{"id":18087,"date":"2021-05-07T08:09:29","date_gmt":"2021-05-07T05:09:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=18087"},"modified":"2021-05-07T08:16:00","modified_gmt":"2021-05-07T05:16:00","slug":"islamda-dini-c%c9%99r%c9%99yanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=18087","title":{"rendered":"\u0130slamda dini c\u0259r\u0259yanlar"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 S\u00dcNN\u0130 V\u018f \u015e\u0130\u018fL\u018fR\u0130N F\u018fRQ\u0130<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-18088 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/unnamed-18-300x229.jpg\" alt=\"\" width=\"181\" height=\"138\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/unnamed-18-300x229.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/unnamed-18.jpg 420w\" sizes=\"(max-width: 181px) 100vw, 181px\" \/>S\u00fcnnilik v\u0259 \u015fi\u0259lik islamda \u0259n b\u00f6y\u00fck dini c\u0259r\u0259yanlardan hesab edilir. Yarand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259n b\u0259ri bu dini c\u0259r\u0259yanlar ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259k dini bax\u0131mdan deyil, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bir-biri il\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya g\u0259lm\u0259li olmu\u015flar. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n t\u0259xmini 85%-ni s\u00fcnnil\u0259r, 15%-ni is\u0259 \u015fi\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nD\u00fcnya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 siyasi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n s\u00fcnnil\u0259r\u0259 v\u0259 \u015fi\u0259l\u0259r\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015flar. VII \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda X\u0259lif\u0259 \u018flinin idar\u0259\u00e7iliyi sona \u00e7atd\u0131qdan sonra \u018fr\u0259b x\u0259lif\u0259liyind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti x\u0259lif\u0259nin kim olaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r q\u0131z\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259 onda idi ki, \u018fli, M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259rin k\u00fcr\u0259k\u0259ni idi v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n bir hiss\u0259si hesab edirdil\u0259r ki, hakimiyy\u0259t onun n\u0259slin\u0259 ke\u00e7m\u0259lidir. Onlar \u201c\u015fi\u0259\u201dl\u0259r adlan\u0131rd\u0131. \u201c\u015ei\u0259\u201d &#8211; \u0259r\u0259bc\u0259d\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259-\u201c\u018fli hakimiyy\u0259ti\u201d m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n dig\u0259r bir hiss\u0259si is\u0259 bunun tam \u0259leyhin\u0259 idil\u0259r, <!--more-->hakimiyy\u0259t\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259din n\u0259slind\u0259n olan dig\u0259r birisinin g\u0259lm\u0259sini ist\u0259yirdil\u0259r v\u0259 bunu Qurandan sonra ikinci olan \u201cs\u00fcnn\u0259\u201d (\u015f\u0259ri\u0259t qanunlar\u0131) il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirdil\u0259r.<br \/>\nBu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 onlar\u0131 \u201cs\u00fcnni\u201dl\u0259r adland\u0131rm\u0131\u015flar.<br \/>\n\u0130slam\u0131n \u015f\u0259rhind\u0259 s\u00fcnni il\u0259 \u015fi\u0259l\u0259r aras\u0131nda f\u0259rq n\u0259d\u0259dir?<br \/>\n\u2022\u015ei\u0259l\u0259r g\u00fcn \u0259rzind\u0259 3 d\u0259f\u0259 namaz q\u0131ld\u0131qlar\u0131 halda, s\u00fcnnil\u0259r 5 d\u0259f\u0259 namaz q\u0131l\u0131rlar (buna baxmayaraq h\u0259r ikisi 5 d\u0259f\u0259 dua edir). Bunlar\u0131n aras\u0131nda islam\u0131n q\u0259bulunda da f\u0259rql\u0259r var: h\u0259r iki c\u0259r\u0259yan\u0131n \u0259sas\u0131 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Quran\u0131n dedikl\u0259ri \u0259sas\u0131nda qurulmu\u015fdur. S\u00fcnnil\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n h\u0259yat v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n pey\u011f\u0259mb\u0259rin h\u0259yat v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 kimi olmas\u0131n\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r ki, bu da \u201cH\u0259dis\u201dl\u0259r adlan\u0131r. \u015ei\u0259l\u0259r is\u0259 imamlar\u0131n dedikl\u0259rini d\u0259 h\u0259disl\u0259r kimi q\u0259bul edirl\u0259r.<br \/>\n\u2022S\u00fcnnil\u0259r yaln\u0131z M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259rin dedikl\u0259rini \u201ch\u0259dis\u201d kimi q\u0259bul edir, \u015fi\u0259l\u0259r is\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rin \u0259misi o\u011flu \u018flini v\u0259 dedikl\u0259rini d\u0259 \u201ch\u0259dis\u201d\u0259 b\u0259rab\u0259r tuturlar.<br \/>\n\u2022S\u00fcnnil\u0259r v\u0259 \u015fi\u0259l\u0259r ali hakimiyy\u0259ti m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr se\u00e7irl\u0259r. S\u00fcnnil\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 din xadiml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdim olunanlar v\u0259 ya se\u00e7il\u0259nl\u0259r t\u0259yin edilirl\u0259r. \u015ei\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 yaln\u0131z \u018fli n\u0259slind\u0259n olanlar g\u0259l\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<br \/>\n\u2022\u0130mam-s\u00fcnnil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259scid\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n dini \u015f\u0259xs, \u015fi\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dini lider v\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r n\u0259slinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir.<br \/>\n\u2022S\u00fcnnil\u0259r \u201cS\u00fcnn\u0259\u201dnin b\u00fct\u00fcn m\u0259tnl\u0259rini \u00f6yr\u0259nirl\u0259r, \u015fi\u0259l\u0259r is\u0259 yaln\u0131z M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 v\u0259 onun ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 aid olan hiss\u0259l\u0259rini.<br \/>\n\u2022\u015ei\u0259liyin 5 \u0259sas s\u00fctunu var: T\u0259kallahl\u0131l\u0131q, \u0130lahinin \u0259dal\u0259tin\u0259 inam, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r\u0259 inam, imam\u0259t\u0259 inam, axir\u0259t\u0259 inam. Dig\u0259r 10 s\u00fctun is\u0259 s\u00fcnniliyin 5 \u0259sas s\u00fctununun ideyalar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. S\u00fcnniliyin \u0259sas 5 s\u00fctunu is\u0259 dua, orucluq, h\u0259cc, qurbanl\u0131q, namaz hesab edilir.<br \/>\n\u015ei\u0259liyin \u0259sas varisl\u0259ri \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda, B\u0259hreynd\u0259, \u0130raqda, \u0130randa, Y\u0259m\u0259nd\u0259, Livanda v\u0259 Suriyada ya\u015fay\u0131r.<br \/>\nH\u0259r iki dini sektan\u0131 bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n ideologiyalardan biri d\u0259 odur ki, \u015fi\u0259l\u0259r imamlar\u0131 dindarlarla Allah aras\u0131nda bir vasit\u0259\u00e7i hesab edirl\u0259r v\u0259 onlar \u0130lahi t\u0259r\u0259find\u0259n buna layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r. H\u0259m d\u0259 imam \u015fi\u0259liy\u0259 g\u00f6r\u0259, dini lider olmaqla b\u0259rab\u0259r, pey\u011f\u0259mb\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n se\u00e7ilmi\u015fl\u0259r v\u0259 Yer \u00fcz\u0259rind\u0259 onun t\u0259msil\u00e7il\u0259ridirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u015fi\u0259l\u0259r h\u0259cc ziyar\u0259til\u0259 b\u0259rab\u0259r 12 imamdan 11 imam\u0131n q\u0259brl\u0259rini ziyar\u0259t edirl\u0259r (12-ci imam Mehdi qeyb olmu\u015f hesab edilir).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 S\u00dcNN\u0130 V\u018f \u015e\u0130\u018fL\u018fR\u0130N F\u018fRQ\u0130 S\u00fcnnilik v\u0259 \u015fi\u0259lik islamda \u0259n b\u00f6y\u00fck dini c\u0259r\u0259yanlardan hesab edilir. Yarand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259n b\u0259ri bu dini c\u0259r\u0259yanlar ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259k dini bax\u0131mdan deyil, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18087"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18087"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18094,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18087\/revisions\/18094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}