{"id":14136,"date":"2019-11-20T09:05:01","date_gmt":"2019-11-20T06:05:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=14136"},"modified":"2019-11-20T09:06:46","modified_gmt":"2019-11-20T06:06:46","slug":"tarixi-yaradan-s%c9%99xsiyy%c9%99tl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=14136","title":{"rendered":"Tarixi yaradan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u015eAH \u0130SMAYIL X\u018fTA\u0130<\/strong><\/p>\n<p><em><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-14138 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0441\u043a\u0430\u0447\u0430\u043d\u043d\u044b\u0435-\u0444\u0430\u0439\u043b\u044b-1-9.jpg\" alt=\"\" width=\"114\" height=\"163\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-14139 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1319280043_ossav1_1244387406-300x223.jpg\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"176\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1319280043_ossav1_1244387406-300x223.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1319280043_ossav1_1244387406.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/>Cahan\u015f\u00fcm\u00fcl v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 tariximizd\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r qoyublar. Bunlardan biri d\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai olub.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>H\u018fYATI V\u018f HAK\u0130M\u0130YY\u018fT\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri olan h\u00f6kmdar, \u015fair v\u0259 s\u0259rk\u0259rd\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai 1487-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 23-d\u0259 \u018frd\u0259bil \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. Onun anas\u0131 A\u011fqoyunlu h\u00f6kmdar\u0131 Uzun H\u0259s\u0259nin q\u0131z\u0131, Sultan Y\u0259qubun bac\u0131s\u0131 idi. Atas\u0131 \u015eeyx Heyd\u0259r, babas\u0131 is\u0259 \u015eeyx C\u00fcneyd idi. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin h\u0259yat\u0131 u\u015faq vaxtlar\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259 olub. \u018fg\u0259r onu 6 ya\u015f\u0131nda m\u00fcridl\u0259r gizl\u0259tm\u0259s\u0259ydil\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259kdi. \u018fvv\u0259lc\u0259 R\u0259\u015ft\u0259 sonra Lahicana apar\u0131l\u0131b, 7 ya\u015f\u0131nda Gilan hakimi Mirz\u0259 \u018flinin saray\u0131na g\u0259tirilib. Oradada H\u0259s\u0259n xan\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda L\u0259l\u0259 H\u00fcseyn t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259rbiy\u0259 olunur. 6 il burada qalan \u0130smay\u0131l aliml\u0259rd\u0259n dini, d\u00fcny\u0259vi v\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r al\u0131r.<br \/>\nX\u0259tainin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b.<!--more--><br \/>\nTarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u0130smay\u0131l\u0131n b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 \u015eeyx Sultan\u0259li onu \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259r\u0259s\u0259si elan edir. O, 13 ya\u015f\u0131nda siyasi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r. 1499-cu ild\u0259 qo\u015fun toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Lahicandan \u018frd\u0259bil\u0259 gedir. Bu zaman X\u0259taini S\u0259f\u0259vi s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259ri m\u00fc\u015fayi\u0259t edirdil\u0259r. G\u00fccl\u00fc ordu t\u0259\u015fkil etdikd\u0259n sonra \u0130smay\u0131l 1500-c\u00fc ild\u0259 Caban\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u015eirvana h\u00fccum ed\u0259r\u0259k oran\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131na al\u0131r. 1501-ci ild\u0259 T\u0259briz\u0259 daxil olur v\u0259 paytaxt\u0131 T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259ri olan vahid m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti\u2013S\u0259f\u0259vi d\u00f6vl\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyur. H\u0259min ild\u0259 \u0130smay\u0131l\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 q\u0131z\u0131lba\u015flar Bak\u0131ya h\u00fccum ed\u0259r\u0259k q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7al\u0131rlar. O, uzaqg\u00f6r\u0259n d\u00f6vl\u0259t xadimi olub. X\u0259tainin m\u00fcdrik siyas\u0259ti il\u0259 S\u0259f\u0259vi d\u00f6vl\u0259ti Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rqin \u0259n q\u00fcdr\u0259tli \u00f6lk\u0259si oldu. O, \u00f6lk\u0259nin t\u0259m\u0259linin m\u00f6hk\u0259m olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dil, ordu v\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irib. 1501-ci ild\u0259 ana dilini d\u00f6vl\u0259t dili elan edib. H\u0259min vaxtdan etibar\u0259n d\u00f6vl\u0259t yaz\u0131\u015fmalar\u0131 do\u011fma dilimizd\u0259 apar\u0131l\u0131r. Hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 anadilli m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259r v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r. 1501-ci ild\u0259 \u015e\u0259rur, 1503-c\u00fc ild\u0259 Almaqula\u011f\u0131, H\u0259m\u0259dan d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. 1503-c\u00fc ild\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l Qum, Ka\u015fan\u0131 v\u0259 \u0130sfahan\u0131, 1504-c\u00fc ild\u0259 Y\u0259zd v\u0259 Kirman\u0131, 1506-1508-ci ill\u0259rd\u0259 Ba\u011fdad \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 daxil olaraq Diyarb\u0259kiri, Hilat\u0131, Bitlisi, \u018fr\u00e7i\u015fi v\u0259 \u018fr\u0259b \u0130raq\u0131n\u0131 f\u0259th edib, 1508-1510-cu ill\u0259rd\u0259 Xorasan istisna olmaqla b\u00fct\u00fcn \u0130ran\u0131 v\u0259 \u018fr\u0259b \u0130raq\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi.<br \/>\n1510-cu ild\u0259 \u00f6zb\u0259k \u015eeybani xanla M\u0259rv d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alaraq Xorasan \u015f\u0259h\u0259rini S\u0259f\u0259vi imperatorlu\u011funun t\u0259rkibin\u0259 birl\u0259\u015fdirdi. Amud\u0259ryadan F\u0259rat \u00e7ay\u0131na q\u0259d\u0259r geni\u015f \u0259razi \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n hakimiyy\u0259ti alt\u0131na ke\u00e7di. 1512-ci ild\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259r Qarahisar v\u0259 Malatya \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini i\u015f\u011fal et-di.<br \/>\nC\u0259sar\u0259tli v\u0259 \u0259dal\u0259tli h\u00f6kmdar 1514-c\u00fc ild\u0259 \u00c7ald\u0131ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki m\u0259\u011flubiyy\u0259tind\u0259n q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259r\u0259k q\u0131l\u0131nc\u0131n\u0131 z\u0259rbl\u0259 topun l\u00fcl\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131r, z\u0259rb\u0259d\u0259n l\u00fcl\u0259 qopub yer\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bunu e\u015fid\u0259n Sultan S\u0259lim h\u0259min q\u0131l\u0131nc\u0131 g\u0259tirdir. Qald\u0131r\u0131b var g\u00fcc\u00fc il\u0259 topun l\u00fcl\u0259sin\u0259 vurur. L\u00fcl\u0259 yerind\u0259n t\u0259rp\u0259nmir. Sultan bunun h\u0259min q\u0131l\u0131nc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir. Bunu e\u015fid\u0259n \u0130smay\u0131l \u201cQ\u0131l\u0131nc h\u0259min q\u0131l\u0131ncd\u0131r, \u0259fsus ki, qol h\u0259min qol deyil\u201d,\u2013deyir.<br \/>\nHaqq\u0131nda r\u0259vay\u0259tl\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, r\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, \u015eah ismay\u0131l\u0131n \u00f6z\u00fc kimi \u00e7ox c\u0259ngav\u0259r bir h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olub. B\u0259yim adl\u0131 s\u0259daq\u0259tli qad\u0131n. O, \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u0259ri il\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 vuru\u015fur, d\u00fc\u015fm\u0259ni vahim\u0259y\u0259 sal\u0131rm\u0131\u015f.<br \/>\nBir d\u0259f\u0259 B\u0259yim xan\u0131m Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u015e\u0259rur d\u00fcz\u00fcnd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f zaman\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018frind\u0259n, qo\u015fundan aral\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n qad\u0131n t\u0259kba\u015f\u0131na d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 misilsiz igidlik g\u00f6st\u0259rir. Lakin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa m\u00fchasir\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xa bilmir. Bir ne\u00e7\u0259 yerind\u0259n a\u011f\u0131r yaralan\u0131r. Bundan sonra d\u00fc\u015fm\u0259n onu \u0259sir al\u0131r.<br \/>\nB\u0259yim xan\u0131m\u0131n \u0259sir d\u00fc\u015fm\u0259si x\u0259b\u0259ri \u015eah \u0130smay\u0131la gec \u00e7at\u0131r. O, vaxt\u0131nda k\u00f6-m\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259 bilm\u0259diyin\u0259 \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259nir, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 f\u00fcrs\u0259t verdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcnahkar say\u0131r. Q\u0259mli-q\u0259mli d\u00fc\u015fm\u0259n ged\u0259n yollara bax\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259z\u0259mm\u0259t ed\u0259r\u0259k deyir:<br \/>\n\u2013N\u0259 b\u00f6y\u00fck x\u0259ta el\u0259dim! B\u0259yim d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259lin\u0259 ke\u00e7di!<br \/>\nBundan sonra \u015eah \u0130smay\u0131la X\u0259tai l\u0259q\u0259bi verirl\u0259r.<br \/>\nBel\u0259 r\u0259vay\u0259t edirl\u0259r ki, o, d\u0259rvi\u015f paltar\u0131 geyinib camaat aras\u0131nda g\u0259z\u0259rmi\u015f v\u0259 xalq\u0131n d\u0259rd-s\u0259rini \u00f6yr\u0259n\u0259rmi\u015f.<br \/>\n\u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n \u201cB\u0259rb\u0259d\u201d adlanan al\u0259td\u0259 g\u00f6z\u0259l mahn\u0131 oxumaq v\u0259 musiqi ifa etm\u0259k kimi bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 da m\u0259lumdur.<br \/>\nAyd\u0131n olur ki, \u015e\u0259rqd\u0259 ilk h\u0259rbi v\u0259 n\u00fcfuzlu \u201cC\u0131\u011fatay\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131 \u015eah \u0130smay\u0131l yarad\u0131b.<br \/>\nS\u0259f\u0259vi d\u00f6vl\u0259tinin banisi \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin \u201cMusa Dur\u011fut o\u011fluna\u201d, \u201c\u015e\u0259hab\u0259ddin Bayquya\u201d adl\u0131 f\u0259rmanlar\u0131, \u201cDizmar vilay\u0259tind\u0259 ruhanil\u0259rin vergil\u0259rd\u0259n azad edilm\u0259si\u201d v\u0259 \u201cXan\u0259hm\u0259d ba\u011f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131\u201d haqq\u0131nda h\u00f6kml\u0259ri vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>YARADICILI\u011eI<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAl\u0259marayi\u2013\u015eah \u0130smay\u0131l\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi X\u0259taini \u201cs\u0259lt\u0259n\u0259t v\u0259 bilik d\u0259ryas\u0131n\u0131n incisi\u201d adland\u0131raraq \u015fairliyi haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131b.<br \/>\nYarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa g\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan ba\u015flayan X\u0259tai \u0259s\u0259rl\u0259rinin \u00e7oxunu ana dilimizd\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. O, ilk d\u0259f\u0259 ana dilind\u0259 heca v\u0259znind\u0259 \u015feir yaz\u0131b. Epik \u0259s\u0259rd\u0259 lirik \u015feird\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n, ilk \u201cBahariyy\u0259\u201d, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda ilk qo\u015fma, yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyata ilk g\u0259rayl\u0131n\u0131 g\u0259tirib. \u201cD\u0259hnam\u0259\u201d poemas\u0131 v\u0259 \u201cN\u0259sih\u0259tnam\u0259\u201d m\u0259sn\u0259visinin, qo\u015fmalar\u0131n<strong>( \u201cBulunca\u201d, \u201cDegil\u201d, \u201c\u018fr\u0259nl\u0259r\u201d v\u0259 s.)<\/strong>, g\u0259rayl\u0131lar\u0131n <strong>(\u201cBir s\u00f6z\u201d, \u201cDedil\u0259r\u201d, \u201c\u0130st\u0259rl\u0259r\u201d<\/strong> v\u0259 s), varsa\u011f\u0131n\u0131n <strong>(\u201cBiz d\u0259 xan\u0259dana ged\u0259r der idik\u201d, \u201cD\u0259d\u0259m, xo\u015f g\u0259ldin, xo\u015f g\u0259ldin\u201d, \u201c\u0130\u00e7mi\u015f\u0259m bir dolu, olmu\u015fam ay\u0131q\u201d)<\/strong>, q\u0259z\u0259ll\u0259rin <strong>(\u201cEy doda\u011f\u0131n \u015f\u0259hd\u00fc \u015f\u0259kk\u0259rdir siy\u0259h xal\u0131n m\u0259k\u0259s\u201d, \u201cEy f\u0259l\u0259k, d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ney\u00e7\u00fcn ol nigar \u0259ld\u0259n ged\u0259r\u201d<\/strong> v\u0259 s.) g\u00f6z\u0259l \u0259d\u0259bi n\u00fcmun\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. X\u0259tainin \u201cD\u0259hnam\u0259\u201dsi ana dilind\u0259 yaranan ilk epik \u0259s\u0259rdir. \u201cN\u0259sih\u0259tnam\u0259\u201d humanist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. Onun t\u0259bi\u0259ti t\u0259svir etm\u0259si insana x\u00fcsusi z\u00f6vq verir. \u201cD\u0259hnam\u0259\u201dd\u0259n bir n\u00fcmun\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r salaq\u2013\u201cBahariyy\u0259\u201d \u015feirin\u0259:<br \/>\n<strong>Q\u0131\u015f getdi, yen\u0259 bahar g\u0259ldi,<\/strong><br \/>\n<strong>G\u00fcl bitdiv\u00fc lal\u0259zar g\u0259ldi.<\/strong><br \/>\n<strong>Qu\u015flar qamusu f\u0259\u011fan\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc,<\/strong><br \/>\n<strong>E\u015fq odu yen\u0259 bu can\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/strong><br \/>\nEpik v\u0259 lirik janrlarda yazan X\u0259tai h\u0259m klassik, h\u0259m d\u0259 a\u015f\u0131q \u015feiri \u00fcslubunda n\u00fcmun\u0259l\u0259r yarad\u0131b. Onun \u201cBir s\u00f6z\u201d r\u0259difli g\u0259rayl\u0131s\u0131 s\u00f6z\u00fcn q\u00fcdr\u0259ti haqq\u0131nda ibr\u0259tamiz fikirl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir.<br \/>\n<strong>S\u00f6z vard\u0131r k\u0259sdir\u0259r ba\u015f\u0131,<\/strong><br \/>\n<strong>S\u00f6z vard\u0131r k\u0259s\u0259r sava\u015f\u0131,<\/strong><br \/>\n<strong>S\u00f6z vard\u0131r a\u011f\u0131l\u0131 a\u015f\u0131<\/strong><br \/>\n<strong>Bal il\u0259n ed\u0259r ya\u011f bir s\u00f6z.<\/strong><br \/>\nX\u0259tai yarad\u0131c\u0131l\u011f\u0131nda bayat\u0131n\u0131n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olar.<br \/>\n<strong>X\u0259tai, i\u015fin d\u00fc\u015f\u0259r,<\/strong><br \/>\n<strong>G\u0259lib-gedi\u015fin d\u00fc\u015f\u0259r.<\/strong><br \/>\n<strong>Di\u015fl\u0259m\u0259 \u00e7iy lo\u011fman\u0131,<\/strong><br \/>\n<strong>Yerin\u0259 di\u015fin d\u00fc\u015f\u0259r.<\/strong><br \/>\n\u015eair \u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin \u201c\u0259n\u0259lh\u0259q\u201d ideyas\u0131na sadiq qalaraq \u00f6z\u00fcn\u0259 \u201cv\u0259hd\u0259t g\u00fclzar\u0131n\u0131n b\u00fclb\u00fcl\u00fc\u201d deyib.<br \/>\n<strong>\u00c7\u00fcn X\u0259taidir bu g\u00fcn g\u00fczari-v\u0259hd\u0259t b\u00fclb\u00fcl\u00fc,<\/strong><br \/>\n<strong>D\u0259xi ol za\u011fi-siy\u0259h g\u00fclzar\u0259 g\u0259lm\u0259s\u00fcn.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli \u201cB\u0259ng\u00fc Bad\u0259\u201dni X\u0259taiy\u0259 ithaf edib.<\/p>\n<p><strong>AZ\u018fRBAYCANDA \u015eAH \u0130SMAYIL X\u018fTA\u0130Y\u018f EHT\u0130RAM<\/strong><br \/>\n\u015e\u00fcca\u0259tli s\u0259rk\u0259rd\u0259nin ad\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 uca tutulur. X\u0259tainin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan rayon, q\u0259s\u0259b\u0259, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, t\u0259hsil ocaqlar\u0131, park, X\u0259tai metrostansiyas\u0131, Bak\u0131da ucald\u0131lan abid\u0259si, Xa\u00e7mazda v\u0259 Masall\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli heyk\u0259li, G\u0259nc\u0259d\u0259 b\u00fcst\u00fc, \u201c\u018fb\u0259diyy\u0259t\u201d x\u0259zin\u0259si s\u0259rgisi (Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zi), \u201c\u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai\u201d tankeri, \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai fondu, \u201c\u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai\u201d ordeninin t\u0259sis edilm\u0259si ona olan ehtiram\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ridir. M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev \u201c\u015eah \u0130smay\u0131l\u201d operas\u0131n\u0131, S\u0259rdar F\u0259r\u0259cov \u201c\u015eah X\u0259tai\u201d simfoniyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131b. S.M\u00fcmtaz, H.Arasl\u0131, M.Quluzad\u0259, \u018f.M\u0259mm\u0259dov, O.\u018ff\u0259ndiyev, M.Abbasl\u0131 kimi aliml\u0259r X\u0259tainin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini ara\u015fd\u0131r\u0131b. Onun haqq\u0131nda \u015eah \u0130smay\u0131l dastan\u0131 yaz\u0131l\u0131b.<br \/>\nDilimiz\u0259, torpa\u011f\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck sevgi b\u0259sl\u0259y\u0259n \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai bu s\u00f6zl\u0259ri deyib:<br \/>\n<strong>Ey t\u00fcrk o\u011flu!<\/strong><br \/>\n<strong>Dilinin bir k\u0259lm\u0259sini d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir dilin\u0259, bir ovuc torpa\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259. Onu qoru v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr!!!<\/strong><br \/>\n\u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai 1524-c\u00fc ild\u0259 \u018frd\u0259bild\u0259 v\u0259fat edib. O, \u018frd\u0259bild\u0259ki \u015eeyx S\u0259fi m\u0259qb\u0259r\u0259sind\u0259 d\u0259fn olunub.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>N\u00fcbar XANLARQIZI<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eAH \u0130SMAYIL X\u018fTA\u0130 Cahan\u015f\u00fcm\u00fcl v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 tariximizd\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r qoyublar. Bunlardan biri d\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai olub. H\u018fYATI V\u018f HAK\u0130M\u0130YY\u018fT\u0130 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri olan h\u00f6kmdar, \u015fair v\u0259 s\u0259rk\u0259rd\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai 1487-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 23-d\u0259 \u018frd\u0259bil \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. Onun anas\u0131 A\u011fqoyunlu h\u00f6kmdar\u0131 Uzun H\u0259s\u0259nin q\u0131z\u0131, Sultan Y\u0259qubun bac\u0131s\u0131 idi. Atas\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14136"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14136"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14136\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}