{"id":14884,"date":"2020-01-30T15:08:11","date_gmt":"2020-01-30T12:08:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=14884"},"modified":"2020-01-31T14:39:32","modified_gmt":"2020-01-31T11:39:32","slug":"fuzuli-q%c9%99lb-sairi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=14884","title":{"rendered":"F\u00dcZUL\u0130\u2013Q\u018fLB \u015eA\u0130R\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-14885 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/images-25.jpg\" alt=\"\" width=\"201\" height=\"209\" \/>D\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259r b\u0259x\u015f ed\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d S\u00fcleyman o\u011flu F\u00fczuli 1494-c\u00fc ild\u0259 K\u0259rb\u0259lada d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. F\u00fczuli s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131 \u00e7ox dan\u0131\u015fan dem\u0259kdir. Bayat tayfas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olan bu \u015f\u0259xsiyy\u0259t m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Savadl\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn (tarix, f\u0259ls\u0259f\u0259, tibb v\u0259 ba\u015fqa elml\u0259r\u0259 b\u0259l\u0259d idi) ona <strong>\u201cMolla\u201d, \u201cM\u00f6vlan\u0259 F\u00fczuli\u201d<\/strong> deyirdil\u0259r. <strong>\u018fhd\u00fc Ba\u011fdadi \u201cG\u00fcl\u015f\u0259n\u00fc\u015f \u015f\u00fcara\u201d(\u201c\u015eairl\u0259rin g\u00fcl\u015f\u0259ni\u201d)<\/strong> \u0259s\u0259rind\u0259 onu d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn alimi adland\u0131r\u0131b. Sad\u0259 h\u0259yat ya\u015fayan F\u00fczuli saraylardan uzaq olub.<br \/>\n\u0130ngilis alimi<strong> Gibb<\/strong> F\u00fczulini <strong>\u201cq\u0259lb \u015fairi\u201d<\/strong> adland\u0131r\u0131b v\u0259 deyib:<strong> \u201cF\u00fczuli ilham\u0131n\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir \u015fairin \u0259s\u0259rind\u0259n deyil, \u00f6z q\u0259lbind\u0259n al\u0131rd\u0131. O, \u00f6z d\u00fchas\u0131n\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131 il\u0259 parlayaraq \u00f6z\u00fcn\u0259 xas olan yeni yol tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu yolda onun s\u0259l\u0259fi yoxdur\u201d.<\/strong><br \/>\nYarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan ba\u015flay\u0131b. \u018fs\u0259rl\u0259rini \u00fc\u00e7 dild\u0259(az\u0259rbaycan, \u0259r\u0259b v\u0259 fars) q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. O, epik, lirik n\u00f6vd\u0259 v\u0259 n\u0259sr h\u0259m d\u0259 n\u0259zml\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz n\u00fcmun\u0259l\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131zda ana dilind\u0259 ilk n\u0259sr \u0259s\u0259ri<strong>(\u201c\u015eikay\u0259tnam\u0259\u201d),<\/strong> t\u0259rc\u00fcm\u0259 \u0259s\u0259ri<strong>(\u201cH\u0259disi-\u0259rb\u0259in\u201d),<\/strong> bir \u0259s\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 b\u0259hrd\u0259n istifad\u0259 olunan \u0259s\u0259r<strong>(\u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d),<\/strong> alleqorik poemas\u0131<strong>(\u201cH\u0259ft Cam\u201d)<\/strong> F\u00fczuli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u0259xsusdur.<!--more--><br \/>\n\u00d6z \u0259s\u0259rl\u0259rinin bir \u00e7oxunda insanlar\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131 qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edib. Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u015fair\u0259 <strong>Nizaminin, N\u0259vainin, H\u0259bibinin, N\u0259siminin<\/strong> t\u0259siri olub. \u00d6z\u00fcnd\u0259n sonra \u00f6rn\u0259k olacaq yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bin davam\u00e7\u0131lar\u0131\u2013<strong>Seyid \u018fzim \u015eirvani, Xur\u015fidbanu Nat\u0259van v\u0259 Qas\u0131m b\u0259y Zakir<\/strong> kimi Az\u0259rbaycan\u0131n klassik \u015fairl\u0259ri ham\u0131m\u0131za m\u0259lumdur. <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-14887 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/images-3-2.jpg\" alt=\"\" width=\"143\" height=\"164\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-14886 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1565945445_1549029956_1509953737_laila-majnu-love-stroy-300x232.jpg\" alt=\"\" width=\"188\" height=\"146\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1565945445_1549029956_1509953737_laila-majnu-love-stroy-300x232.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1565945445_1549029956_1509953737_laila-majnu-love-stroy.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 188px) 100vw, 188px\" \/><br \/>\nQ\u0259z\u0259l janr\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bel\u0259 bir deyim var ki, r\u00fcbai dey\u0259nd\u0259 \u00d6m\u0259r X\u0259yyam yada d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc kimi, q\u0259z\u0259l ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259 d\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli xat\u0131rlan\u0131r. <strong>\u201c\u018fql yar olsayd\u0131\u201d, \u201cS\u00f6z\u201d, \u201cM\u0259ni candan usand\u0131rd\u0131\u201d, \u201cCan verm\u0259 q\u0259mi-e\u015fq\u0259 ki, e\u015fq af\u0259ti-cand\u0131r\u201d, \u201cA\u015fiq oldum yen\u0259 bir taz\u0259 g\u00fcli-r\u0259nay\u0259\u201d, \u201cHeyr\u0259t ey b\u00fct\u201d, \u201cYen\u0259 ol mah m\u0259nim ald\u0131 q\u0259rar\u0131m bu gec\u0259\u201d<\/strong> v\u0259 s. m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259ri yarad\u0131b.<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli e\u015fqi ecazkar \u015f\u0259kild\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm edirdi. Onun m\u0259h\u0259bb\u0259t m\u00f6vzusunda, \u0259ruzun r\u0259m\u0259l b\u0259hrind\u0259, 8 beytd\u0259n ibar\u0259t, b\u0259dii suallar \u0259sas\u0131nda qurulan yazd\u0131\u011f\u0131 <strong>\u201c\u018fql yar olsayd\u0131\u201d<\/strong> q\u0259z\u0259linin t\u0259hlilin\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k, F\u00fczulinin m\u0259h\u0259bb\u0259ti nec\u0259 saf bir ucal\u0131qdan duydu\u011funu g\u00f6r\u0259rik:<\/p>\n<p><em><strong>\u018fql yar olsayd\u0131, t\u0259rki-e\u015fqi yar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u0130xtiyar olsayd\u0131, t\u0259rki-e\u015fqi yar etm\u0259zmidim<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013bu misrada \u015fair a\u011f\u0131lla e\u015fqi qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc e\u015fq\u0259 verir. \u00c7\u00fcnki ixtiyar olsayd\u0131 e\u015fqd\u0259n qurtulard\u0131 deyir.<\/p>\n<p><em><strong>L\u0259hz\u0259-l\u0259hz\u0259 sur\u0259tin g\u00f6rs\u0259ydim, ol \u015firin l\u0259bin,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>S\u0259n kimi, ey Bis\u00fctun, m\u0259n h\u0259m q\u0259rar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013beytd\u0259 Nizaminin \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d poemas\u0131ndak\u0131 F\u0259rhad hekay\u0259tind\u0259ki F\u0259rhad\u0131n da\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u015eirinin r\u0259smini h\u0259kk etm\u0259sind\u0259n b\u0259hs edib.<\/p>\n<p><em><strong>Ni\u015f\u0259 m\u0259hr\u0259m eyl\u0259din \u015f\u0259mi, m\u0259ni m\u0259hrum edib, <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>M\u0259n s\u0259nin b\u0259zmind\u0259 can n\u0259qdin nisar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00f6z\u00fcn\u00fc \u015famla m\u00fcqayis\u0259 edir v\u0259 sevgilinin yolunda \u015famt\u0259k \u0259rim\u0259sini dil\u0259 g\u0259tirir.<\/p>\n<p><em><strong>D\u0259rdimi al\u0259md\u0259 p\u00fcnhan tutdu\u011fum na\u00e7ard\u0131r,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>U\u011frasayd\u0131m bir t\u0259bib\u0259, a\u015fkar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013bu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 d\u0259rdinin d\u0259rman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kim\u0259 getm\u0259diyini v\u0259 \u00e7ar\u0259sinin ancaq m\u0259\u015fuq\u0259d\u0259 oldu\u011funu ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p><em><strong>Yar il\u0259 \u0259\u011fyar\u0131 h\u0259md\u0259m g\u00f6rm\u0259y\u0259 olsayd\u0131 s\u0259br,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>T\u0259rki-q\u00fcrb\u0259t eyl\u0259yib, \u0259zmi-diyar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013a\u015fiqin \u00f6z m\u0259\u015fuqunu \u0259\u011fyarla birlikd\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259 s\u0259bri olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fc q\u00fcrb\u0259t el\u0259 gedir.<\/p>\n<p><em><strong>Vaizin k\u00fcfr\u00fcn m\u0259nim r\u00fcsval\u0131\u011f\u0131mdan q\u0131l qiyas,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Onda sidq olsayd\u0131, m\u0259n t\u0259qva \u015f\u00fcar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013\u00f6z r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 vaizin g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 m\u00fcqayis\u0259 edir, din xadiminin ibad\u0259tinin d\u00fczg\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><em><strong>Ol g\u00fcli-x\u0259ndan\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olsayd\u0131 m\u0259n\u0259,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>S\u0259nt\u0259k, ey b\u00fclb\u00fcl, g\u00fcl\u00fcstan\u0259 g\u00fczar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013a\u015fiq sevgilisini g\u00fcl\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc is\u0259 b\u00fclb\u00fcl\u0259 b\u0259nz\u0259dir.<\/p>\n<p><em><strong>Ey F\u00fczuli, da\u011fi hicran il\u0259 yanm\u0131\u015f k\u00f6nl\u00fcm\u00fc,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Lal\u0259zar a\u00e7sayd\u0131, seyri-lal\u0259zar etm\u0259zmidim?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013ayr\u0131l\u0131q k\u00f6z\u00fc il\u0259 yanm\u0131\u015f q\u0259lbini lal\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259dir.<br \/>\n\u015eeirl\u0259rinin dili \u00e7\u0259tin olsa da, h\u0259r bir s\u00f6z m\u0259ntiqdir v\u0259 k\u0259skin m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259m e\u015fq, h\u0259m d\u0259 k\u0259d\u0259r \u015fairi olan F\u00fczulini <strong>\u201cS\u00f6z Allah\u0131\u201d<\/strong> adland\u0131r\u0131rlar. S\u00f6z\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t ver\u0259n F\u00fczuli<strong> \u201cS\u00f6z\u201d<\/strong> q\u0259z\u0259lind\u0259 yaz\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p><em><strong>X\u0259lq\u0259 a\u011fz\u0131n sirrini h\u0259rd\u0259m q\u0131l\u0131r izhar s\u00f6z,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Bu n\u0259 sirdir kim, olur h\u0259r l\u0259hz\u0259 yoxdan var s\u00f6z.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013beytind\u0259 dahi \u015fair s\u00f6z\u00fcn insan\u0131n sirrini h\u0259r k\u0259s\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir.<br \/>\nOnun <strong>\u201cPadi\u015fahi-m\u00fclk\u201d, \u201cSaqinam\u0259\u201d<\/strong> v\u0259 dig\u0259r qit\u0259l\u0259ri vard\u0131r.<br \/>\nT\u0259hsil\u0259, t\u0259rbiy\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n f\u0259xri M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin <strong>\u201cEy m\u00fc\u0259llim\u201d<\/strong> qit\u0259sind\u0259n n\u00fcmun\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r salaq:<br \/>\n<em><strong>Ey m\u00fc\u0259llim, al\u0259ti t\u0259zvirdir \u0259\u015frar\u0259 elm,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Q\u0131lma \u0259hli m\u0259kr\u0259 t\u0259limi m\u0259arif, zinhar!<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Hiyl\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn elm t\u0259limin q\u0131lan m\u00fcfsidl\u0259r\u0259<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Q\u0259tliam \u00fc\u00e7\u00fcn ver\u0259r c\u0259llada ti\u011fi abidar<\/strong><\/em>\u2013bu qit\u0259d\u0259 F\u00fczuli m\u0259kr \u0259hlin\u0259 elm \u00f6yr\u0259d\u0259nin ona ba\u015f k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131l\u0131nc verdiyini bildirir.<br \/>\n<strong>\u201cM\u0259ni candan usand\u0131rd\u0131\u201d<\/strong> adl\u0131 q\u0259z\u0259lini is\u0259 \u0259ruzun h\u0259z\u0259c b\u0259hrind\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n<p><em><strong>M\u0259ni candan usand\u0131rd\u0131, c\u0259fadan yar usanmazm\u0131,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>F\u0259l\u0259kl\u0259r yand\u0131 ahumdan murad\u0131m \u015f\u0259mi yanmazm\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u2013beytind\u0259 a\u015fiqin c\u0259fas\u0131 t\u0259svir edilir. A\u015fiqin iztirab\u0131 \u015f\u0259min gec\u0259l\u0259r yanmas\u0131na b\u0259nz\u0259dilir.<br \/>\n\u201cPadi\u015fahi-m\u00fclk\u201d qit\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rilib:<\/p>\n<p><em><strong>Padi\u015fahi-m\u00fclk, dinar\u00fc-dirh\u0259m r\u00fc\u015fv\u0259t verib,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>F\u0259thi-ki\u015fv\u0259r q\u0131lma\u011fa eyl\u0259r m\u00fch\u0259yya l\u0259\u015fk\u0259ri<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Y\u00fcz f\u0259sad\u00fc fitn\u0259 t\u0259hrikil\u0259 bir ki\u015fv\u0259r al\u0131r,<\/strong><br \/>\n<strong>Ol d\u0259xi asari-\u0259mn\u00fc istiqam\u0259td\u0259n b\u0259ri.<\/strong><br \/>\nH\u0259min s\u00f6zl\u0259rl\u0259 \u015fair dem\u0259k ist\u0259yir ki, h\u00f6kmdar\u0131n r\u00fc\u015fv\u0259t verib qo\u015fun yarad\u0131r v\u0259 hiyl\u0259 il\u0259 \u00f6lk\u0259ni al\u0131r. Pad\u015fah\u0131n talad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 narahat\u00e7\u0131l\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. \u00c7\u00fcnki \u0259hali \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b.<br \/>\nQiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259llifinin 4 poemas\u0131 var. Onlardan \u00fc\u00e7\u00fc ana dilind\u0259\u2013<strong>\u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d, \u201cB\u0259ng\u00fc Bad\u0259\u201d(\u201cTiry\u0259k v\u0259 \u015e\u0259rab\u201d), \u201cS\u00f6hb\u0259t\u00fcl \u018fsmar\u201d(\u201cMeyv\u0259l\u0259rin s\u00f6hb\u0259ti\u201d)<\/strong>, biri\u2013<strong>\u201cH\u0259ft Cam\u201d(\u201cYeddi Cam\u201d)<\/strong> is\u0259 fars dilind\u0259 yaz\u0131l\u0131b.<strong> \u201cB\u0259ng\u00fc Bad\u0259\u201d<\/strong>ni tiry\u0259k v\u0259 \u015f\u0259rab\u0131n timsal\u0131nda S\u0259f\u0259vi h\u00f6kmdar\u0131 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai il\u0259 Osmanl\u0131 h\u00f6kmdar\u0131 Sultan S\u00fcleyman Qanuni aras\u0131nda ged\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 h\u0259sr edib. <strong>\u201cH\u0259ft Cam\u201d<\/strong> poemas\u0131nda d\u00f6vr\u00fcn haqs\u0131zl\u0131qlar\u0131n\u0131, <strong>\u201cS\u00f6hb\u0259t\u00fcl \u018fsmar\u201d<\/strong>da \u00f6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131l\u0131q, <strong>\u201cLeyli v\u0259 M\u0259c-nun\u201d<\/strong>da qad\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 problemi t\u0259nqid olunur. <strong>\u201c\u015eikay\u0259tnam\u0259\u201d<\/strong> adl\u0131 n\u0259sr \u0259s\u0259rind\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n haqs\u0131zl\u0131qlardan(h\u0259tta bu poemada m\u0259\u015fhur <strong>\u201cSalam verdim, r\u00fc\u015fv\u0259t deyildir, dey\u0259 almad\u0131lar\u201d<\/strong> ifad\u0259si var), <strong>\u201cH\u0259diq\u0259t\u00fcs-s\u00fc\u0259da\u201d<\/strong>da is\u0259 din xadiml\u0259rind\u0259n b\u0259hs edib. Bundan ba\u015fqa <strong>\u201cRind\u00fc Zahid\u201d, \u201cS\u0259hh\u0259t v\u0259 M\u0259r\u0259z\u201d<\/strong> adl\u0131 fars dilind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri vard\u0131r. F\u00fczuli h\u0259m d\u0259 <strong>\u201cH\u0259disi-\u0259rb\u0259in\u201d(40 h\u0259dis)<\/strong> adl\u0131 t\u0259rc\u00fcm\u0259 \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifidir, h\u0259m d\u0259 \u201cM\u0259tl\u0259\u00fcl etiqad\u201d adl\u0131 elmi f\u0259ls\u0259fi traktat yaz\u0131b.<br \/>\n\u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck klassikl\u0259rind\u0259n biri olan M\u0259h\u0259mm\u0259d S\u00fcleyman o\u011flu F\u00fczulinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yazmaqla qurtarmaq olmaz. B\u00f6y\u00fck dramaturq <strong>C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131<\/strong> deyib: <strong>\u201c\u015eairl\u0259r, \u0259dibl\u0259r F\u00fczulini \u00f6tm\u0259k deyil, b\u0259lk\u0259 yan\u0131na yeti\u015fm\u0259k v\u0259 var q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rini F\u00fczulinin \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar\u201d.<\/strong><br \/>\n\u00c7ox q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 olsa da, onun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ani n\u0259z\u0259r sald\u0131q. F\u00fczulinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil Avropada<strong>(Hammer, Purtiqal, Braun Rio, Beq-li, Aibb),<\/strong> Rusiyada<strong>(D.Smirnov, A.Kr\u0131mski, Y.E.Bertels)<\/strong> v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 \u00f6yr\u0259nilib. H\u0259mid Arasl\u0131 \u201cB\u00f6y\u00fck Az\u0259z\u0259rbaycan \u015fairi F\u00fczuli\u201d(1958), M\u0259mm\u0259d C\u0259f\u0259r \u201cF\u00fczuli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u201d(1959), Fuad Qas\u0131mzad\u0259 <strong>\u201cQ\u0259m karvan\u0131\u201d<\/strong> v\u0259 ya <strong>\u201cZ\u00fclm\u0259td\u0259 nur\u201d(1967), Sabir \u018fliyev \u201cF\u00fczulinin poetikas\u0131\u201d(1986) adl\u0131 monoqrafiyalar\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuliy\u0259 h\u0259sr edibl\u0259r. \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov \u015fairin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d operas\u0131n\u0131, Cahangir Cahangirov \u201cM\u0259ni Candan usand\u0131rd\u0131\u201d q\u0259z\u0259lin\u0259 \u201cF\u00fczuli kantatas\u0131\u201dn\u0131, B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 \u201c\u015e\u0259bu Hicran\u201d<\/strong> poemas\u0131n\u0131 yaz\u0131b.<br \/>\nAz\u0259rbaycanda F\u00fczuli irsi uca tutulub. Bel\u0259 ki, 1994-c\u00fc il F\u00fczuli ili elan olunmu\u015f, 1996-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u018flyazmalar \u0130nstituna dahi m\u00fct\u0259f\u0259kkirin ad\u0131 verilib. Onun \u0259s\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycanda 5 cildd\u0259 \u00e7ap olunub.<br \/>\n\u00d6lk\u0259mizd\u0259 bir \u00e7ox m\u0259\u015fhur yerl\u0259r\u0259 F\u00fczulinin ad\u0131 verilib, Az\u0259rbaycan\u0131n rayonlar\u0131ndan biri F\u00fczuli rayonu adland\u0131r\u0131l\u0131b. Onun ad\u0131na k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, meydanlar, xiyabanlar, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t ocaqlar\u0131, m\u0259kt\u0259bl\u0259r vard\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli, \u0259l\u0259lx\u00fcsus, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259b\u0259di heyk\u0259l ucald\u0131b.<br \/>\n\u015eair \u00f6z v\u0259siyy\u0259tin\u0259 \u0259sas\u0259n \u0130mam H\u00fcseyn m\u0259qb\u0259r\u0259sinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131b.<br \/>\n<em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0N\u00dcBAR\u00a0XANLARQIZI<br \/>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-14888 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/jpg-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"94\" height=\"141\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/jpg-200x300.jpg 200w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/jpg.jpg 307w\" sizes=\"(max-width: 94px) 100vw, 94px\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259r b\u0259x\u015f ed\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d S\u00fcleyman o\u011flu F\u00fczuli 1494-c\u00fc ild\u0259 K\u0259rb\u0259lada d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. F\u00fczuli s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131 \u00e7ox dan\u0131\u015fan dem\u0259kdir. Bayat tayfas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olan bu \u015f\u0259xsiyy\u0259t m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Savadl\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn (tarix, f\u0259ls\u0259f\u0259, tibb v\u0259 ba\u015fqa elml\u0259r\u0259 b\u0259l\u0259d idi) ona \u201cMolla\u201d, \u201cM\u00f6vlan\u0259 F\u00fczuli\u201d deyirdil\u0259r. \u018fhd\u00fc Ba\u011fdadi \u201cG\u00fcl\u015f\u0259n\u00fc\u015f \u015f\u00fcara\u201d(\u201c\u015eairl\u0259rin g\u00fcl\u015f\u0259ni\u201d) \u0259s\u0259rind\u0259 onu d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14884"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14884"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14884\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}