{"id":17740,"date":"2021-03-18T08:33:28","date_gmt":"2021-03-18T05:33:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yeniterter.az\/?p=17740"},"modified":"2021-03-18T08:34:09","modified_gmt":"2021-03-18T05:34:09","slug":"2021-ci-il-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-ili-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=17740","title":{"rendered":"2021-ci il-\u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0B\u00dcT\u00dcN D\u00d6VR\u00dcN M\u00dcK\u018fMM\u018fL \u015eA\u0130R\u0130<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-17715 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/3-10-238x300.jpg\" alt=\"\" width=\"163\" height=\"205\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/3-10-238x300.jpg 238w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/3-10.jpg 591w\" sizes=\"(max-width: 163px) 100vw, 163px\" \/><em><strong>Q\u0259lbini \u00e7almas\u0131n bu mal, bu d\u00f6vl\u0259t,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Azi bir zill\u0259tdir, \u00e7oxu f\u0259lak\u0259t<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>G\u00f6yd\u0259 ol, yerd\u0259 ol, f\u0259rqi yox bunun,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Torpaqsan, yen\u0259 d\u0259 torpaqd\u0131r sonun.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0(NizamiG\u0259nc\u0259vi)<\/strong><\/em><br \/>\nXII \u0259sr intibah \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli simalar\u0131ndan biri, h\u0259tta birincisi olan Nizami G\u0259nc\u0259vinin 100-d\u0259n \u00e7ox q\u0259z\u0259li, r\u00fcbaisi, q\u0259sid\u0259si onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nQ\u0259dim v\u0259 erk\u0259n orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259yat\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Nizami q\u0259d\u0259r m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259, m\u00fcbahis\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan ikinci bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir b\u0259lk\u0259 el\u0259 onun \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 m\u0259qs\u0259d he\u00e7 d\u0259 onun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259k deyil, \u0259sas m\u0259qs\u0259d Nizami G\u0259nc\u0259vinin hans\u0131 mill\u0259t\u0259 m\u0259xsus olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 oxucular\u0131m\u0131za m\u0259lumat verm\u0259kdir. \u00d6z ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259n b\u0259ri, m\u00fcasir z\u0259man\u0259miz d\u0259 daxil olmaqla, b\u00f6y\u00fck filosof-\u015fairin milliyy\u0259ti regionda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn xalqlara maraql\u0131 olmu\u015fdur.<br \/>\nElm\u0259 m\u0259lum olan yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 fars dilind\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, m\u0259hz fars ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131 onu fars hesab edibl\u0259r. Fars dilind\u0259 yaz\u0131b yaratmaq he\u00e7 d\u0259 onun fars olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas vermir.<!--more--><br \/>\nNizaminin fars dilind\u0259 yaz\u0131b yaratmas\u0131 da h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bi idi. Sanki fars dili h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn elit t\u0259b\u0259q\u0259nin istifad\u0259 etdiyi bir dil s\u0259viyy\u0259sind\u0259 idi.<br \/>\nAmma Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259rini m\u00fctaliy\u0259 edib, inc\u0259l\u0259y\u0259nd\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n bir \u201ct\u00fcrk qoxusu\u201d hiss olunur.<br \/>\n\u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d poemas\u0131nda Mahunbanun \u015eirin\u0259 fars h\u00f6kmdar\u0131 Keyxosrovu i\u015far\u0259 ed\u0259r\u0259k dediyi bu s\u00f6zl\u0259r sanki Nizaminin \u00f6z dili il\u0259 s\u0259sl\u0259nir.<br \/>\n<em><strong>\u201cO ayd\u0131rsa biz afitab\u0131q,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>O Keyxosrovdursa, biz \u018ffrasiyab\u0131q\u201d<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 bel\u0259 s\u0259sl\u0259nir.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>O ayd\u0131rsa biz g\u00fcn\u0259\u015fik<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>O farsd\u0131rsa, biz t\u00fcrk\u00fck.<\/strong><\/em><br \/>\nBildiyimiz kimi, \u018ffrasiyablar m\u0259\u015fhur t\u00fcrk tayfalar\u0131ndan birinin ad\u0131d\u0131r. Dig\u0259r bir d\u0259lil is\u0259 onun \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d poemas\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsb\u0259t t\u00fcrk obraz\u0131, m\u00fcsb\u0259t t\u00fcrk \u0259xlaq\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u201ct\u00fcrk\u201d s\u00f6z\u00fc h\u0259m c\u0259sur, igid s\u00f6zl\u0259rinin, h\u0259m d\u0259 g\u00f6z\u0259l yara\u015f\u0131ql\u0131 s\u00f6zl\u0259rinin sinonimi kimi i\u015fl\u0259nmi\u015fdir.<br \/>\nNizami irsinin g\u00f6rk\u0259mli t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 R\u00fcst\u0259m \u018fliyev deyirdi ki, Nizami n\u0259inki t\u00fcrk, h\u0259tta t\u00fcrk\u00e7\u00fc idi.<br \/>\nBa\u015fqa bir fikir M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 yaz\u0131rd\u0131 ki, \u201cfarsp\u0259r\u0259stl\u0259r v\u0259 erm\u0259nil\u0259r Nizamini bizd\u0259n qopartmaq ist\u0259yirdil\u0259r\u201d. Da\u011f kimi ucalm\u0131\u015fd\u0131 bir zaman T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti dey\u0259n \u201cNizami nec\u0259 \u0259r\u0259b yaxud farsca xidm\u0259t ed\u0259 bil\u0259rdi?\u201d<br \/>\nNizaminin \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q bunu s\u00fcbut edir. Nizami G\u0259nc\u0259vinin fars \u0259d\u0259biyyat\u0131na t\u0259siri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Nizaminin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, xalq\u0131n\u0131n folkloru, dili, l\u0259hc\u0259si, \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015f\u0131b.<br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Lal\u0259 Abdullayeva, <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0M. Qarayev ad\u0131na Qara\u011fac\u0131 k\u0259nd tam orta <\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0B\u00dcT\u00dcN D\u00d6VR\u00dcN M\u00dcK\u018fMM\u018fL \u015eA\u0130R\u0130 Q\u0259lbini \u00e7almas\u0131n bu mal, bu d\u00f6vl\u0259t, Azi bir zill\u0259tdir, \u00e7oxu f\u0259lak\u0259t G\u00f6yd\u0259 ol, yerd\u0259 ol, f\u0259rqi yox bunun, Torpaqsan, yen\u0259 d\u0259 torpaqd\u0131r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17740"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17740"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17742,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17740\/revisions\/17742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}