{"id":18096,"date":"2021-05-07T08:25:17","date_gmt":"2021-05-07T05:25:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=18096"},"modified":"2021-05-07T08:27:32","modified_gmt":"2021-05-07T05:27:32","slug":"nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-duny%c9%99vi-sairdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=18096","title":{"rendered":"N\u0130ZAM\u0130 G\u018fNC\u018fV\u0130 D\u00dcNY\u018fV\u0130 \u015eA\u0130RD\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00c7al\u0131\u015f \u00f6z xalq\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 yara,<\/strong><br \/>\n<strong>Geysin \u0259m\u0259linl\u0259 d\u00fcnya z\u0259rxara.<\/strong><\/p>\n<p>Bu hikm\u0259tli s\u00f6zl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vidir. D\u00fcnyada v\u0259 v\u0259t\u0259ni Az\u0259rbaycanda Nizami G\u0259nc\u0259vi kimi tan\u0131nan dahi \u015fairimizin ad\u0131 \u0130lyas, atas\u0131n\u0131n ad\u0131 Yusif olmu\u015fdur. 1141-ci ild\u0259 oktyabr ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 q\u0259dim G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259ri adland\u0131r\u0131lan Eld\u0259nizl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri o d\u00f6vrd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edirdi. \u0130p\u0259k yolunun da bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259si G\u0259nc\u0259nin m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131na xeyli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vinin h\u0259yat\u0131, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131 yaln\u0131z onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n almaq olur. Nizami b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 G\u0259nc\u0259d\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdir. Dini v\u0259 d\u00fcny\u0259vi elml\u0259ri d\u0259rind\u0259n m\u0259nims\u0259mi\u015fdir. Nizami d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259rind\u0259n idi. \u018fr\u0259b v\u0259 fars dill\u0259rini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilirdi. Day\u0131s\u0131 Xac\u0259 \u00d6m\u0259r z\u0259man\u0259sinin n\u00fcfuzlu adamlar\u0131ndan biri idi. O, Nizaminin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 ciddi m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vi \u00f6mr\u00fc boyu h\u00f6kmdarlar\u0131n himay\u0259sind\u0259n \u00fcz d\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir. Ba\u015fqa qaynaqlardan m\u0259lum olur ki, Nizami G\u0259nc\u0259vi humanist, m\u00fcdrik, g\u00f6z\u00fctox bir insan kimi d\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcasirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<br \/>\nM\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259lum oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, Nizaminin M\u0259h\u0259mm\u0259d adl\u0131 o\u011flu da olmu\u015fdur.<!--more--><br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa lirik \u015feirl\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 120 q\u0259z\u0259l, 30 r\u00fcbai, 6 q\u0259sid\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r. Nizami G\u0259nc\u0259vi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na onu d\u00fcnyada tan\u0131dan \u201cX\u0259ms\u0259\u201dni b\u0259x\u015f etmi\u015fdir. \u201cX\u0259ms\u0259\u201dnin m\u0259nas\u0131 \u201cbe\u015flik\u201d dem\u0259kdir. \u201cBe\u015fliy\u201d\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vinin be\u015f b\u00f6y\u00fck poemas\u0131 daxildir. \u201cSirl\u0259r x\u0259zin\u0259si\u201d, \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d, \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d, \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d, \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vinin ilkin \u015e\u0259rq intibah\u0131n\u0131n zirv\u0259si olan yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n humanist, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri, ictimai- siyasi, m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi ideyalar\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nNizami \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u0259n g\u00f6z\u0259l meyar\u0131 insanl\u0131qd\u0131r. Nizami G\u0259nc\u0259vi h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r \u015fair idi. O t\u0259svir etdiyi b\u00fct\u00fcn hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanla \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vi \u0259s\u0259rl\u0259rini fars dilind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r. O, t\u00fcrk dilind\u0259 yazmamas\u0131n\u0131 \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 n\u00f6qsan tutmu\u015fdur.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vi do\u011fma xalq\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm edirdi. Bununla b\u0259rab\u0259r ba\u015fqa xalqlar bar\u0259d\u0259 d\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vi d\u00fcny\u0259vi \u015fairdir. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda t\u0259kc\u0259 \u015e\u0259rq \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259ri deyil, Q\u0259rb \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259ri d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nB\u0259\u015f\u0259r b\u0259dii fikrinin incisi say\u0131lan dahi Nizami irsi 8 \u0259srd\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2021-ci il \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d \u00e9lan olundu. Bu dahi \u015farimizin irsinin bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6yr\u0259nildiyini, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6rn\u0259k alaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ox m\u0259tl\u0259bl\u0259rin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r bar\u0131\u015f\u0131q, \u015f\u0259fq\u0259t,<\/strong><br \/>\n<strong>Biri d\u0259rd g\u0259tirir, biri s\u0259ad\u0259t.<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0 \u00a0* \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 * \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0*<\/strong><br \/>\n<strong>M\u0259ml\u0259k\u0259tin daya\u011f\u0131 \u0259dal\u0259tdir h\u0259r zaman,<\/strong><br \/>\n<strong>\u018fdal\u0259tin n\u0259sibi s\u0259ad\u0259tdir h\u0259r zaman.<\/strong><\/p>\n<p>Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fczill\u0259r boyu maraqla oxunmu\u015f, ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015fqa dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015f, insanlar\u0131n r\u0259\u011fb\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Buna s\u0259b\u0259b is\u0259 intibah d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131 olan Nizaminin milli v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00f6z humanist ideyalar\u0131 il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259sidir.<\/p>\n<p><em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Nail\u0259 N\u0259sibova,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Poladl\u0131 k\u0259nd \u00fcmumi orta<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7al\u0131\u015f \u00f6z xalq\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 yara, Geysin \u0259m\u0259linl\u0259 d\u00fcnya z\u0259rxara. Bu hikm\u0259tli s\u00f6zl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vidir. D\u00fcnyada v\u0259 v\u0259t\u0259ni Az\u0259rbaycanda Nizami G\u0259nc\u0259vi kimi tan\u0131nan dahi \u015fairimizin ad\u0131 \u0130lyas, atas\u0131n\u0131n ad\u0131 Yusif olmu\u015fdur. 1141-ci ild\u0259 oktyabr ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 q\u0259dim G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259ri adland\u0131r\u0131lan Eld\u0259nizl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18096"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18101,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18096\/revisions\/18101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}