{"id":17957,"date":"2021-04-19T10:04:03","date_gmt":"2021-04-19T07:04:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=17957"},"modified":"2021-04-19T10:04:44","modified_gmt":"2021-04-19T07:04:44","slug":"ramazan-ayi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=17957","title":{"rendered":"RAMAZAN AYI"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-17958 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/be2a3471-5ec1-4abc-808d-b6bff541055f_850-300x187.jpg\" alt=\"\" width=\"195\" height=\"122\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/be2a3471-5ec1-4abc-808d-b6bff541055f_850-300x187.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/be2a3471-5ec1-4abc-808d-b6bff541055f_850-768x479.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/be2a3471-5ec1-4abc-808d-b6bff541055f_850.jpg 850w\" sizes=\"(max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/>Islam\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s bayramlar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 orucluq bayram\u0131 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Bu bayram\u0131n tarixi m\u00fcs\u0259lman t\u0259qvimi il\u0259 hicrinin 2-ci ilind\u0259n (miladi 623-c\u00fc il) ba\u015flan\u0131r. Oruc Ramazan ay\u0131nda tutuldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ona \u201cRamazan orucu\u201d da deyirl\u0259r.<br \/>\nIslamda ilin aylar\u0131 aras\u0131nda Ramazan ay\u0131 \u0259n \u015f\u0259faq\u0259tli v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s ay hesab edilir. Onu m\u0259cazi \u015f\u0259kild\u0259 \u201con bir ay\u0131n sultan\u0131\u201d da adland\u0131r\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki bu ay\u0131n gec\u0259l\u0259rinin birind\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131m\u0131z olan Qurani K\u0259rim nazil olmu\u015fdur. H\u0259min gec\u0259y\u0259 \u201cq\u0259dir\u201d v\u0259 ya \u201c\u0259hya\u201d gec\u0259si deyilir. Q\u0259dir gec\u0259sinin konkret olaraq hans\u0131 g\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edildiyi bilinmir. Bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259vay\u0259tl\u0259r vard\u0131r. Amma \u00fcmumi fikir bel\u0259dir ki, q\u0259dir gec\u0259si Ramazan ay\u0131n\u0131n son on gec\u0259sind\u0259n biridir, h\u0259m d\u0259 t\u0259k g\u00fcn\u00fcn gec\u0259sidir. <!--more-->Islam\u015f\u00fcnaslar\u0131n fikrinc\u0259, bu gec\u0259 Ramazan ay\u0131n\u0131n 19, 21, 23, 25, 27-sin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<br \/>\nM\u00fcq\u0259dd\u0259s Qurani K\u0259rimin \u201cQ\u0259dir\u201d sur\u0259sind\u0259 q\u0259dir gec\u0259si haqq\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cBiz bu gec\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n q\u00fcdr\u0259t, \u0259z\u0259m\u0259t h\u0259diyy\u0259 etmi\u015fik, bu gec\u0259 min aydan da q\u00fcdr\u0259tlidir, m\u0259l\u0259kl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 en\u0259r\u0259k, Allah\u0131n \u0259mrini g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r, bu gec\u0259 \u015f\u0259f\u0259qin do\u011fmas\u0131na q\u0259d\u0259r al\u0259mdir, s\u00fcbhd\u00fcr\u201d.<br \/>\nOrucluq Ramazan ay\u0131nda t\u0259z\u0259 ay \u00e7\u0131xandan ba\u015flan\u0131r v\u0259 29-30 g\u00fcn davam edir. Qurani K\u0259rimd\u0259 yaz\u0131l\u0131r: \u201cS\u00fcbh a\u00e7\u0131l\u0131nca, a\u011f sap qara sapdan f\u0259rql\u0259nm\u0259yinc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r yeyib-i\u00e7in, sonra gec\u0259y\u0259 kimi orucunuzu tamamlay\u0131n\u201d.<br \/>\nAy\u0131n is\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f\u0259 v\u0259 Yer\u0259 nisb\u0259t\u0259n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq m\u00fcxt\u0259lif s\u0259fh\u0259l\u0259ri (ay\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259n xarici t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n h\u0259r biri) olur. Bu s\u0259fh\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 hilald\u0131r, y\u0259ni t\u0259z\u0259 ayd\u0131r. Insanlar vacib ibad\u0259tl\u0259rin\u0259 ay\u0131n hilal\u0131na \u0259sas\u0259n \u0259m\u0259l etmi\u015fl\u0259r: hilal\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 oruclar\u0131n\u0131 ba\u015fa vurmu\u015flar.<br \/>\nRamazan ay\u0131 orucluq, insan n\u0259fsinin pakl\u0131\u011f\u0131, eyibl\u0259rin v\u0259 naqisliyin islah olunmas\u0131, a\u011f\u0131l, iman v\u0259 irad\u0259nin safla\u015fmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. Insan bu ay\u0131n dua v\u0259 ibad\u0259tl\u0259ri il\u0259 eyibl\u0259rd\u0259n safl\u0131\u011fa, safl\u0131qdan kamilliy\u0259 do\u011fru gedir. Bu ay ruhun t\u0259r\u0259qqisi, Allaha t\u0259r\u0259f p\u0259rvaz etm\u0259sidir.<br \/>\nRamazan ay\u0131nda fani varl\u0131qlar sanki sava\u015f meydan\u0131na \u00e7evrilir. \u0130manla n\u0259fs bu meydanda \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r. N\u0259fs h\u0259r imanl\u0131 i\u015fi udmaq, yeyib-i\u00e7m\u0259k ist\u0259yir, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rin davam\u0131n\u0131 dil\u0259yir. Inanclar m\u0259tan\u0259tl\u0259 buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r, dil yalandan, g\u00f6z v\u0259 k\u00f6n\u00fcl haramdan uzaqla\u015f\u0131r.<br \/>\nOrucluq vaxt\u0131 g\u00fcnd\u00fcz ye-m\u0259k, i\u00e7m\u0259k, siqaret \u00e7\u0259km\u0259k olmaz. Bunlardan yaln\u0131z u\u015faqlar, x\u0259st\u0259l\u0259r, hamil\u0259 qad\u0131nlar, d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r, \u0259sirlikd\u0259 olanlar v\u0259 s\u0259yyahlar azad olunurlar. Oruclu adam s\u00fcr-m\u0259 \u00e7\u0259km\u0259m\u0259li, \u0259tirl\u0259nm\u0259m\u0259li, t\u00fct\u00fcn, g\u00fcl iyl\u0259m\u0259m\u0259li v\u0259 orucu pozan dig\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rd\u0259n imtina etm\u0259lidir. Orucluq d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 insan d\u00fcnya l\u0259zz\u0259tind\u0259n \u00e7\u0259kinir, g\u00fcnd\u0259lik f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirs\u0259 d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc Allaha ibad\u0259t\u0259 h\u0259sr edir, n\u0259fsini t\u0259miz saxlay\u0131r v\u0259 bu vaxt \u015feytan onun q\u0259lbin\u0259 yol tapa bilmir. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (S.\u018f.S) buyurur ki, Ramazan ay\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 is\u0259 c\u0259nn\u0259tin qap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lar, c\u0259h\u0259nn\u0259min qap\u0131lar\u0131 ba\u011flanar, \u015feytanlar da z\u0259ncird\u0259 olar.<br \/>\nD\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 v\u0259 ya \u0259sirlikd\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 oruc tutmayanlar sonra m\u00fcnasib bir vaxtda onun \u0259v\u0259zini (q\u0259zas\u0131n\u0131) tutmal\u0131 v\u0259 ya fidy\u0259 verm\u0259lidirl\u0259r. Orucu q\u0259sd\u0259n pozanlar is\u0259 onun \u0259v\u0259zini tutmaqla yana\u015f\u0131, t\u00f6vb\u0259 etm\u0259li v\u0259 k\u0259ffar\u0259sini \u00f6d\u0259m\u0259lidirl\u0259r. K\u0259ffar\u0259 is\u0259 60 g\u00fcn oruc tutmaq, yaxud 60 yoxsulu yedirtm\u0259kdir. 60 g\u00fcnl\u00fck k\u0259ffar\u0259 orucuna bir g\u00fcnl\u00fck q\u0259za orucu da \u0259lav\u0259 olunur.<br \/>\nOruclu\u011fun ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn Fitr bayram\u0131 adlan\u0131r. H\u0259min g\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar bir-birl\u0259rini t\u0259brik edir, v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin q\u0259birl\u0259rini ziyar\u0259t edir, ruhlar\u0131na dualar oxuyurlar. Bayram g\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259s \u00f6z himay\u0259sind\u0259 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qrib\u0259n 3 kq bu\u011fda, yaxud xurma v\u0259 ya ki\u015fmi\u015f miqdar\u0131nda kas\u0131blar \u00fc\u00e7\u00fcn fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 verm\u0259lidir.<br \/>\nOrucluq insanlara \u00f6z irad\u0259l\u0259rini, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc yoxlamaq imkan\u0131 verir, onlar\u0131 pakl\u0131\u011fa, xeyirxahl\u0131\u011fa d\u0259v\u0259t edir.<br \/>\n\u201cQabusnam\u0259\u201dnin m\u00fc\u0259llifi Keykavus ibn \u0130sg\u0259nd\u0259r o\u011fluna n\u0259sih\u0259t ed\u0259r\u0259k yaz\u0131r: \u201cEy o\u011ful!&#8230; bil v\u0259 agah ol ki, Allah-T\u0259alan\u0131n s\u0259nin ac v\u0259 ya toxlu\u011funa ehtiyac\u0131 yoxdur. Oruc Allah t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259nin vard\u00f6vl\u0259tin\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 vurulan m\u00f6h\u00fcrd\u0259n ibar\u0259tdir. Bu m\u00f6h\u00fcr mal v\u0259 b\u0259d\u0259nin yaln\u0131z bir hiss\u0259sin\u0259 deyil, b\u0259lk\u0259, b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259rin\u0259 vurulur: \u0259l-aya\u011fa, g\u00f6z\u0259, dil\u0259, qula\u011fa, qar\u0131na.<br \/>\nEy o\u011ful, bil v\u0259 agah ol: oruclu\u011fun \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259qs\u0259di ondad\u0131r ki, s\u0259n g\u00fcnd\u00fcz yem\u0259diyini ehtiyac\u0131 olanlara ver\u0259s\u0259n ki, z\u0259hm\u0259tinin faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olasan, el\u0259 bu z\u0259hm\u0259t ona g\u00f6r\u0259 laz\u0131md\u0131r ki, onun xeyri ehtiyac\u0131 olana \u00e7ats\u0131n\u201d.<br \/>\nOrucluqla ba\u011fl\u0131 dini ayinl\u0259r \u0259vv\u0259lki s\u0259mavi dinl\u0259rd\u0259 d\u0259 (y\u0259hudilik, xristianl\u0131q) m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Amma dig\u0259r dinl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq \u0130slamda orucluq x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Islam qaydalar\u0131na \u0259sas\u0259n yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lmana oruc tutmaq vacibdir. Bu ibad\u0259t ayini il\u0259 ba\u011fl\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259rin (S.\u018f.S) xeyli h\u0259disi vard\u0131r. H\u0259min h\u0259disl\u0259rin birind\u0259 deyilir ki, Ad\u0259m o\u011flunun h\u0259r bir \u0259m\u0259li \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. T\u0259kc\u0259 orucdan ba\u015fqa \u2013 o, Allah \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr, \u0259v\u0259zini d\u0259 Allah verir.<br \/>\nBu il Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015f-lanmas\u0131 aprelin 14-n\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir. May\u0131n 13, 14-\u00fc Ramazan bayram\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Islam\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s bayramlar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 orucluq bayram\u0131 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Bu bayram\u0131n tarixi m\u00fcs\u0259lman t\u0259qvimi il\u0259 hicrinin 2-ci ilind\u0259n (miladi 623-c\u00fc il) ba\u015flan\u0131r. Oruc Ramazan ay\u0131nda tutuldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ona \u201cRamazan orucu\u201d da deyirl\u0259r. Islamda ilin aylar\u0131 aras\u0131nda Ramazan ay\u0131 \u0259n \u015f\u0259faq\u0259tli v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s ay hesab edilir. Onu m\u0259cazi \u015f\u0259kild\u0259 \u201con bir ay\u0131n sultan\u0131\u201d da adland\u0131r\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17957"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17957"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17957\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17960,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17957\/revisions\/17960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}