{"id":18880,"date":"2021-07-30T09:35:46","date_gmt":"2021-07-30T06:35:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=18880"},"modified":"2021-07-30T09:36:39","modified_gmt":"2021-07-30T06:36:39","slug":"olk%c9%99mizd%c9%99-covid-19-pandemiyasina-qarsi-mubariz%c9%99-planli-s%c9%99kild%c9%99-aparilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=18880","title":{"rendered":"\u00d6LK\u018fM\u0130ZD\u018f COV\u0130D-19 PANDEM\u0130YASINA QAR\u015eI M\u00dcBAR\u0130Z\u018f PLANLI \u015e\u018fK\u0130LD\u018f APARILIR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-18881 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/55-VN-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"251\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/55-VN-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/55-VN.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 251px) 100vw, 251px\" \/>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 c\u0259ngin\u0259 alan COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 bu g\u00fcn daha qlobal m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Pamdemiyaya qalib g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal h\u0259mr\u0259ylik strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Pandemiyan\u0131n iqtisadiyyata m\u0259nfi t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n sistemli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 \u0259hali aras\u0131nda bununla ba\u011fl\u0131 geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q bir ild\u0259n coxdur ki, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin vaksinasiya prosesin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n vaksinasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi strategiyas\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f, Nazirl\u0259r Kabinetinin 2021-ci il 16 yanvar tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda COV\u0130D-19 x\u0259st\u0259liyi \u0259leyhin\u0259 2021-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vaksinasiya strategiyas\u0131\u201d q\u0259bul olunmu\u015fdur. Prezident \u0130lham \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 \u00f6lk\u0259mizi daxil etdiyi vaksinasiya platformalar\u0131 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 art\u0131q \u0259haliy\u0259 4 n\u00f6v vaksin se\u00e7imi verilmi\u015fdir. Onlar\u0131n h\u0259r biri effektiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir.<!--more--><\/p>\n<p>Vaksinl\u0259r x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma zaman\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fma v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan t\u0259hl\u00fck\u0259siz vasit\u0259dir. \u0130mmun sistemi vaksini antigen kimi q\u0259bul edir v\u0259 ona qar\u015f\u0131 anticisiml\u0259r yarad\u0131r.Orqanizm peyv\u0259nd vasit\u0259sil\u0259 virusla tan\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q x\u0259st\u0259likl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fanda haz\u0131rl\u0131ql\u0131 olur v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r. Vaksin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 ya z\u0259ifl\u0259dilmi\u015f mikroblar v\u0259 onlar\u0131n ifraz etdiyi b\u0259zi antigen xass\u0259li madd\u0259l\u0259r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma zaman\u0131 qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan canl\u0131 virusla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 he\u00e7 bir t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycanda COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sas v\u0259zif\u0259si hesab edir. Pandemiya t\u0259hl\u00fck\u0259si ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n d\u00f6vl\u0259t vacib add\u0131mlar atm\u0131\u015fd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi \u0259sas\u0131nda Nazirl\u0259r Kabinetinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2020-ci il 30 yanvar tarixind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yeni koronavirus x\u0259st\u0259liyinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na dair F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131\u201d t\u0259sdiq edildi. H\u0259m\u00e7inin Koronavurusla M\u00fcbariz\u0259y\u0259 D\u0259st\u0259k Fondu yarad\u0131ld\u0131. Qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi laboratoriyalar v\u0259 x\u0259st\u0259xanalar\u0131n say\u0131 artm\u0131\u015f v\u0259 haz\u0131rda bel\u0259 laboratoriyalar\u0131n say\u0131 20-d\u0259n \u00e7oxdur. \u00d6lk\u0259mizin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259chiz edilmi\u015f x\u0259st\u0259xanalar\u0131 koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rini m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ld\u0131. Haz\u0131rda bu c\u00fcr x\u0259st\u0259xanalar\u0131n say\u0131 da 20-d\u0259n \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda nadir \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir ki, koronavirusa yoluxan x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcalic\u0259 al\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u201c\u0130mmunitet sertifikat\u0131\u201d v\u0259 onun etibarl\u0131l\u0131q m\u00fcdd\u0259ti daha b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir. \u201c\u0130mmunitet sertifikat\u0131\u201d koronavirusa yoluxduqdan sonra yaranan immun cavab\u0131 t\u0259sdiq edir. COV\u0130D-19 x\u0259st\u0259liyini ke\u00e7irmi\u015f v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 PCR testi vermi\u015f, n\u0259tic\u0259si pozitiv \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, r\u0259smi qeydiyyata d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259 sa\u011falm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u201c\u0130mmunitet sertifikat\u0131\u201d \u0259ld\u0259 edir. Elmi t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, x\u0259st\u0259liyi ke\u00e7irmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin qan\u0131nda 6 aydan sonra anticisiml\u0259rin titri a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u201c\u0130mmunitet sertifikat\u0131\u201dn\u0131n etibarl\u0131l\u0131q 6 ay q\u0259bul edilir. \u201c\u0130mmunitet sertifikat\u0131\u201dn\u0131n m\u00fcdd\u0259ti bitdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istifad\u0259 olunan h\u0259r hans\u0131 vaksind\u0259n 2021-ci il 2 iyul tarixind\u0259n sonra 1 doza q\u0259bul ed\u0259n \u015f\u0259xsin \u201c\u0130mmunitet sertifikat\u0131\u201d m\u00fcdd\u0259tsiz olaraq uzad\u0131l\u0131r. 2021-ci il 2 iyul tarixind\u0259n \u0259vv\u0259l 1 doza vaksin vurdurmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 2-ci doza vaksini m\u00fctl\u0259q vurdurmal\u0131d\u0131rlar. \u201cPeyv\u0259nd sertifikat\u0131\u201d COV\u0130D-19 x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 vaksinasiya il\u0259 yaranan immun cavab\u0131 t\u0259sdiq edir.<\/p>\n<p>COV\u0130D-19 x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiq olunan vaksinl\u0259rd\u0259n h\u0259r hans\u0131 birinin h\u0259r iki dozas\u0131n\u0131 vurduran \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u201cPeyv\u0259nd sertifikat\u0131\u201d verilir. \u201crandevu.its.gov.az\u201d sayt\u0131na daxil olaraq, \u201cCOV\u0130D-19 vaksin randevu\u201d elektron xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 koronavirus x\u0259st\u0259liyi \u0259leyhin\u0259 vaksinasiya \u00fc\u00e7\u00fcn online qaydada n\u00f6vb\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. Peyv\u0259nd\u0259 \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015fi olan \u015f\u0259xsl\u0259rin x\u00fcsusi komissiyan\u0131n r\u0259yi \u0259sas\u0131nda qeydiyyat sistemin\u0259 daxil edilm\u0259si v\u0259 onlara QR kodu olan s\u0259n\u0259din verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131l\u0131r. Haz\u0131rda beyn\u0259lxalq s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131 COV\u0130D-19 peyv\u0259nd v\u0259 immunitet sertifikatlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda tan\u0131nmas\u0131 mexanizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda 4 istehsal\u00e7\u0131n\u0131n: S\u0130NOVAC(\u00c7in), AstraZeneca\/Vaxzevria (\u0130ngilt\u0259r\u0259), Biontech\/Pfizer (Almaniya\/AB\u015e), Sputnik V(Rusiya) vaksini t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>Peyv\u0259nd sertifikat\u0131 etibarl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcdd\u0259tsizdir. D\u00fcnya COV\u0130D-19 \u0259leyhin\u0259 vaksinasiyadan sonra yaranan immun cavab\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcdd\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 davam etdirir. Apar\u0131lan t\u0259dqiqtlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131qlandlqdan, \u00dcST v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq s\u0259hiyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259ri m\u0259lum olduqdan sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lacaqd\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015fa f\u0259rqli vaksinl\u0259r vurdurmaq imkan\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki 2-ci dozadan 6 ay sonra peyv\u0259nd olunmu\u015f \u015f\u0259xs \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istifad\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilmi\u015f ist\u0259nil\u0259n 2 dozas\u0131n\u0131 vurdura bil\u0259r. \u201cPeyv\u0259nd sertifikat\u0131\u201dnda son q\u0259bul edilmi\u015f 2 doza haqq\u0131nda m\u0259lumat \u0259ks olunacaq. Bu g\u00fcn h\u0259r birimizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n birid\u0259 3-c\u00fc dozas\u0131na ehtiyac\u0131n olub-olmamas\u0131 v\u0259 \u201cbuster doza\u201dd\u0131r. 2-ci dozadan 6 ay ke\u00e7dikd\u0259n sonra y\u00fcks\u0259k risk qrupuna daxil olanlara (tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri, ya\u015f\u0131 60-dan yuxar\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r autoimmin x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r) 3-c\u00fc doza (buster\/q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirici) vaksin vurulmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab olunm\u00fc\u015fdur. Q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirici doza kimi ist\u0259nil\u0259n vaksin n\u00f6v\u00fc istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>Peyv\u0259nl\u0259m\u0259 sosial m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n, f\u0259rdin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018ftrafdak\u0131lar\u0131 qorumaq namin\u0259 h\u0259r k\u0259s peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Bununlada ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar, s\u00fcd ver\u0259n analar v\u0259 ya\u015f\u0131 18-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t qorunmu\u015f olar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin atd\u0131\u011f\u0131 h\u0259r bir add\u0131m xalq\u0131m\u0131zda g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 nikbinlik yarad\u0131r, d\u00fcnya Az\u0259rbaycan t\u0259cr\u00fcb\u0259sini m\u0259nims\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130nan\u0131r\u0131q ki, \u201cBiz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck\u201d \u015f\u00fcar\u0131 il\u0259 pandemiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00e7\u0259tinlik arxada qalacaq, \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 xalq\u0131m\u0131z bu g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qalib g\u0259l\u0259c\u0259kdir<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 c\u0259ngin\u0259 alan COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 bu g\u00fcn daha qlobal m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Pamdemiyaya qalib g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal h\u0259mr\u0259ylik strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Pandemiyan\u0131n iqtisadiyyata m\u0259nfi t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n sistemli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 \u0259hali aras\u0131nda bununla ba\u011fl\u0131 geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q bir ild\u0259n coxdur ki, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin vaksinasiya prosesin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18880"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18880"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18883,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18880\/revisions\/18883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}