{"id":19183,"date":"2021-08-30T09:43:13","date_gmt":"2021-08-30T06:43:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=19183"},"modified":"2021-08-30T11:05:29","modified_gmt":"2021-08-30T08:05:29","slug":"z%c9%99ng%c9%99zur-mahalinin-sisyan-qarakils%c9%99-rayonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=19183","title":{"rendered":"Z\u018fNG\u018fZUR MAHALININ S\u0130SYAN (QARAK\u0130LS\u018f) RAYONU"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-19184 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/mqdefault-1-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"359\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/mqdefault-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/mqdefault-1.jpg 320w\" sizes=\"(max-width: 359px) 100vw, 359px\" \/>O\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rinin q\u0259dim yurd yeri-Qarakils\u0259 rayonu Sisyan Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck rayonudur. Mahal\u0131n \u0259razisinin \u00e7oxu bu rayonun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<br \/>\nSah\u0259si 1719 kv.kmdir. Co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259si c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259n Gorus rayonu, c\u0259nubdan Qafan rayonu, \u015fimal-q\u0259rbd\u0259n D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z (Vayk) mahal\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR il\u0259 s\u0259rh\u0259ddir. Rayon Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 B\u0259rg\u00fc\u015fad da\u011f silsil\u0259l\u0259rinin aras\u0131nda yerl\u0259\u015fir, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1400-2300 m. h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259dir, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u00f6qt\u0259 \u0130\u015f\u0131ql\u0131 da\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259sidir (3552 m.).<br \/>\nXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 rayonda 76 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin 58-d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fay\u0131rd\u0131. XX \u0259srin II yar\u0131s\u0131ndan bu g\u00f6st\u0259rici k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131,n\u0259tic\u0259d\u0259 1988-ci ild\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar qovulana q\u0259d\u0259r m\u00f6vcud 38 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin11-i az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus idi. Qalan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini erm\u0259nil\u0259r \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f, 38-i is\u0259 xarabal\u0131\u011fa \u00e7evrilmi\u015fdir.<br \/>\n1886-c\u0131 ild\u0259 Sisyanda 21072, 1922-ci ild\u0259 21586, 1986-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 34000 n\u0259f\u0259r insan qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n 70-80%-i az\u0259rbaycanl\u0131 olmu\u015fdur.<!--more--><br \/>\n1922-ci ild\u0259 18593 n\u0259f\u0259r erm\u0259ni oldu\u011fu halda, c\u0259mi 2808 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z k\u0259ndin\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f v\u0259 1931-ci ild\u0259 m\u00fcvafiq sur\u0259td\u0259 21716 n\u0259f\u0259r erm\u0259ni, 4608 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi olmu\u015fdur.<br \/>\n1976-c\u0131 ild\u0259 31685 n\u0259f\u0259r \u0259halinin 28%, y\u0259ni 9242 n\u0259f\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131 olmu\u015fdur. 1988-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan b\u00fc-t\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan rayonlarda oldu\u011fu kimi, eyni ssenari il\u0259 h\u00f6kum\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlarla b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan qovdular. N\u0259tic\u0259d\u0259, zaman-zaman \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, ya da erm\u0259nil\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<br \/>\nSisyan (Qarakils\u0259) mahal\u0131 maraql\u0131 tarix\u0259 malikdir. \u00abAlban tarixi\u00bbnd\u0259 q\u0259dim v\u0259 orta \u0259sr erm\u0259ni yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259, VII-XI \u0259sr \u0259r\u0259b v\u0259 \u0130ran m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259, \u00ab Erm\u0259ni sovet ensiklopedi-yalar\u0131n\u0131n tarixi co\u011frafiyas\u0131\u00bb kitab\u0131nda v\u0259 ba\u015fqa d\u0259y\u0259rli m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 Sisyan (S\u00fcnik) mahal\u0131n\u0131n tarixi, etnik t\u0259rkibi, Bab\u0259k h\u0259r\u0259kat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 v\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraq dair\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si geni\u015f i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, \u00ab&#8230;S\u0259f\u0259vil\u0259r hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (XVII-XIX y\u00fczillikl\u0259r) bu mahal ayr\u0131ca m\u0259liklik olmu\u015fdur. 1813-c\u00fc ild\u0259 Rusiya-\u0130ran aras\u0131nda ba\u011flan\u0131lan G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n Z\u0259ng\u0259zur (h\u0259m d\u0259 Sisyan rayonunun \u0259razisi) Rusiyaya verilmi\u015fdir. 1922-30-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ran\u0131n Xoy, Salmas v\u0259 ba\u015fqa q\u0259zalar\u0131ndan \u00e7oxlu miqdarda erm\u0259ni m\u00fchacir k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259lib, Sisyan rayonunun \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. XIX y\u00fczilliyin ikinci yar\u0131s\u0131ndan XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r Sisyan rayonu \u0259razisi G\u0259nc\u0259 quberniyas\u0131n\u0131n Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olmu\u015fdur \u00bb.<br \/>\nSisakan s\u00f6z\u00fc saklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u00fcst\u00fc me\u015f\u0259li k\u0259nd m\u0259nas\u0131ndad\u0131r.<br \/>\nSisyan rayonu Qafan v\u0259 Gorusla Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda d\u0259mir yolu il\u0259 g\u0259tiril\u0259n mallar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r. R\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirdikd\u0259 ayd\u0131n olur ki, Sisyandan Nax\u00e7\u0131vana 110 km, Qafana 100 km. Yerevana is\u0259 227 kmdir.<br \/>\nSisyan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur Mahal\u0131 tarix\u0259n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n \u00f6nd\u0259 ged\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n biri olmu\u015f, erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu mahal\u0131n s\u0259rt iqlimi, ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n qon\u015fu il\u0259 tez-tez qar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 b\u00f6lg\u0259nin insanlar\u0131n\u0131 z\u0259hm\u0259t-ke\u015f, m\u00fcbariz, d\u0259yan\u0259tli, xeyirxah olma\u011fa s\u00f6vq etmi\u015fdir.<br \/>\nS\u0259n\u0259tind\u0259n, pe\u015f\u0259sind\u0259n, t\u0259hsilind\u0259n, m\u00f6vqeyind\u0259n, imkan\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq burada insanlar milli q\u00fcruru, z\u0259ngin m\u0259n\u0259viyyat\u0131 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutmu\u015f, V\u0259t\u0259nin, Ana torpa\u011f\u0131n l\u0259yaq\u0259tli \u00f6vladlar\u0131 olmu\u015flar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rinin q\u0259dim yurd yeri-Qarakils\u0259 rayonu Sisyan Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck rayonudur. Mahal\u0131n \u0259razisinin \u00e7oxu bu rayonun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Sah\u0259si 1719 kv.kmdir. Co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259si c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259n Gorus rayonu, c\u0259nubdan Qafan rayonu, \u015fimal-q\u0259rbd\u0259n D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z (Vayk) mahal\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR il\u0259 s\u0259rh\u0259ddir. Rayon Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 B\u0259rg\u00fc\u015fad da\u011f silsil\u0259l\u0259rinin aras\u0131nda yerl\u0259\u015fir, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1400-2300 m. h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259dir, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19183"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19230,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19183\/revisions\/19230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}