{"id":18391,"date":"2021-06-08T08:53:33","date_gmt":"2021-06-08T05:53:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=18391"},"modified":"2021-06-08T08:56:08","modified_gmt":"2021-06-08T05:56:08","slug":"h%c9%99yata-keciril%c9%99n-ugurlu-islahatlar-n%c9%99tic%c9%99sind%c9%99-az%c9%99rbaycan-qlobal-miqyasda-sur%c9%99tli-iqtisadi-artim-tempin%c9%99-malik-olk%c9%99l%c9%99r-sirasina-daxil-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=18391","title":{"rendered":"H\u018fYATA KE\u00c7\u0130R\u0130L\u018fN U\u011eURLU \u0130SLAHATLAR N\u018fT\u0130C\u018fS\u0130ND\u018f AZ\u018fRBAYCAN QLOBAL M\u0130QYASDA S\u00dcR\u018fTL\u0130 \u0130QT\u0130SAD\u0130 ARTIM TEMP\u0130N\u018f MAL\u0130K \u00d6LK\u018fL\u018fR SIRASINA DAX\u0130L OLUB"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-18392 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/196789710_1730856690447687_6747881229399866428_n.jpg\" alt=\"\" width=\"381\" height=\"263\" \/>Son ill\u0259r \u00f6lk\u0259miz yaln\u0131z beyn\u0259lxalq arenada, diplomatiya v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 daxili v\u0259 xarici siyas\u0259td\u0259 deyil, iqtisadi sferada da n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. \u00d6t\u0259n ilin \u0259n yadda qalan siyasi hadis\u0259si olan \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z h\u0259rbi-siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc, irad\u0259sini deyil iqtisadi q\u00fcdr\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 \u00e7oxfunksiyal\u0131, \u015fax\u0259l\u0259nmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edir ki, bu da \u00e7\u0259tin s\u0131naq olan 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dem\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n oldu. \u0130qtisadi q\u00fcdr\u0259t, siyasi v\u0259 h\u0259rbi g\u00fcc\u00fc tamamlayan m\u00fch\u00fcm amildir. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra da \u00f6lk\u0259miz iqtisadi q\u00fcdr\u0259tini art\u0131rd\u0131. Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131 q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil ets\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, xeyli sayda u\u011furlu gedi\u015fl\u0259r olub.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 bu bir faktd\u0131r ki, iqtisadiyyat\u0131n t\u0259hlili v\u0259 inki\u015faf meyll\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 makroiqtisadiyyat, pul v\u0259 m\u0259z\u0259nn\u0259 siyas\u0259ti, valyuta bazar\u0131, bank sektoru, \u00f6d\u0259ni\u015f v\u0259 s\u0131\u011forta sisteml\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. <!--more-->Bu m\u0259nada Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sah\u0259nin liberalla\u015fmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 milli iqtisadiyyat\u0131n stratifikasiyas\u0131 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min edir. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada se\u00e7il\u0259n nadir \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 iqtisadi inki\u015faf meyll\u0259rin\u0259, ayr\u0131-ayr\u0131 sah\u0259l\u0259rin ilb\u0259il y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, \u00f6lk\u0259mizi yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck inki\u015faf x\u0259tti g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timiz v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259yi, iqtisadi prosesl\u0259rin aktiv i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olma\u011f\u0131 v\u0259 \u0259n n\u0259hay\u0259t v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259mnunlu\u011funu t\u0259min etm\u0259yi qar\u015f\u0131s\u0131na \u0259sas m\u0259qs\u0259d qoyub. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u015ft\u0259ri m\u0259mnuniyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyat sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biri say\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n uzun ill\u0259rd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131lan yeni \u0259skinaslardan istifad\u0259 zaman\u0131 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bir s\u0131ra ki\u00e7ik texniki probleml\u0259r ya\u015fansa da, operativ yana\u015fma sah\u0259sind\u0259 bu c\u00fcr \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si gerid\u0259 qal\u0131b. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n banklar v\u0259 bank olmayan \u00f6d\u0259ni\u015f xidm\u0259ti t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n na\u011fd pul avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131n yenil\u0259nmi\u015f 1, 5 v\u0259 50 manatl\u0131q \u0259sginaslara adaptasiya prosesi yekunla\u015fmaq \u00fczr\u0259dir. D\u00f6vl\u0259tin \u00e7evik reaksiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan texniki \u00e7\u0259tinlikl\u0259r \u00f6z h\u0259llini tap\u0131b. Eyni zamanda, haz\u0131rda yenil\u0259nmi\u015f pul ni\u015fanlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, k\u00f6hn\u0259 n\u00fcmun\u0259li 1, 5 v\u0259 50 manatl\u0131q pul ni\u015fanlar\u0131 da paralel olaraq t\u0259dav\u00fcl vasit\u0259sidir v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tsiz istifad\u0259 edilir. Haz\u0131rda pul ni\u015fanlar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015f terminallar\u0131nda q\u0259bulu il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 \u00e7\u0259tinlik m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf tempind\u0259n s\u00f6z a\u00e7ark\u0259n yaln\u0131z daxili iqtisadi amill\u0259r deyil bir s\u0131ra xarici n\u00fcanslar\u0131 da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011fu dostu, \u0259sas strateji m\u00fctt\u0259fiqi oldu\u011fu kimi onun s\u0131x iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r qurdu\u011fu yax\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 da m\u00f6vcuddur. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 d\u00f6vl\u0259t, h\u0259r iki n\u00fcans\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n \u00f6lk\u0259 m\u0259hz T\u00fcrkiy\u0259dir. T\u0259m\u0259lind\u0259 q\u0131r\u0131lmaz dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q tell\u0259ri dayanan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri h\u0259r zaman b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 strateji \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r t\u00fck\u0259nm\u0259z potensiala malikdir. R\u0259smi Ankara 30 il \u0259rzind\u0259 oldu\u011fu kimi \u00f6t\u0259n il V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 da Az\u0259rbaycana \u00f6z d\u0259st\u0259yini \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 bu siyasi d\u0259st\u0259k sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc iqtisadi d\u0259st\u0259yin artmas\u0131nda daha da b\u00fcruz\u0259 vermi\u015f oldu. Art\u0131q Az\u0259rbaycan 21-ci \u0259srin m\u00fcharib\u0259sini apararaq \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa edib v\u0259 \u00f6lk\u0259mizi yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fck iqtisadi yenilikl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir. Regionda yeni reall\u0131qlar\u0131n yaranmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259qliyyat v\u0259 infrastruktur sah\u0259sind\u0259 d\u0259 yeni perspektivl\u0259ri meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Cari ilin 29 may tarixind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev T\u00fcrkiy\u0259nin n\u0259qliyyat v\u0259 infrastruktur nazirinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tini q\u0259bul etdiyi zaman bir daha \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdiyini v\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sinin vacib oldu\u011funu bildirmi\u015fdi. M\u0259lum oldu\u011fu kimi \u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131ndan sonra biz yeni bir d\u0259hliz \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi adlanan bu m\u00fch\u00fcm layih\u0259 yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 realla\u015facaq. Art\u0131q beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 d\u0259 bunun ad\u0131 m\u0259hz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi kimi t\u0259sbit edilib. Bu da T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda yeni bir ba\u011flant\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 iqtisadi ba\u011flant\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259li nazirl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 bu m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunan Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cYeni bir d\u0259hliz a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan aras\u0131nda bu ba\u011flant\u0131 daha da m\u00f6hk\u0259m olacaqd\u0131r. B\u00fct\u00fcn dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 var. Hans\u0131lar ki, siz \u00f6z h\u0259mkar\u0131n\u0131zla m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259ksiniz. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu sah\u0259 h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259, h\u0259m Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r, xalqlar\u0131m\u0131z\u0131 bir-birin\u0259 ba\u011flayan sah\u0259dir\u201d. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi ba\u011flar\u0131n\u0131n daha da m\u00f6hk\u0259m, q\u0131r\u0131lmaz ed\u0259c\u0259k s\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u0259hliz iki strateji m\u00fctt\u0259fiqin t\u00fck\u0259nm\u0259z iqtisadi potensial\u0131n\u0131 bir\u0259-be\u015f art\u0131racaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan yaln\u0131z daxili v\u0259 xarici iqtisadi amill\u0259rd\u0259 u\u011furlar qazanaraq ir\u0259lil\u0259mir, t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri il\u0259 n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259r qol qoymur, \u00f6lk\u0259miz \u00f6z q\u00fcdr\u0259tini d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00fcanslarla d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirir, d\u0259yi\u015f\u0259n, inki\u015faf ed\u0259n Bak\u0131m\u0131z is\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u015f\u0259f\u0259q sa\u00e7maqda davam edir. D\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n bir ne\u00e7\u0259 amil var ki, bunlardan biri d\u0259 idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurulmas\u0131, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 maddi-texniki bazan\u0131n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sidir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n yeni binalar\u0131, m\u00fcasir infrastrukturla qurulan n\u0259h\u0259ng sosial obyektl\u0259rin \u015fahidi olmu\u015fuq. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 haz\u0131r olan \u0130qtisadiyyat Nazirliyinin yeni binas\u0131 da buna s\u00fcbut ola bil\u0259r. Binan\u0131n memarl\u0131q \u00fcslubu, texniki t\u0259chizat\u0131 v\u0259 ultra-m\u00fcasir konsepti \u0259slind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin iqtisadiyyat sah\u0259sind\u0259ki iddia v\u0259 potensial\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Cari ilin 28 may tarixind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f nazirliyin yeni binas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 dolay\u0131sil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n regionun lider \u00f6lk\u0259si statusunun n\u00f6vb\u0259ti t\u0259sdiqidir<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r \u00f6lk\u0259miz yaln\u0131z beyn\u0259lxalq arenada, diplomatiya v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 daxili v\u0259 xarici siyas\u0259td\u0259 deyil, iqtisadi sferada da n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. \u00d6t\u0259n ilin \u0259n yadda qalan siyasi hadis\u0259si olan \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z h\u0259rbi-siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc, irad\u0259sini deyil iqtisadi q\u00fcdr\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f oldu. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 \u00e7oxfunksiyal\u0131, \u015fax\u0259l\u0259nmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edir ki, bu da \u00e7\u0259tin s\u0131naq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18391"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18391"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18396,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18391\/revisions\/18396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}