{"id":17175,"date":"2021-01-28T09:06:40","date_gmt":"2021-01-28T06:06:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=17175"},"modified":"2021-01-28T09:24:27","modified_gmt":"2021-01-28T06:24:27","slug":"2021-ci-il-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-ili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=17175","title":{"rendered":"\u015e\u018fRQ\u0130N B\u00d6Y\u00dcK D\u00dcHASI"},"content":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqin b\u00f6y\u00fck d\u00fchas\u0131 \u0130lyas Yusif o\u011flu Nizami G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. O, h\u0259m v\u0259t\u0259ni Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi \u015f\u00f6hr\u0259t tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259ri\u201d adlanan Eld\u0259nizl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olu-nurdu. \u0130p\u0259k yolunun bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259si G\u0259nc\u0259nin daha da inki\u015faf etm\u0259kd\u0259, m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f v\u0259 Nizami bunu \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 a\u015fkar sur\u0259td\u0259 \u0259ks etdirmi\u015fdir. G\u0259nc\u0259d\u0259 Q\u0259rb v\u0259 \u015e\u0259rq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti birl\u0259\u015firdi. Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259-rind\u0259n m\u0259lum olur ki, o h\u0259r iki m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d olmu\u015fdur. Dahi \u015fairin h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda daha dol\u011fun v\u0259 d\u00fcr\u00fcst m\u0259lumat\u0131 el\u0259 onun \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\n\u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nirik ki, Nizami d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259sas dini v\u0259 d\u00fcny\u0259vi elml\u0259rini d\u0259rind\u0259n bil\u0259n alim olmu\u015f, \u201ch\u0259kim Nizami\u201d adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6mr\u00fc boyu G\u0259nc\u0259d\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f Nizami \u00f6z do\u011fma dili il\u0259 yana\u015f\u0131 fars, \u0259r\u0259b el\u0259c\u0259 d\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r dill\u0259ri d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nmi\u015f, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r tarixi, f\u0259ls\u0259fi, co\u011frafi, \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259r m\u00fctali\u0259 etmi\u015fdir. Ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259hsil dilin\u0259 uy\u011fun olaraq Nizami G\u0259nc\u0259vi b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rini fars dilind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nSaraylarda h\u00f6kmdarlar\u0131n himay\u0259sind\u0259 ya\u015famaqdan imtina ed\u0259n \u015fair bir \u00e7ox h\u00f6kmdarlarla \u0259laq\u0259 saxlam\u0131\u015fd\u0131r. Poemalar\u0131n\u0131, b\u0259zi \u015feirl\u0259rini d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ayr\u0131-ayr\u0131 h\u00f6kmdarlar\u0131na yazm\u0131\u015f, onlara h\u0259diyy\u0259 kimi g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir.<!--more--><br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa lirik \u015feirl\u0259rl\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq, \u015feirl\u0259rinin \u0259sas m\u00f6vzusunu insan\u0131 ucaldan, m\u0259n\u0259n safla\u015fd\u0131ran t\u0259miz m\u0259h\u0259bb\u0259tin t\u0259r\u0259nnumu t\u0259\u015fkil edir. \u015eairin lirikas\u0131nda diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n \u0259sas c\u0259h\u0259t insana d\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259t, insan\u0131n q\u00fcdr\u0259tin\u0259 inam hissinin olmas\u0131d\u0131r. Qaynaxlarda Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u00e7oxlu lirik \u015feirl\u0259rinin oldu\u011fu g\u00f6st\u0259rilir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara is\u0259 h\u0259min z\u0259ngin lirik irsd\u0259n 120 q\u0259z\u0259l, 30 r\u00fcbai, 6 q\u0259sid\u0259 m\u0259lumdur. Nizami G\u0259nc\u0259vi \u00f6mr\u00fc boyu lirik \u015feirl\u0259r yazsa da, onun s\u0259n\u0259tkarl\u0131q q\u00fcdr\u0259ti poema janr\u0131nda daha parlaq cizgil\u0259rl\u0259 a\u015fkara \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nDahi \u015fair otuz il \u0259rzind\u0259 (1174-1203) ona d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259ti qazand\u0131ran be\u015f poema yazm\u0131\u015fd\u0131r. Sonralar \u201cX\u0259ms\u0259\u201d(be\u015flik) adland\u0131r\u0131lan bu \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm h\u0259yati probleml\u0259r qoyulmu\u015f v\u0259 onlar\u0131n b\u0259dii h\u0259lli verilmi\u015fdir. Poemalar f\u0259rqli m\u00f6vzularda yaz\u0131lsa da, onlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r az deyildi. D\u00f6vl\u0259tin \u0259dal\u0259tl\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131, xalq v\u0259 h\u00f6kmdar, insan\u0131n kamill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tin rolu kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r poemalar\u0131n\u0131n h\u0259r birind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nYa\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259n y\u00fczillikl\u0259r ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq dahi \u015fairin yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 olan maraq v\u0259 d\u0259y\u0259r itm\u0259mi\u015fdir. H\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcasirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6yuk d\u00fcha, dahi insan hesab olunan Nizami G\u0259nc\u0259vi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 s\u0131\u011fmayan bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi. \u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259 qald\u0131r\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u0259hz d\u00f6vr\u00fcm\u00fczl\u0259 s\u0259sl\u0259\u015fir. Onun \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d poemas\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 utopik \u201cXo\u015fb\u0259xtl\u0259r \u00f6lk\u0259si\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00fcn demokratik fikirl\u0259ri il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, insan h\u00fcquq v\u0259 azad-l\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir.<br \/>\nNizami d\u00fchas\u0131 h\u0259r zaman d\u00fcnya \u015f\u0259rq\u015funasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 Nizami s\u0259n\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, kitablar\u0131 n\u0259fis t\u0259rtibatda v\u0259 k\u00fctl\u0259vi tirajla n\u0259\u015fr edilmi\u015f-dir.<br \/>\nNizami G\u0259nc\u0259vinin yubileyl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259r zaman t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 ke\u00e7irilib. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi v\u0259 t\u0259bli\u011fi geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lm\u0259z s\u0259n\u0259tkar\u0131n 1981-ci ild\u0259 \u00dcmummilli liderin bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 840 illik yubiley m\u0259rasiml\u0259-ri \u00f6lk\u0259nin m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib.<br \/>\n2021-ci ild\u0259 dahi \u015fair v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkir Nizami G\u0259nc\u0259vinin anadan olmas\u0131n\u0131n 880 illiyi tamam olur.<br \/>\nQ\u00fcdr\u0259tli s\u00f6z v\u0259 fikir ustad\u0131n\u0131n insanlar\u0131 daim \u0259xlaqi kamilliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131ran v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r a\u015f\u0131layan z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u0259\u015f\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin nailiyy\u0259ti kimi m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, 2021-ci il Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d elan edilib.<br \/>\n\u0130nan\u0131r\u0131q ki, dahi \u015fair\u0259 veril\u0259n bu b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r onun \u0259d\u0259bi irsinin v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin Az\u0259rbaycanda v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada maraqla izl\u0259nm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Valeh \u018fbilov,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 K\u0259ng\u0259rli k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259bin dil\u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/strong> <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqin b\u00f6y\u00fck d\u00fchas\u0131 \u0130lyas Yusif o\u011flu Nizami G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. O, h\u0259m v\u0259t\u0259ni Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi \u015f\u00f6hr\u0259t tapm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259ri\u201d adlanan Eld\u0259nizl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olu-nurdu. \u0130p\u0259k yolunun bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259si G\u0259nc\u0259nin daha da inki\u015faf etm\u0259kd\u0259, m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259z\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17175"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17175"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17187,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17175\/revisions\/17187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}