{"id":15247,"date":"2020-03-30T09:18:48","date_gmt":"2020-03-30T06:18:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=15247"},"modified":"2020-03-30T11:29:11","modified_gmt":"2020-03-30T08:29:11","slug":"31mart-az%c9%99rbaycanlilarin-soyqirimi-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=15247","title":{"rendered":"31mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>ERM\u018fN\u0130 Q\u018fDDARLI\u011eI<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-15248 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/nana_provedet_konferentsiju_o_genotside_tjurkomusulmanskih_narodov_21267-300x224.jpeg\" alt=\"\" width=\"214\" height=\"160\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/nana_provedet_konferentsiju_o_genotside_tjurkomusulmanskih_narodov_21267-300x224.jpeg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/nana_provedet_konferentsiju_o_genotside_tjurkomusulmanskih_narodov_21267.jpeg 400w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/>Xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin tarixi XVIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131r. Erm\u0259nil\u0259rin fasil\u0259l\u0259rl\u0259, lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 davam ed\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, evl\u0259ri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u0259mlaklar\u0131 qar\u0259t olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r sayca azl\u0131q t\u0259\u015fkil ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6z havadarlar\u0131n\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda inzibat\u0131 b\u00f6lg\u00fc yarad\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015fdular. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015flan\u0131lan erm\u0259ni v\u0259h\u015filikl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisin\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin XX \u0259srd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ilk k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 1905-1907-ci ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 1918-ci il mart\u0131n 31-d\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Dinc az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0131r\u011f\u0131n\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin 6 min silahl\u0131 \u0259sg\u0259ri, eyni zamanda \u201cDa\u015fnaksutyun\u201d<!--more--> partiyas\u0131n\u0131n 4 minlik silahl\u0131 d\u0259st\u0259si i\u015ftirak etmi\u015fdir. \u00dc\u00e7 g\u00fcn davam ed\u0259n q\u0131r\u011f\u0131n zaman\u0131 erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131 bol\u015fevikl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259fl\u0259t\u0259n basq\u0131nlar etmi\u015f, u\u015faqdan b\u00f6y\u00fcy\u0259d\u0259k h\u0259r k\u0259si q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdirl\u0259r. H\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli g\u00fcnl\u0259rin \u015fahidi olmu\u015f Kulner soyadl\u0131 bir alman, 1925-ci ild\u0259 Bak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cErm\u0259nil\u0259r m\u00fcs\u0259lman (az\u0259rbaycanl\u0131) m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin\u0259 soxularaq h\u0259r k\u0259si \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, q\u0131l\u0131ncla par\u00e7alay\u0131r, s\u00fcng\u00fc il\u0259 d\u0259lm\u0259de\u015fik edirl\u0259r. Q\u0131r\u011f\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra bir \u00e7uxurdan \u00e7\u0131xar\u0131lan 87 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dinin qulaqlar\u0131 v\u0259 burunlar\u0131 k\u0259silmi\u015f, qar\u0131nlar\u0131 y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f, cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131 do\u011franm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r u\u015faqlara <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-15249 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/unnamed-2-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"217\" height=\"163\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/unnamed-2-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/unnamed-2.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 217px) 100vw, 217px\" \/>ac\u0131mad\u0131qlar\u0131 kimi, ya\u015fl\u0131lara da r\u0259hm etm\u0259mi\u015fdil\u0259r\u201d.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti H\u00f6kum\u0259tinin yaratd\u0131\u011f\u0131 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131n\u0131n materiallar\u0131na \u0259sas\u0259n, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131-r\u0131m\u0131 ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259ni quldurlar\u0131 \u015eamax\u0131da 8 min\u0259d\u0259k dinc sakini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n 28 k\u0259ndi, C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n 17 k\u0259ndi tamamil\u0259 \u0259halisi il\u0259 birg\u0259 m\u0259hv edilmi\u015fdir. G\u00fcmr\u00fc yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u0259sas\u0259n qad\u0131nlardan, u\u015faqlardan v\u0259 qocalardan ibar\u0259t 3 min n\u0259f\u0259rlik az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fc pusquya sal\u0131naraq, son n\u0259f\u0259rin\u0259d\u0259k q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 k\u0259ndini yand\u0131rm\u0131\u015f, Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda 115 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndi m\u0259hv edilmi\u015f, 3257 ki\u015fi, 2276 qad\u0131n v\u0259 2196 u\u015faq \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131 \u00fczr\u0259 10068 az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 ya \u015fik\u0259st edilmi\u015f, 50000 az\u0259rbaycanl\u0131 is\u0259 qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n 199 k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayan 135 min az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, k\u0259ndl\u0259r is\u0259 yerl\u0259 yeksan edilmi\u015fdir. Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri daha sonra Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f etmi\u015f, 1918-1920-ci ill\u0259r aras\u0131nda Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 150 k\u0259ndi da\u011f\u0131tm\u0131\u015f v\u0259 \u0259halisini m\u0259hv etmi\u015fl\u0259r. 1919-cu v\u0259 1920-ci ill\u0259rd\u0259 mart\u0131n 31-i Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmummilli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilmi\u015fdir.<br \/>\nErm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi 31 Mart Soyq\u0131r\u0131m\u0131 faci\u0259sinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 i\u015fi \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 1998-ci il mart\u0131n 26-da Heyd\u0259r \u018fliyevin imza-lad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131la-r\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259r-manla 1918-ci il mart\u0131n 31-i \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c1918-ci il Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100 illiyi haqq\u0131nda\u201d 2018-ci il 18 yanvar tarixli 3587 n\u00f6mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u0130ndi d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259min soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcnl\u0259rini d\u0259rin h\u00fcznl\u0259 yad edir v\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131na bais olanlar\u0131 l\u0259n\u0259tl\u0259yir.<br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Z\u00fcleyxa MUSTAFAYEVA,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0T\u0259rt\u0259r Rayon Qeydiyyat \u015e\u00f6b\u0259sinin r\u0259is v\u0259zif\u0259sini icra ed\u0259n<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ERM\u018fN\u0130 Q\u018fDDARLI\u011eI Xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin tarixi XVIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131r. Erm\u0259nil\u0259rin fasil\u0259l\u0259rl\u0259, lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 davam ed\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, evl\u0259ri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u0259mlaklar\u0131 qar\u0259t olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r sayca azl\u0131q t\u0259\u015fkil ets\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6z havadarlar\u0131n\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda inzibat\u0131 b\u00f6lg\u00fc yarad\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015fdular. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15247"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15247"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15311,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15247\/revisions\/15311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}