{"id":13347,"date":"2019-07-31T10:18:30","date_gmt":"2019-07-31T07:18:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=13347"},"modified":"2019-07-31T10:18:55","modified_gmt":"2019-07-31T07:18:55","slug":"1-avqust-az%c9%99rbaycan-%c9%99lifbasi-v%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-gunudur-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=13347","title":{"rendered":"1 AVQUST AZ\u018fRBAYCAN \u018fL\u0130FBASI V\u018f AZ\u018fRBAYCAN D\u0130L\u0130 G\u00dcN\u00dcD\u00dcR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-13348 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/277c46f22055061c59b6dcc2e2bc7909ana-dili-1-300x250.jpg\" alt=\"\" width=\"154\" height=\"128\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/277c46f22055061c59b6dcc2e2bc7909ana-dili-1-300x250.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/277c46f22055061c59b6dcc2e2bc7909ana-dili-1.jpg 419w\" sizes=\"(max-width: 154px) 100vw, 154px\" \/>H\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma dilinin z\u0259nginliyini v\u0259 safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumal\u0131d\u0131r.<br \/>\nAltay dill\u0259ri ail\u0259sinin t\u00fcrk qoluna daxil olan Az\u0259rbaycan dili iltisaqi dill\u0259r qrupuna aiddir. S\u0259listlik, r\u0259vanl\u0131q, ax\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259hz bu dil\u0259 m\u0259xsusdur. Dil b\u00fct\u00fcn xalq\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin, ke\u00e7mi\u015finin n\u00fcmun\u0259sidir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan dilinin m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi vard\u0131r. Q\u0259dim zamanlarda bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nimiz aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r ya\u015fansa da ana dilimiz \u00f6z milliliyini he\u00e7 zaman itirm\u0259yib.<br \/>\nEram\u0131z\u0131n V \u0259srind\u0259 Az\u0259rbaycan dili t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131. VI-VIII \u0259srl\u0259r \u015fifahi \u0259d\u0259bi dilin, IX-XI \u0259srl\u0259r yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259bi dilin, XIII \u0259sr anadilli \u0259d\u0259biyyat\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u00fcr. Art\u0131q XIII \u0259srd\u0259n etibar\u0259n anadilli \u0259d\u0259biyyat fars v\u0259 \u0259r\u0259bdilli \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259mi\u015f, klassikl\u0259rimiz do\u011fma dilimizd\u0259 yaz\u0131b-yaratma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015flar.<br \/>\nUlu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev deyib: M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn v\u0259 ondan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, t\u00fcrk dilini, ana dilini ya\u015fatmas\u0131ndan, onu y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qald\u0131rmas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d H\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar \u201cT\u00fcrk\u00fcn dili\u201d, B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 \u201cM\u0259nim ana dilim\u2013m\u0259nim kimliyim\u201d \u015feirl\u0259rind\u0259 dilimizin g\u00f6z\u0259lliyind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdil\u0259r.<!--more--><br \/>\nDilimizin dialekt v\u0259 \u015fiv\u0259l\u0259ri d\u00f6rd qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr:<br \/>\n1.\u015e\u0259rq qrupu\u2013Bak\u0131, Quba, \u015eamax\u0131 dialektl\u0259ri v\u0259 L\u0259nk\u0259ran, Mu\u011fan \u015fiv\u0259l\u0259ri;<br \/>\n2.Q\u0259rb qrupu\u2013G\u0259nc\u0259, Qazax, Qaraba\u011f dialektl\u0259ri v\u0259 Ayr\u0131m \u015fiv\u0259si;<br \/>\n3.\u015eimal qrupu\u2013\u015e\u0259ki dialekti, Zaqatala-Qax \u015fiv\u0259si;<br \/>\n4.C\u0259nub qrupu \u2013Nax\u00e7\u0131van, Ordubad dialektl\u0259ri.<br \/>\n\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 dilimizin qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib.<br \/>\n2001-ci il avqustun 1-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7m\u0259kl\u0259 h\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 g\u00fcn\u00fc elan olunub. \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman h\u0259min ilin avqustun 9-da imzalan\u0131b.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cBizi mill\u0259t kimi qoruyub saxlayan m\u0259hz dilimiz, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z, tariximiz, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizdir\u201d.<br \/>\nBu g\u00fcn Az\u0259rbaycan dilinin r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 v\u0259 diplomatiya yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n do\u011fma dilimizd\u0259 apar\u0131lmas\u0131 Prezidentimizin \u00f6lk\u0259d\u0259 y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc u\u011furlu dil siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir.<br \/>\n\u018ffsuslar olsun ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 dilimiz \u0259cn\u0259bi s\u00f6zl\u0259rin v\u0259 yad \u00fcns\u00fcrl\u0259rin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalmaqdad\u0131r. Avropa-rus v\u0259 \u0259r\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259li bir \u00e7ox s\u00f6z\u00fcn \u00f6z dilimizd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu halda v\u0259 bunlar orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259timizd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131\u011f\u0131na baxmayaraq, yen\u0259 d\u0259 h\u0259min s\u00f6zl\u0259rl\u0259 dilimiz\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tiririk. Buna aid bir \u00e7ox misallar g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Lakin bu vacib m\u0259s\u0259l\u0259 dil\u00e7il\u0259rimizin i\u015fi oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 h\u0259min sah\u0259y\u0259 toxunmaq ist\u0259mirik. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, zaman ke\u00e7dikc\u0259 dilimiz daha da r\u0259vanla\u015facaq, safla\u015facaq v\u0259 milli k\u00f6kl\u0259rimiz\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q tam t\u0259min edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>N\u00fcbar XANLARQIZI<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma dilinin z\u0259nginliyini v\u0259 safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumal\u0131d\u0131r. Altay dill\u0259ri ail\u0259sinin t\u00fcrk qoluna daxil olan Az\u0259rbaycan dili iltisaqi dill\u0259r qrupuna aiddir. S\u0259listlik, r\u0259vanl\u0131q, ax\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259hz bu dil\u0259 m\u0259xsusdur. Dil b\u00fct\u00fcn xalq\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin, ke\u00e7mi\u015finin n\u00fcmun\u0259sidir. Az\u0259rbaycan dilinin m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi vard\u0131r. Q\u0259dim zamanlarda bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nimiz aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r ya\u015fansa da ana dilimiz \u00f6z milliliyini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13347"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13347"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13347\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}