{"id":13274,"date":"2019-07-19T09:24:26","date_gmt":"2019-07-19T06:24:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=13274"},"modified":"2019-07-19T09:24:38","modified_gmt":"2019-07-19T06:24:38","slug":"22-iyul-milli-m%c9%99tbuat-v%c9%99-jurnalistika-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=13274","title":{"rendered":"22 \u0130YUL \u2013M\u0130LL\u0130 M\u018fTBUAT V\u018f  JURNAL\u0130ST\u0130KA G\u00dcN\u00dc"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-13275 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/02-27.jpg\" alt=\"\" width=\"130\" height=\"167\" \/>Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n banisi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabidir. B\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n sonra o, Bak\u0131da ana dilind\u0259 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015fr edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn icaz\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. Bu q\u0259zetin ilk n\u00f6mr\u0259si 1875-ci il iyulun 22-d\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015fri b\u00fct\u00fcn Qafqazda \u0259ks-s\u0259da do\u011furmu\u015fdu. 1875-1877-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc.<br \/>\n&#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zeti xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f\u0131nda, milli birliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0259zetin m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideyalar\u0131 Rusiya hakim dair\u0259l\u0259rini narahat etmi\u015f v\u0259 iki il sonra q\u0259zet ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nAz\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n ilk m\u00fcjd\u0259\u00e7isi &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;d\u0259n sonra bu sah\u0259d\u0259 xeyli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r olmu\u015fdu.<br \/>\nXIX \u0259srin sonlar\u0131nda &#8220;Ziya&#8221;(1879), &#8220;K\u0259\u015fk\u00fcl&#8221; (1880), &#8220;Kaspi&#8221; (80-90-c\u0131 ill\u0259r) q\u0259zetl\u0259ri n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d a\u011fa \u015eahtaxtinski, Seyid H\u00fcseyn, \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 yeni demokratik m\u0259tbuat\u0131n yaranmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131lar. Bu g\u0259rgin m\u00fcbariz\u0259 \u00f6z n\u0259tic\u0259sini verdi. &#8220;\u015e\u0259rqi-rus&#8221; (1903), &#8220;H\u0259yat&#8221; (1905), &#8220;A\u00e7\u0131q s\u00f6z&#8221; (1915), &#8220;Az\u0259rbaycan &#8221; (1918) kimi demokratik ruhlu, milli qay\u0259li q\u0259zetl\u0259r meydana \u00e7\u0131xd\u0131. 1906-c\u0131 ild\u0259 &#8220;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#8221; jurnal\u0131n\u0131n n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131nda siyasi satiran\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu. Redaktoru X\u0259dic\u0259 xan\u0131m \u018flib\u0259yova olan &#8220;\u0130\u015f\u0131q&#8221; jurnal\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 qad\u0131nlardan ibar\u0259t idi.<br \/>\nSovet hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn sovet respublikalar\u0131nda oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda da m\u0259tbuat sovet ideologiyas\u0131n\u0131n ruporuna \u00e7evrilmi\u015fdi. Azad v\u0259 demokratik m\u0259tbuatdan s\u00f6hb\u0259t bel\u0259 ged\u0259 bilm\u0259zdi.<!--more--><br \/>\nYaln\u0131z bol\u015fevik rejiminin, kommunist ideyalar\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan q\u0259zet v\u0259 jurnallar n\u0259\u015fr olunurdu. M\u0259tbuat \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi senzura h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n orqan\u0131 olan &#8220;Pravda&#8221; (bu q\u0259zetin dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si &#8220;H\u0259qiq\u0259t&#8221; olsa da, s\u0259hif\u0259l\u0259ri q\u0259rb demokratiyas\u0131na qar\u015f\u0131 iftiralarla, ictimai v\u0259 iqtisadi-siyasi h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rin\u0259 aid yalan informasiyalarla dolu idi) q\u0259zetinin ilk n\u00f6mr\u0259sinin \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn &#8211; 5 may M\u0259tbuat G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunurdu.<br \/>\nAz\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra bir \u00e7ox milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f m\u0259tbuat sah\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi. Bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259tbu orqan-q\u0259zet v\u0259 jurnal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259&#8221;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn-22 iyul Milli M\u0259tbuat v\u0259 Jurnalistika G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\n\u018fkin\u00e7inin \u015f\u0259c\u0259r\u0259sind\u0259n biri olan \u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d q\u0259zeti 84 ildir ki, \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir. Bu q\u0259zet 1934-c\u00fc ild\u0259 n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flayanda \u201cKolxoz\u00e7ular\u0131n varlanmas\u0131 u\u011frunda\u201d, 1937-ci ild\u0259n 1991-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u201cQ\u0131z\u0131l Bayraq\u201d, sonra \u201cT\u0259rt\u0259r\u201d adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2005-ci il avqust ay\u0131n\u0131n 1-d\u0259n yenid\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan rayon q\u0259zeti \u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d ad\u0131 il\u0259 h\u0259yata qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min tarixd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 kimi \u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d q\u0259zeti d\u00f6vri olaraq ayda 3 d\u0259f\u0259 n\u0259\u015fr olunmaqla oxucular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259lir. Haz\u0131rda rayon q\u0259zeti 1500 n\u00fcsx\u0259 tirajla 10 g\u00fcnd\u0259n bir n\u0259\u015fr olunur. Bu m\u0259tbu orqan\u0131n b\u00f6lg\u0259 q\u0259zetl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u00f6z n\u00fcfuzu v\u0259 layiqli yeri vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n banisi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabidir. B\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n sonra o, Bak\u0131da ana dilind\u0259 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015fr edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn icaz\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. Bu q\u0259zetin ilk n\u00f6mr\u0259si 1875-ci il iyulun 22-d\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015fri b\u00fct\u00fcn Qafqazda \u0259ks-s\u0259da do\u011furmu\u015fdu. 1875-1877-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zeti xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f\u0131nda, milli birliyinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13274"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13274"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13274\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}