rolu oldu\u011fu d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulan\u0131b. Az\u0259rbaycanda h\u0259m\u00e7inin karbonun udulmas\u0131 \u00fczr\u0259 yeni me\u015f\u0259 massivl\u0259rinin sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131, G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn panell\u0259r istehsal ed\u0259n zavodun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 elektrik stansiyalar\u0131nda mazutdan istifad\u0259nin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1990-c\u0131 ild\u0259n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259xmin\u0259n 600 milyon ton karbon tullant\u0131s\u0131 azald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin maliyy\u0259 v\u0259saiti hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilir. BMT-nin m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, Az\u0259rbaycan Paris \u0130qlim Sazi\u015fini ratifikasiya etmi\u015f, baza ili &#8211; 1990-c\u0131 ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r istilik effekti yaradan qazlar\u0131n emissiyalar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sind\u0259 35 faiz azalma il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bununla yana\u015f\u0131, Paris Sazi\u015fi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2050-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rti h\u0259d\u0259fl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si imkanlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada elektrik enerjisi istehsal\u0131n\u0131n dominant m\u0259nb\u0259yi \u0259n\u0259n\u0259vi enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ridir. Bununla bel\u0259, bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n elektrik enerjisi istehsal\u0131 artmaqda davam edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 enerjinin bu n\u00f6v\u00fcn\u00fcn istehsal\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycanda, x\u00fcsusil\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n t\u0259mizl\u0259n\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na m\u00fch\u00fcm \u00f6n\u0259m verilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. Prezident \u0130lham \u018fliyev 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r elektrik enerjisi istehsal\u0131nda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131n\u0131n 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcvafiq s\u0259r\u0259ncamlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda energetikan\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259lveri\u015fli investisiya m\u00fchiti yarad\u0131l\u0131b, \u00f6z\u0259l s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lbi v\u0259 irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Qar\u015f\u0131dak\u0131 10 il \u0259rzind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 1500 meqavat h\u0259cmind\u0259 yeni g\u00fcc\u00fcn istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu v\u0259zif\u0259nin m\u0259hz \u00f6z\u0259l investisiyalar hesab\u0131na realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib: \u201cHaz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi enerji istehsal\u0131nda b\u0259rpa olunan enerjinin pay\u0131 17 faiz t\u0259\u015fkil edir. H\u0259d\u0259fimiz 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r bu r\u0259q\u0259mi 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti 3-4 il \u0259rzind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 700 meqavat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k 3 k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funa dair \u00fc\u00e7 b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259ti il\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. Layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Bu 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck birba\u015fa xarici s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu layih\u0259si olacaqd\u0131r. M\u0259n dig\u0259r beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259tl\u0259rini d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011fa d\u0259v\u0259t edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n illik \u00fcmumi m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 BMT-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kontekstind\u0259 fundamental \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n illik \u00fcmumi m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev tarixi z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra qalib \u00f6lk\u0259mizin regionda yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni reall\u0131qlar fonunda d\u00fcnyaya v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm mesajlar verdi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda toxundu\u011fu m\u00f6vzular beyn\u0259lxalq arenada, bir s\u0131ra n\u00fcfuzlu k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nmi\u015f, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19383"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19383"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19386,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19383\/revisions\/19386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}