{"id":16260,"date":"2020-08-28T09:45:07","date_gmt":"2020-08-28T06:45:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=16260"},"modified":"2020-08-28T09:46:29","modified_gmt":"2020-08-28T06:46:29","slug":"muq%c9%99dd%c9%99s-m%c9%99h%c9%99rr%c9%99mlik-ayi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=16260","title":{"rendered":"M\u00dcQ\u018fDD\u018fS M\u018fH\u018fRR\u018fML\u0130K AYI"},"content":{"rendered":"<p><em><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-16261 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/meherrem-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"168\" height=\"112\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/meherrem-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/meherrem.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 168px) 100vw, 168px\" \/>Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin t\u0259rtib etdiyi t\u0259qvim\u0259 \u0259sas\u0259n, bu il M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 avqust ay\u0131n\u0131n 21-d\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>A\u015fura M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131n\u0131n 10-cu g\u00fcn\u00fcn\u0259, y\u0259ni avqustun 30-na t\u0259sad\u00fcf edib.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>S\u0259f\u0259r ay\u0131 is\u0259 19 sentyabrda ba\u015flayacaq, 17 oktyabrda ba\u015fa \u00e7atacaq.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 v\u0259 a\u015fura g\u00fcn\u00fc n\u0259 dem\u0259kdir?<\/strong><\/em><br \/>\nM\u0259h\u0259rr\u0259m \u201charam olan, qada\u011fan edil\u0259n, m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259 h\u00f6rm\u0259t edil\u0259n\u201d dem\u0259kdir. M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 haram say\u0131lan d\u00f6rd hicri aydan birincisidir. Quranda m\u0259h\u0259rr\u0259m s\u00f6z\u00fc ay ad\u0131 olaraq ke\u00e7mir. Lakin dolay\u0131 olaraq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn haram oldu\u011fu aylardan b\u0259hs olunur v\u0259 bu aylara h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u0259mr edilir.<!--more--> Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s.\u0259.s) ay\u0259d\u0259ki haram aylar\u0131n Zilq\u0259d\u0259, Zilhicc\u0259, M\u0259h\u0259rr\u0259m v\u0259 R\u0259c\u0259b ay\u0131 oldu\u011funu bildirmi\u015fdir.<br \/>\nM\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259xas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri bu ayda A\u015fura g\u00fcn\u00fcn\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. A\u015fura \u201conuncu g\u00fcn\u201d dem\u0259kdir. Hicri t\u0259qviminin ilk ay\u0131 olan M\u0259h\u0259r-r\u0259m ay\u0131n\u0131n onuncu g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 tarix boyu b\u00fct\u00fcn s\u0259mavi dinl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00fclh v\u0259 \u0259minamanl\u0131q ay\u0131 kimi q\u0259bul edilib. H\u0259l\u0259 islamdan \u0259vv\u0259lki cahilliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259r\u0259bl\u0259ri bu ayda qan t\u00f6km\u0259zdil\u0259r, lakin \u0259m\u0259vil\u0259r s\u00fclal\u0259sind\u0259n olan yezid ibn M\u00fcaviyy\u0259 M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131n\u0131n 10-da Hz. Pey\u011f\u0259nb\u0259rin (s) \u0259ziz n\u0259v\u0259si lll \u0130mam H\u00fcseyni (\u0259), \u00f6vladlar\u0131n\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Pey\u011f\u0259nb\u0259rin (s) bir ne\u00e7\u0259 s\u0259hab\u0259si v\u0259 \u0259hlibeyt t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131 K\u0259rb\u0259la \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259 \u015f\u0259hid etdirdi, ail\u0259l\u0259rini is\u0259 \u0259sir g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Bu hadis\u0259 tarixd\u0259 el\u0259 d\u0259rin bir iz bu-raxd\u0131 ki, o vaxtdan bu vaxta 14 \u0259sr\u0259 yax\u0131n vaxt ke\u00e7m\u0259si-n\u0259 baxmayaraq h\u0259l\u0259 d\u0259 bu m\u0259\u015fum hadis\u0259 q\u0259lbl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r. O zamandan, hicr\u0259tin 61-ci ilind\u0259n etibar\u0259n bu ay\u0131n 10-cu g\u00fcn\u00fc olan A\u015fura yadda\u015flara tarixi \u0259dal\u0259tsizlik v\u0259 h\u00fczn kimi daxil oldu.<br \/>\n<em><strong>M\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131n\u0131n f\u0259zil\u0259ti \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr<\/strong> <\/em><br \/>\n\u201cBu ayda insanlara haram, xo\u015f\u0259g\u0259lm\u0259z \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n uzaq durmaq t\u00f6vsiy\u0259 olunur\u201d<br \/>\n\u0130slamiyy\u0259td\u0259 bu ay\u0131n \u00f6z f\u0259zil\u0259ti, \u00f6z d\u0259y\u0259ri var. Bu ay b\u00fct\u00fcn islam d\u00fcnyas\u0131nda m\u0259n\u0259vi pakl\u0131q, safla\u015fma, ilahi hiday\u0259t ay\u0131 kimi qeyd edilir. B\u0259lli oldu\u011fu kimi, M\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131nda b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlara n\u0259yi etm\u0259k v\u0259 ya n\u0259yi etm\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r edilir. Az\u0259rbaycan m\u00fcasir, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t olmaqla yana\u015f\u0131, islam d\u00fcnyas\u0131nda b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuzu, \u00f6z yeri olan \u00f6lk\u0259dir. \u00d6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259hz is-lam dinin\u0259 etiqad edir. Odur ki, islama etiqad ed\u0259n h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 M\u0259-h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131nda n\u0259yi nec\u0259 etm\u0259k, nec\u0259 davranmaq bar\u0259d\u0259 g\u00f6t\u00fcr-qoy edir. M\u0259hz bu z\u0259rur\u0259t\u0259 uy\u011fun olaraq, h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman M\u0259h\u0259rr\u0259mlikd\u0259 x\u00fcsusi qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, n\u0259yin do\u011fru, n\u0259yin yanl\u0131\u015f olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<br \/>\nH\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131n\u0131n f\u0259zil\u0259ti \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Allah-Taala Qurani-K\u0259rimd\u0259 buyurub ki, o \u015f\u0259xsl\u0259r ki, Quran- islam yolunda xalq\u0131m\u0131z\u0131n istiqlaliyy\u0259ti yolunda, v\u0259t\u0259ni, namusu yolunda \u015f\u0259hid olur-lar, onlara siz \u00f6l\u00fc dem\u0259yin. Onlar \u00f6l\u00fc deyill\u0259r. Biz onlar\u0131 nem\u0259tl\u0259ndiririk. Bu, Allah-Taalan\u0131n buyurdu-\u011fudur. Bunlar o adamlard\u0131r ki, \u015f\u0259hid olublar, din u\u011frunda, xalq\u0131n\u0131n namusu yolunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Allah-Taala \u015f\u0259hidl\u0259r\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qiym\u0259t veribs\u0259, onlara da o q\u0259d\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 ondan da \u00e7ox d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik verib. M\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131nda m\u00f6minl\u0259r insanlar\u0131 \u0259yl\u0259ndir\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq olsalar yax\u015f\u0131d\u0131r. Onun \u0259v\u0259zin\u0259, Allah yolunda namaz q\u0131lsa, Quran oxusa, hans\u0131sa bir imkans\u0131za ist\u0259r maddi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259l tutsa, u\u015faq evl\u0259rind\u0259 minl\u0259rl\u0259 valideyn himay\u0259sind\u0259n m\u0259hrum olan u\u015faqlara k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rs\u0259l\u0259r, imamlar\u0131m\u0131za v\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rimiz\u0259 ehsan verdikl\u0259ri kimi, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kib, onlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131 il\u0259 maraqlansalar, daha yax\u015f\u0131 olar v\u0259 savab qazanm\u0131\u015f olarlar. Namaz q\u0131lmaq, oruc tutmaq b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman \u0259hlin\u0259 aiddir. Lakin Allah-Taala t\u0259r\u0259find\u0259n hans\u0131sa \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 qada\u011fa qoyulubsa, o \u0259m\u0259ll\u0259ri bizim m\u00fcs\u0259lman bac\u0131-qarda\u015flar\u0131m\u0131z \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259lidir. Bir s\u00f6z-l\u0259, b\u00fct\u00fcn b\u0259d \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259li, \u0259l \u00e7\u0259km\u0259lidirl\u0259r.<br \/>\nM\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131nda 72 insan din yolunda \u015f\u0259hid olub v\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rimiz m\u0259hz s\u0259f\u0259r ay\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Bu ayda insanlara haram, xo\u015f\u0259g\u0259lm\u0259z \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n uzaq durmaq t\u00f6vsiy\u0259 olunur. M\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131nda h\u0259r bir insan xeyirli \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131 v\u0259 ilahi savab qazanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nHal-haz\u0131rda Az\u0259rbaycan da da M\u0259h\u0259rr\u0259mlik ay\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi tarixi \u0259n\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olu-nur. Lakin indi koronavirus pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq t\u0259tbiq edilmi\u015f ciddi karantin rejiminin t\u0259l\u0259bl\u0259rini g\u00f6zl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dini ayinl\u0259rin m\u0259scidl\u0259rd\u0259 deyil, inancl\u0131 adamlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z evl\u0259rind\u0259 icra olunmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilmi\u015fdir.<br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Saleh \u018fD\u0130LOV,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u018fskipara m\u0259scidinin m\u00fct\u0259v\u0259llisi <\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin t\u0259rtib etdiyi t\u0259qvim\u0259 \u0259sas\u0259n, bu il M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 avqust ay\u0131n\u0131n 21-d\u0259 ba\u015flay\u0131b. A\u015fura M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131n\u0131n 10-cu g\u00fcn\u00fcn\u0259, y\u0259ni avqustun 30-na t\u0259sad\u00fcf edib. S\u0259f\u0259r ay\u0131 is\u0259 19 sentyabrda ba\u015flayacaq, 17 oktyabrda ba\u015fa \u00e7atacaq. M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 v\u0259 a\u015fura g\u00fcn\u00fc n\u0259 dem\u0259kdir? M\u0259h\u0259rr\u0259m \u201charam olan, qada\u011fan edil\u0259n, m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259 h\u00f6rm\u0259t edil\u0259n\u201d dem\u0259kdir. M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 haram [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16260"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16260"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16264,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16260\/revisions\/16264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}