{"id":19369,"date":"2021-09-24T10:04:27","date_gmt":"2021-09-24T07:04:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=19369"},"modified":"2021-09-24T10:06:45","modified_gmt":"2021-09-24T07:06:45","slug":"az%c9%99rbaycan-xalqi-uzun-ill%c9%99r-boyu-h%c9%99qiq%c9%99tin-v%c9%99-tarixi-%c9%99dal%c9%99tin-t%c9%99nt%c9%99n%c9%99sini-gozl%c9%99yirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=19369","title":{"rendered":"AZ\u018fRBAYCAN XALQI UZUN \u0130LL\u018fR BOYU H\u018fQ\u0130Q\u018fT\u0130N V\u018f TAR\u0130X\u0130 \u018fDAL\u018fT\u0130N T\u018fNT\u018fN\u018fS\u0130N\u0130 G\u00d6ZL\u018fY\u0130RD\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-19370 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/242639111_1806240276242661_1751830383637357905_n.jpg\" alt=\"\" width=\"381\" height=\"214\" \/>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259ri vard\u0131r. \u018fsas\u0131 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiya \u0130mperiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sil\u0259 qoyulmu\u015f bu proses 1905-1906 v\u0259 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259ddar k\u00fctl\u0259vi terror v\u0259 qanl\u0131 soyq\u0131r\u0131ma m\u0259ruz qalmas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n ke\u00e7mi\u015fdir. Az\u0259rbaycanda erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi \u0259razisinin par\u00e7alanmas\u0131na, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bir mill\u0259t olaraq m\u0259hvin\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin m\u00f6vcudlu\u011funun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na xidm\u0259t etmi\u015fdir. Erm\u0259nil\u0259r bu m\u0259nfur prosesd\u0259 \u0259n q\u0259ddar rolu ifa ed\u0259n vasit\u0259 olmu\u015flar. K\u00fctl\u0259vi deportasiyalar\u0131n v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131n\u0131n yegan\u0259 m\u0259qs\u0259di C\u0259nubi Qafqazda q\u00fcdr\u0259tli m\u00fcs\u0259lman v\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tinin formala\u015fmas\u0131na mane olmaqdan ibar\u0259t idi.1920-ci ilin ax\u0131rlar\u0131nda Erm\u0259nistanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra erm\u0259nil\u0259r \u0259srl\u0259rl\u0259<!--more--> arzu etdikl\u0259ri erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tini yaratmaq v\u0259 qon\u015fulara qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k siyas\u0259tin\u0259 ke\u00e7dil\u0259r.Son iki \u0259srd\u0259 Qafqazda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 xalq\u0131m\u0131z min ill\u0259r boyu ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6z do\u011fma tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131naraq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus minl\u0259rl\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b viran edilmi\u015fdir.Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131ld\u0131qdan sonra Qaraba\u011fda Erm\u0259nil\u0259r f\u0259alla\u015fm\u0131\u015f, \u00f6z himay\u0259darlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirm\u0259k s\u0259yl\u0259rini davam etdirirmi\u015fl\u0259r.Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn b\u00fct\u00fcn prinsip v\u0259 normalar\u0131na zidd olaraq, m\u00fclki \u0259halini m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259f kimi se\u00e7mi\u015fdi. Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi-siyasi r\u0259hb\u0259rliyi \u018fsg\u0259ran\u0131n Me\u015f\u0259li k\u0259ndind\u0259, \u015eu\u015fan\u0131n Mal\u0131b\u0259yli v\u0259 Qu\u015f\u00e7ular k\u0259ndl\u0259rind\u0259, Xocav\u0259ndin Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndind\u0259, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, K\u0259lb\u0259c\u0259rin A\u011fdaban k\u0259ndind\u0259 v\u0259 dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 dinc \u0259halinin amans\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 sistematik v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131, soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259kl\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fclki \u0259halinin bir hiss\u0259sini m\u0259hv etm\u0259k, qalan hiss\u0259sinin is\u0259 m\u00fcqavim\u0259t \u0259zmini q\u0131r\u0131b regionu onlardan t\u0259mizl\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc. 90 \u2013c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 SSR \u2013nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Erm\u0259nistan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa v\u0259 \u0259traf rayonlara n\u0259zar\u0259ti itirdi. Son otuz il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, xristian Erm\u0259nistan\u0131na himay\u0259\u00e7ilik etm\u0259k, m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni dondurmaq v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f status-kvonu Az\u0259rbaycana q\u0259bul etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sis edilmi\u015f AT\u018fT-in Minsk qrupu 30 il \u0259rzind\u0259 problemin h\u0259rbi yolla h\u0259llin\u0259 imkan verm\u0259mi\u015fdi. H\u0259tta BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 v\u0259 Ba\u015f M\u0259clisinin q\u0259bul etdiyi 5 q\u0259tnam\u0259, habel\u0259 A\u015ePA v\u0259 AT\u018fT-in \u00f6z\u00fcn\u00fcn q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259 v\u0259 q\u0259rarlar\u0131n da ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. 2020-ci ilin 12 iyul v\u0259 27 avqust tarixl\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi t\u0259xribatlar Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin yeni m\u00fcharib\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verirdi. Sonuncu t\u0259xribat sentyabr\u0131n 27-d\u0259 s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda ba\u015f verdi ki, bu, Az\u0259rbaycan Ordusunu cavab t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 vadar etdi v\u0259 noyabr\u0131n 10-a q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n kapitulyasiyas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259l\u0259b\u0259si Erm\u0259nistanda ciddi \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q v\u0259 olduqca m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259ziyy\u0259t yaratd\u0131. Erm\u0259nistan\u0131n q\u00fcdr\u0259ti, lobbisinin g\u00fcc\u00fc, etm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin m\u0259\u011flubedilm\u0259zliyi haqq\u0131nda onillikl\u0259rboyu formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mifl\u0259r Milli Ordumuzun arams\u0131z z\u0259rb\u0259l\u0259ri alt\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259hv oldu. Az\u0259rbaycan Ordusu \u00f6z xilaskar missiyas\u0131n\u0131, V\u0259t\u0259nimizi qorumaq, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etm\u0259k v\u0259zif\u0259sini \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirdi. Torpaqlar\u0131m\u0131z u\u011frunda can\u0131n\u0131 qan\u0131n\u0131 f\u0259da etmi\u015f q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131m\u0131z\u0131, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin, terror qurban\u0131 olan m\u00fclki v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n qisas\u0131 al\u0131nd\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 uzun ill\u0259r boyu h\u0259qiq\u0259tin v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259tin t\u0259nt\u0259n\u0259sini g\u00f6zl\u0259yirdi. D\u00f6vl\u0259timizin m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin dinc yolla nizamlanmas\u0131na dair dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n i\u015ftirak etm\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n s\u00fclh t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmas\u0131n\u0131n \u0259yani g\u00f6st\u0259ricisidir. Bu g\u00fcn i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rimizd\u0259 erm\u0259ni vandallar\u0131n\u0131n ill\u0259rl\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015fi \u0259m\u0259ll\u0259r h\u0259r add\u0131mda n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. Viran qoyulan \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rimiz, da\u011f\u0131d\u0131lan, t\u0259hqir edil\u0259n m\u0259scidl\u0259rimiz, Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silin\u0259n tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rimiz d\u00fc\u015fm\u0259nin n\u0259 q\u0259d\u0259r barbar, v\u0259h\u015fi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u018fz\u0259li ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rimizd\u0259 tariximizi, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizi v\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 yenid\u0259n canland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u0259razil\u0259r\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259, sektorlar \u00fczr\u0259 investisiya qoyulu\u015flar\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si qar\u015f\u0131ya prioritet istiqam\u0259t kimi qoyulub. Bu g\u00fcn q\u00fcrurumuza q\u00fcrur qatan, h\u0259r birimiz\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik b\u0259x\u015f ed\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 sonsuz \u00fcmidl\u0259r ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin xalq\u0131n m\u00fcz\u0259ff\u0259r s\u0259rk\u0259rd\u0259si kimi d\u00fc\u015fm\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 m\u00fctamadi s\u0259f\u0259rl\u0259r etm\u0259si v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin t\u0259m\u0259lini qoymas\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u011faladan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizin yenid\u0259n qurulmas\u0131 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin t\u0259kmil idar\u0259\u00e7ilik sistemin\u0259 \u0259saslanan u\u011furlu siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 artan iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z, dost \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si fonunda erm\u0259ni fa\u015fizminin a\u011f\u0131r yaralar vurdu\u011fu bu \u0259razil\u0259rimiz tezlikl\u0259, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, c\u0259nn\u0259tm\u0259kana \u00e7evril\u0259c\u0259k. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cYen\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlardayam\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k 30 ilin i\u015f\u011fal\u0131na son qoyulmas\u0131ndan ke\u00e7irdiyi sonsuz q\u00fcrur hissini n\u00fcmayi\u015f etdirir v\u0259 bu fikird\u0259 bel\u0259 bir \u0259minlik \u00f6z ayd\u0131n ifad\u0259sini tap\u0131r ki, tezlikl\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131dacaqlar.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259hr\u0259mancas\u0131na d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131n\u0131 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131zda dal\u011faland\u0131rm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc yolunda canlar\u0131n\u0131 f\u0259da etmi\u015f \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rimiz\u0259, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 d\u0259rin ehtiram \u0259lam\u0259ti olaraq Prezident \u0130lham \u018fliyev 27 sentyabr \u2013 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda An\u0131m G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Bu add\u0131m \u015f\u0259hid ruhlar\u0131na, \u015f\u0259hidl\u0259rin do\u011fmalar\u0131na ali ehtiram\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.Art\u0131q V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin bir ili tamam olur. V\u0259t\u0259n u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7\u0259n igid o\u011fullar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ziz xatir\u0259sini d\u0259rin h\u00fcz\u00fcnl\u0259 an\u0131r,qazil\u0259rimiz\u0259 uzun \u00f6m\u00fcr arzu edirik.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259ri vard\u0131r. \u018fsas\u0131 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Rusiya \u0130mperiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sil\u0259 qoyulmu\u015f bu proses 1905-1906 v\u0259 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259ddar k\u00fctl\u0259vi terror v\u0259 qanl\u0131 soyq\u0131r\u0131ma m\u0259ruz qalmas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n ke\u00e7mi\u015fdir. Az\u0259rbaycanda erm\u0259nil\u0259rin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi \u0259razisinin par\u00e7alanmas\u0131na, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bir mill\u0259t olaraq m\u0259hvin\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin m\u00f6vcudlu\u011funun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19369"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19369"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19374,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19369\/revisions\/19374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}