{"id":17170,"date":"2021-01-28T08:59:30","date_gmt":"2021-01-28T05:59:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=17170"},"modified":"2021-01-28T09:01:06","modified_gmt":"2021-01-28T06:01:06","slug":"az%c9%99rbaycan-respublikasinda-covid-19-x%c9%99st%c9%99liyi-%c9%99leyhin%c9%99-2021-2022-ci-ill%c9%99r-ucun-vaksinasiya-strategiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=17170","title":{"rendered":"AZ\u018fRBAYCAN RESPUBL\u0130KASINDA  COV\u0130D-19 X\u018fST\u018fL\u0130Y\u0130 \u018fLEYH\u0130N\u018f 2021-2022-ci  \u0130LL\u018fR \u00dc\u00c7\u00dcN VAKS\u0130NAS\u0130YA STRATEG\u0130YASI"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-17171 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/425987106-300x160.jpg\" alt=\"\" width=\"222\" height=\"119\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/425987106-300x160.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/425987106.jpg 705w\" sizes=\"(max-width: 222px) 100vw, 222px\" \/>COVID-19 x\u0259st\u0259liyi yeni k\u0259\u015ff olunan SARS-CoV-2 virusu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n yoluxucu x\u0259st\u0259likdir. Dig\u0259r koronavirus m\u0259n\u015f\u0259li (SARS v\u0259 MERS) x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq y\u00fcks\u0259k yoluxuculuq qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan v\u0259 atipik pnevmoniya il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan bu x\u0259st\u0259lik 2019-cu ilin sonundan etibar\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. \u00dcST 2020-ci il 23 yanvar tarixind\u0259 COVID-19 x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan etmi\u015f, 2020-ci il 28 fevral tarixind\u0259 yaranm\u0131\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259nin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini qlobal miqyasda \u00e7ox y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 olmas\u0131n\u0131 elan etmi\u015f v\u0259 2020-ci il 11 mart tarixind\u0259 bu x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin pandemiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atmas\u0131n\u0131 b\u0259yan etmi\u015fdir. Buna s\u0259b\u0259b a\u015fa\u011f\u0131da-k\u0131lard\u0131r: -x\u0259st\u0259liyin s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin geni\u015f olmas\u0131; -\u00fcmumi x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n 20 faizi orta a\u011f\u0131r, a\u011f\u0131r v\u0259 kritik kliniki gedi\u015fatl\u0131 v\u0259 letall\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin 3 faizd\u0259n yuxar\u0131 olmas\u0131 (b\u0259zi <!--more-->\u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 10-15 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r); -iqtisadi inki\u015faf\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rin ictimai s\u0259hiyy\u0259 sisteml\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 y\u00fckl\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259-sind\u0259 yaranm\u0131\u015f pandemiyaya haz\u0131r olmamas\u0131; -yeni COVID-19 x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n olmamas\u0131. 2020-ci il 27 fevral tarixind\u0259n COVID-19 x\u0259st\u0259liyinin<br \/>\nqar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn SARS-CoV-2 virusu pandemiyas\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f profilaktik v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fksepidemik t\u0259dbirl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tin \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131 pandemiya elan olunan g\u00fcnd\u0259n karantin rejimi t\u0259tbiq olunmaqla yana\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0259hiyy\u0259 sisteminin imkanlar\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, yeni modul tipli kli-nikalar\u0131n istismara verilm\u0259si, \u00f6z\u0259l klinikalar\u0131n \u0259ks-epidemik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 bu x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 laz\u0131mi d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri il\u0259, avadanl\u0131qlarla v\u0259 qoruyucu vasit\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259hali aras\u0131nda x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 az olmas\u0131, \u00f6l\u00fcm s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259k olmamas\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015f \u0259ksepidemik t\u0259dbirl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259liliyini \u0259ks etdirir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 pandemiya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259n (2020-ci il 28 fevral tarixind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 COVID-19-un ilk m\u00fcsb\u0259t hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r) indiy\u0259 q\u0259d\u0259r 230 min\u0259 yax\u0131n yoluxma hadis\u0259si qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Yoluxanlar aras\u0131nda x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r 6 faiz, \u00f6l\u00fcm hal\u0131 is\u0259 1,1 faiz t\u0259\u015fkil edir. Yana\u015f\u0131 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri, z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259ri olan, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 olan, a\u011f\u0131r \u00e7\u0259kili v\u0259 immunsupressiv d\u0259rman istifad\u0259 ed\u0259n v\u0259 s. kimi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7il\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r bu x\u0259st\u0259liyi a\u011f\u0131r formada ke\u00e7irir v\u0259 onlar aras\u0131nda \u00f6l\u00fcm faizi y\u00fcks\u0259kdir. Bu bax\u0131mdan \u0259hali aras\u0131nda yoluxma s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 enm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, yoluxan \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda x\u0259st\u0259liyi kritik ke\u00e7ir\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 da \u00f6n\u0259mlidir. Pandemiyan\u0131n davam edilm\u0259sini, COVID-19 x\u0259st\u0259liyinin insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li olmas\u0131n\u0131, qlobal s\u0259hiyy\u0259 sistemi qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fch\u00fcm h\u0259yati vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259ll etm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00dcST t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcnyada bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259siredici imkana malik vak-sinl\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131n olmas\u0131n\u0131 b\u0259yan edilmi\u015fdir. Haz\u0131rda bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yeni haz\u0131rlanm\u0131\u015f vaksinl\u0259rin t\u0259tbiqi davam etdirilir. G\u00f6zl\u0259nilir ki, vaksinasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 SARS-CoV-2 virusunun \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259 z\u0259ncirinin pozulmas\u0131 insanlar aras\u0131nda x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131na v\u0259 m\u00f6vcud x\u0259st\u0259liyin s\u0259hiyy\u0259 sistemin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaqd\u0131r. COVID-19 x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 haz\u0131rlanan vaksinl\u0259r m\u00f6vcud vaksinl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq yeni elmi platformalarda tam yeni molekulyar texnologiyalar \u0259sas\u0131nda i\u015fl\u0259nilib haz\u0131rlan\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycanda immunoprofilaktika sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u0259hali aras\u0131nda x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir. M\u00f6vcud pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bunlardan bi-ri d\u0259 \u0259hali aras\u0131nda planl\u0131 vaksinasiyan\u0131n apar\u0131lmas\u0131d\u0131r ki, bu da \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda COVID-19 x\u0259st\u0259liyi \u0259leyhin\u0259 2021-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Vaksinasiya Strategiyas\u0131\u201dn\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sini z\u0259ruri edir. Strategiya \u00f6z\u00fcnd\u0259 yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k vaksinasiya t\u0259dbirl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COVID-19 x\u0259st\u0259liyi yeni k\u0259\u015ff olunan SARS-CoV-2 virusu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n yoluxucu x\u0259st\u0259likdir. Dig\u0259r koronavirus m\u0259n\u015f\u0259li (SARS v\u0259 MERS) x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq y\u00fcks\u0259k yoluxuculuq qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan v\u0259 atipik pnevmoniya il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan bu x\u0259st\u0259lik 2019-cu ilin sonundan etibar\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. \u00dcST 2020-ci il 23 yanvar tarixind\u0259 COVID-19 x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17170"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17170"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17174,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17170\/revisions\/17174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}