{"id":15376,"date":"2020-05-09T10:46:14","date_gmt":"2020-05-09T07:46:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=15376"},"modified":"2020-05-09T10:46:25","modified_gmt":"2020-05-09T07:46:25","slug":"%c9%99v%c9%99zolunmaz-tarixi-s%c9%99xsiyy%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=15376","title":{"rendered":"\u018fV\u018fZOLUNMAZ TAR\u0130X\u0130 \u015e\u018fXS\u0130YY\u018fT"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259miryol\u00e7u ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil al\u0131b. Ba\u015flanan m\u00fcharib\u0259 ona t\u0259hsilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan verm\u0259yib.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev 1941-1944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259t edib, 1944-c\u00fc ilin may\u0131nda is\u0259 Nax\u00e7\u0131van Vilay\u0259t Partiya Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131na i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib. O, Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) v\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi ali t\u0259hsil al\u0131b, 1957-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universiteti-nin tarix fak\u00fclt\u0259sini bitirib. D\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda iyirmi be\u015f il (1944-1969) \u00e7al\u0131\u015fan Heyd\u0259r \u018fliyev 1964-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, 1967-ci ild\u0259 is\u0259 s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilib. Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 1967-ci ild\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n general mayor r\u00fctb\u0259si verilib. <!--more--><br \/>\nAz\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin 1969-cu il 14 iyul tarixli plenumunda 46 ya\u015fl\u0131 Heyd\u0259r \u018fli-yev Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n birinci katibi se\u00e7il\u0259r\u0259k 1982-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan SSR-\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib. Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikaya r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 (1969-1982) idar\u0259\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, kadrlara qar\u015f\u0131 t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadi-sosial sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edildi. 1982-ci ilin dekabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Par-tiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib v\u0259 SSR\u0130-nin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olub.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Ali Sovetinin (8, 9, 10 v\u0259 11-ci \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar) deputat\u0131, 9-cu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f SSR\u0130 Ali Soveti \u0130ttifaq Sovetinin s\u0259dr m\u00fcavini (1974-1979), RSFSR Ali Sovetinin deputat\u0131 (XI \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f, 1985), Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin (7, 8, 9, 10 v\u0259 12-ci \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar) deputat\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc (8, 9 v\u0259 10-cu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar) olub.<br \/>\nSov.\u0130KP MK-n\u0131n 1987-ci il oktyabr plenumunda Heyd\u0259r \u018fliyev Sov.\u0130KP MK Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00f6z \u0259riz\u0259si il\u0259 istefa verdi.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev 1990-c\u0131 ilin 20 yanvar\u0131nda sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi qanl\u0131 faci\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ert\u0259si g\u00fcn (21 yanvar, 1990-c\u0131 il) Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. O, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yaranm\u0131\u015f k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259li v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin iki\u00fczl\u00fc siyas\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk edib.<br \/>\n1990-c\u0131 ilin iyulunda Az\u0259rbaycana qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u0259vv\u0259l Bak\u0131da, sonra is\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fay\u0131b, h\u0259min ild\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetin\u0259 deputat se\u00e7ilib. O, 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisinin s\u0259dri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dr m\u00fcavini olub. Heyd\u0259r \u018fli-yev 1992-ci ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259sis qurultay\u0131nda partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ildi, iyunun 24-d\u0259 is\u0259 Milli M\u0259clisin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<br \/>\n1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ildi. Onun Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi, sosial, iqtisadi, elmi-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda, beyn\u0259l-xalq \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f yarand\u0131, elmi \u0259saslara, beyn\u0259lxalq norma v\u0259 prinsipl\u0259r\u0259 uy\u011fun m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesi ba\u015fland\u0131 .<br \/>\n\u018fsirl\u0259r \u00f6ts\u0259 d\u0259, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 \u0259v\u0259zolunmaz lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyi xidm\u0259t he\u00e7 vaxt unudulmayacaq. Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin titanik f\u0259aliyy\u0259ti, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259zmi il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev 2003-c\u00fc il dekabr\u0131n 12-d\u0259 m\u00fcalic\u0259 olundu\u011fu Klivlend Klinikas\u0131nda (AB\u015e) v\u0259fat edib, dekabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da I F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259miryol\u00e7u ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil al\u0131b. Ba\u015flanan m\u00fcharib\u0259 ona t\u0259hsilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan verm\u0259yib. Heyd\u0259r \u018fliyev 1941-1944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15377,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15376\/revisions\/15377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}