{"id":15918,"date":"2020-07-10T11:41:47","date_gmt":"2020-07-10T08:41:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=15918"},"modified":"2020-07-10T11:43:38","modified_gmt":"2020-07-10T08:43:38","slug":"allahla-k%c9%99lm%c9%99-k%c9%99s%c9%99n-sair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=15918","title":{"rendered":"ALLAHLA \u201cK\u018fLM\u018f K\u018fS\u018fN\u201d \u015eA\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-15919 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/M-Araz-2-228x300.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/M-Araz-2-228x300.jpg 228w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/M-Araz-2.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 128px) 100vw, 128px\" \/>\u018fmin\u0259m ki, oxucular bu ifad\u0259l\u0259ri qeyri-s\u0259mimi qar\u015f\u0131lamayacaqlar. Lakin q\u0131naqlara tu\u015f olmay\u0131m dey\u0259 k\u0259lm\u0259 k\u0259s\u0259n s\u00f6zl\u0259rini d\u0131rnaq aras\u0131nda yaz\u0131ram.<br \/>\nBu \u015fair xalq\u0131m\u0131z\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 \u015feirsev\u0259rl\u0259rin yax\u015f\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, haqq\u0131nda d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 y\u00fcks\u0259k fikirl\u0259r deyilmi\u015f, m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f, t\u0259brikl\u0259r s\u00f6yl\u0259nmi\u015f, ad\u0131na \u00e7ox sayda \u015feirl\u0259r h\u0259sr edilmi\u015f, xatir\u0259l\u0259r dan\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lm\u0259z xalq \u015fairimiz M\u0259mm\u0259d Arazd\u0131r.<br \/>\nD\u0259y\u0259rli hikm\u0259tl\u0259riyl\u0259, g\u00f6z\u0259l poeziya n\u00fcmun\u0259l\u0259riyl\u0259, tarkamanda, sazda ruhlar\u0131 ox\u015fayan \u015firin n\u0259\u011fm\u0259l\u0259riyl\u0259, yaratd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259riyl\u0259 qiym\u0259tli irs qoymu\u015f M\u0259mm\u0259d Araz. \u201cQayalarda bit\u0259n bir \u00e7i\u00e7\u0259yin\u201d \u201cV\u0259t\u0259n da\u015f\u0131\u201d M\u0259mm\u0259d Araz.<br \/>\nS\u00f6z\u00fc layiq oldu\u011fu ucal\u0131qda saxlama\u011f\u0131 bacaran, s\u00f6z\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 q\u0259na\u0259t ed\u0259n, israf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u0259 h\u00f6rm\u0259tsizlik sayan, \u015fairl\u0259rd\u0259n biri, b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisi olan M\u0259mm\u0259d Araz.<br \/>\nOnun poeziyas\u0131 oxuculara \u015feiri ilahi sirr, \u015fairliyi is\u0259 m\u00f6c\u00fcz\u0259-\u0130lahi t\u0259r\u0259find\u0259n qula\u011fa p\u0131\u00e7\u0131ldanm\u0131\u015f \u201cvergi\u201d kimi and\u0131r\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p><em><strong>\u00c7\u0259km\u0259li olsan da \u00e7ox y\u00fcy\u0259nl\u0259ri,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00dcz\u0259ngi basmaqdan \u00f6z\u00fcn\u00fc saxla.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Birc\u0259 \u015fapala\u011fa d\u0259ym\u0259y\u0259nl\u0259ri,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>H\u00f6rm\u0259t\u0259 mindirm\u0259 bir \u015fapalaqla.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>kimi ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 deyiml\u0259ri zaman-zaman q\u00fcvv\u0259tini itirm\u0259y\u0259n atalar s\u00f6zl\u0259ri il\u0259, b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin aforizml\u0259ri il\u0259 nisb\u0259t say\u0131lma\u011fa layiq deyiml\u0259rdir.<br \/>\n\u015eeirl\u0259rind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, olduqca nikbin, acizliyi sevm\u0259y\u0259n, tale qism\u0259tiyl\u0259 bar\u0131\u015fan \u015fair olub M\u0259mm\u0259d Araz.<\/p>\n<p><em><strong>S\u00f6z verdim s\u00f6z adl\u0131 d\u0259fin\u0259 ver\u0259,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>T\u0259k birc\u0259 \u00f6l\u00fcms\u00fcz q\u0259rin\u0259 ver\u0259.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Umdum n\u0259 verdi ki, k\u00fcsd\u00fcm n\u0259 ver\u0259,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>M\u0259n bel\u0259 d\u00fcnyan\u0131n n\u0259yinn\u0259n k\u00fcs\u00fcm?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u00c7ayd\u0131 d\u0259hn\u0259sind\u0259 x\u0131rs\u0131z \u0259jdaha,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Gec\u0259si salamat \u00e7\u0131xmaz sabaha.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u0130ti bazar\u0131nda at\u0131nnan baha,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 M\u0259n bel\u0259 d\u00fcnyan\u0131n n\u0259yinn\u0259n k\u00fcs\u00fcm?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnyadan \u00f6l\u00fcms\u00fcz birc\u0259 q\u0259-rin\u0259\u201d uman \u015fairin n\u0259sibi \u0259b\u0259di \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck oldu.<br \/>\nM\u0259mm\u0259d Araz\u0131n b\u00f6y\u00fck \u015fair v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t oldu\u011funu isbat ed\u0259n \u00e7ox \u0259lam\u0259tl\u0259r var. Ancaq \u201cM\u0259m-m\u0259d Araz m\u00fckafat\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sis olunmas\u0131 \u015fairin ruhuna veril\u0259n ol-duqca layiqli qiym\u0259tdir.<br \/>\nAllahla \u201ck\u0259lm\u0259 k\u0259s\u0259n\u201d s\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259ldikd\u0259, m\u00f6vzular\u0131ndan v\u0259 de-yim t\u0259rzind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, onun i\u00e7ind\u0259 vicdan adl\u0131 bir Allah m\u00f6v-cud olub. Vicdan\u0131n\u0131n izni olma-dan yaz\u0131 yazmay\u0131bd\u0131r.<br \/>\n\u201cQorxu\u201d \u015feirin\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259m\u0259 verdiyi beyt\u0259 n\u0259z\u0259r salaq.<\/p>\n<p><em><strong>Y\u00fcz g\u00fcnd\u0259 birc\u0259 g\u00fcn Allahdan qorxun,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Olmasa da qorxun, olsa da qorxun.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu fikir vicdan\u0131n ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n k\u00f6lg\u0259sidir.<br \/>\nH\u0259l\u0259 30-31 ya\u015flar\u0131nda olark\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cPasl\u0131 q\u0131l\u0131nc\u201d poemas\u0131, m\u0259n dey\u0259rdim, onun i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u0259ks ed\u0259n g\u00fczg\u00fc v\u0259 ya r\u0259smdir. Bu h\u0259yati m\u00f6vzuda yaz\u0131lan \u0259s\u0259rd\u0259 \u015fairlik m\u0259har\u0259tiyl\u0259 yana\u015f\u0131 h\u0259m d\u0259 dilimizd\u0259 olan sad\u0259 v\u0259 adi deyiml\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus t\u0259rzd\u0259 el\u0259 i\u015fl\u0259dib ki, oxucu bu ifad\u0259l\u0259rin yaln\u0131z M\u0259mm\u0259d Araza m\u0259xsus oldu\u011funu hiss edir.<br \/>\n\u00d6z b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 q\u00fcdr\u0259tini g\u00f6z\u0259l bil\u0259n M\u0259mm\u0259d Araz \u00f6mr\u00fc bahas\u0131na qazand\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6hr\u0259tin t\u0259biilikd\u0259n, t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan ir\u0259li addama\u011f\u0131na imkan verm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p><em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 M\u0259n Arazda \u015fax\u0259l\u0259n\u0259n \u00e7inard\u0131m,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00d6mr\u00fc boyu tufan \u0259ydim, su yard\u0131m,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 X\u0259tainin q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131 suvard\u0131m,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 M\u0259mm\u0259d Araz karanda\u015f\u0131 g\u00f6y\u0259rdi.\u2013<\/strong><\/em><\/p>\n<p>dey\u0259r\u0259k \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 bir abid\u0259 qoymu\u015fdur.<br \/>\nM\u0259mm\u0259d Araz \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir \u00e7ox \u015feirl\u0259rind\u0259 biruz\u0259 verirdi:<\/p>\n<p><em><strong>G\u00fcl\u00fcm, bir d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 yubansam,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Ad\u0131m\u0131 tut, \u0259g\u0259r da\u011flar dumansa.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>G\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0131x, hans\u0131 da\u015fda su yansa,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>O da\u015f altda M\u0259mm\u0259d Araz ya\u015fay\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Nikbin \u00f6m\u00fcr ya\u015fam\u0131\u015f xalq \u015fairinin \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259s\u0259lli ver\u0259r\u0259k yazd\u0131\u011f\u0131 h\u0259cmc\u0259 ki\u00e7ik, m\u0259naca b\u00f6y\u00fck olan bu \u015feiri bizl\u0259ri d\u0259 nikbinliy\u0259 s\u0259sl\u0259y\u0259n bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ki-mi q\u0259bul el\u0259m\u0259k z\u0259nnimc\u0259 do\u011fru olard\u0131.<\/p>\n<p><em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Biz iki ocaq kimi sin\u0259-sin\u0259y\u0259 yand\u0131q<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Odumuz \u00f6p\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 k\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 inand\u0131q.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 D\u0259rd el\u0259m\u0259 des\u0259m ki, yaz\u0131 masam, \u00f6l\u00fcr\u0259m,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00d6l\u0259-\u00f6l\u0259 yazm\u0131ram, yaza-yaza \u00f6l\u00fcr\u0259m.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u018fziz oxucular, m\u0259n bu ki\u00e7ik ya-z\u0131mla M\u0259mm\u0259d Araz\u0131 kiml\u0259r\u0259s\u0259 tan\u0131tmaq v\u0259 ya, haqq\u0131nda yeni n\u0259s\u0259 dem\u0259k m\u0259qs\u0259dd\u0259 deyil\u0259m. Bel\u0259 bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tin itkisiyl\u0259 ba-r\u0131\u015fa bilm\u0259y\u0259n k\u00f6nl\u00fcm\u0259 t\u0259s\u0259lli ola bil\u0259r dey\u0259, \u00fcr\u0259yimi vara\u011fa bo\u015faltmaq ist\u0259dim.<br \/>\n<em><strong>Ax\u0131, \u015fair \u00f6z\u00fc demi\u015fk\u0259n:<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>N\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131lar g\u0259lir d\u00fcnyaya,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Yen\u0259 yax\u015f\u0131lar\u0131n yeri bo\u015f qal\u0131r.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Tal\u0131b H\u018fS\u018fNO\u011eLU<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fmin\u0259m ki, oxucular bu ifad\u0259l\u0259ri qeyri-s\u0259mimi qar\u015f\u0131lamayacaqlar. Lakin q\u0131naqlara tu\u015f olmay\u0131m dey\u0259 k\u0259lm\u0259 k\u0259s\u0259n s\u00f6zl\u0259rini d\u0131rnaq aras\u0131nda yaz\u0131ram. Bu \u015fair xalq\u0131m\u0131z\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 \u015feirsev\u0259rl\u0259rin yax\u015f\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, haqq\u0131nda d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 y\u00fcks\u0259k fikirl\u0259r deyilmi\u015f, m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f, t\u0259brikl\u0259r s\u00f6yl\u0259nmi\u015f, ad\u0131na \u00e7ox sayda \u015feirl\u0259r h\u0259sr edilmi\u015f, xatir\u0259l\u0259r dan\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lm\u0259z xalq \u015fairimiz M\u0259mm\u0259d Arazd\u0131r. D\u0259y\u0259rli hikm\u0259tl\u0259riyl\u0259, g\u00f6z\u0259l poeziya n\u00fcmun\u0259l\u0259riyl\u0259, tarkamanda, sazda ruhlar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15918"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15918"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15922,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15918\/revisions\/15922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}