{"id":12086,"date":"2019-03-07T11:37:23","date_gmt":"2019-03-07T08:37:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=12086"},"modified":"2019-03-07T11:45:27","modified_gmt":"2019-03-07T08:45:27","slug":"erm%c9%99ni-hiyl%c9%99sinin-f%c9%99sadlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=12086","title":{"rendered":"Erm\u0259ni hiyl\u0259sinin f\u0259sadlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>SUMQAYIT HAD\u0130S\u018fL\u018fR\u0130<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-12044 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/sumqayit-hadiselerinden-30-il-otur-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/sumqayit-hadiselerinden-30-il-otur-300x169.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/sumqayit-hadiselerinden-30-il-otur.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/>Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Mixay\u0131l Qorba\u00e7ovun m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi akademik Abel Aqanbekyan 1987-ci ild\u0259 Fransada n\u0259\u015fr olunan \u201cHumanite\u201d jurnal\u0131ndak\u0131 m\u0259lum \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 il\u0259 d\u00fcnyaya s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f b\u00fct\u00fcn erm\u0259nil\u0259r\u0259 Qaraba\u011f\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sinin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan ed\u0259nd\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Sumqay\u0131tda erm\u0259nil\u0259rin q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k idi.<br \/>\nM\u0259lumdur ki, sovet h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki imperiyan\u0131n siyas\u0259tini davam v\u0259 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda paytaxt\u0131 bizim \u0130r\u0259van \u015f\u0259-h\u0259ri olan Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti yaratd\u0131. Ancaq erm\u0259nil\u0259r v\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259st sovet h\u00f6kum\u0259ti Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 torpaq iddialar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259dil\u0259r. 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Anastas Mikoyan\u0131n Stalinl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f plan\u0131na \u0259sas\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar q\u0259dim ata-baba yurdlar\u0131ndan deportasiya edildil\u0259r.<!--more--><br \/>\nM\u0259lum idi ki, Sumqay\u0131t \u00e7ox mill\u0259tli \u015f\u0259h\u0259r kimi respublikan\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck s\u0259naye m\u0259rk\u0259zidir v\u0259 b\u00fct\u00fcn SSR\u0130-d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Ba\u015f ver\u0259c\u0259k q\u0131r\u011f\u0131nda \u0259li olduqlar\u0131n\u0131 danmaq v\u0259 ya izi itirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistandan v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan y\u00fcz kilometrl\u0259rl\u0259 uzaqda olan Sumqay\u0131t daha \u0259lveri\u015fli say\u0131l\u0131rd\u0131. Erm\u0259nil\u0259r \u201c\u00fcmumi i\u015fi\u201d namin\u0259 \u00f6z erm\u0259ni soyda\u015flar\u0131n\u0131 g\u00fcdaza verm\u0259kd\u0259n bel\u0259 he\u00e7 d\u0259 heyfsl\u0259nm\u0259dil\u0259r. N\u0259hay\u0259t, Erm\u0259nistandan v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 isti yurd-yuvas\u0131ndan zorla qovulmu\u015f qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir qismi Sumqay\u0131tda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 onlar erm\u0259nil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 t\u0259dbir\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qisas alma\u011fa haz\u0131r idil\u0259r.<br \/>\nSumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259rin\u0259 iki g\u00fcn qalm\u0131\u015f qat\u0131 mill\u0259t\u00e7i olan Silva Kaputikyan televiziya ekran\u0131ndan erm\u0259ni \u0259halisin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 demi\u015fdi: \u201cQaraba\u011f tarix\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n olub. Bizim \u0259sas m\u0259qs\u0259dimiz h\u0259r iki torpa\u011f\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k deyil, \u0259sas m\u0259qs\u0259d tarix\u0259n biz\u0259 vurulan yaran\u0131 sa\u011faltmaqd\u0131r\u201d. Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bundan x\u0259b\u0259rdar imi\u015f. 1988-ci il fevral\u0131n 27-29-da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f hadis\u0259l\u0259rd\u0259 32 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 400 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox insan b\u0259d\u0259n x\u0259sar\u0259tl\u0259ri alm\u0131\u015f, 200-d\u0259n \u00e7ox m\u0259nzil talan edilmi\u015f, 50-d\u0259n art\u0131q m\u0259d\u0259ni-m\u0259i\u015f\u0259t obyekti da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, 40-dan \u00e7ox avtomobil z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f, d\u00f6vl\u0259t\u0259 7 milyon rubl v\u0259 ya 10 milyon dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 ziyan vurulmu\u015fdu. Qat\u0131 mill\u0259t\u00e7i olan yaz\u0131\u00e7\u0131 Sero Xanzadyan \u201cYurmala\u201d q\u0259zetin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 faktlar\u0131 t\u0259hrif ed\u0259r\u0259k Sumqay\u0131tda 450-d\u0259n \u00e7ox adam\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n erm\u0259ni oldu\u011funu bildirirdi.<br \/>\nZiya B\u00fcnyadov erm\u0259ni separat\u00e7\u0131s\u0131 Nvard Avakyan\u0131n dediyi \u201cSumqay\u0131tda bizim \u0259limiz yoxdur, ora bizd\u0259n 400 kilometr uzaqda yerl\u0259\u015fir\u201d fikrini \u0259sasl\u0131 arqumentl\u0259rl\u0259 alt-\u00fcst etdi. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi Kremlin g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rini \u0259sas tutaraq Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259rinin guya bir qrup xuliqan \u00fcns\u00fcrl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si fakt\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131. Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri Erm\u0259nistandan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 qovulmas\u0131 prosesini daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirdi. Az\u011f\u0131nla\u015fm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r k\u0259ndl\u0259r\u0259 h\u00fccum etdil\u0259r, az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin sald\u0131lar. Sonralar m\u0259lum oldu ki, bu zaman 400 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 230 min soyda\u015f\u0131m\u0131z do\u011fma V\u0259t\u0259nind\u0259n qovulmu\u015fdur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SUMQAYIT HAD\u0130S\u018fL\u018fR\u0130 Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Mixay\u0131l Qorba\u00e7ovun m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi akademik Abel Aqanbekyan 1987-ci ild\u0259 Fransada n\u0259\u015fr olunan \u201cHumanite\u201d jurnal\u0131ndak\u0131 m\u0259lum \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 il\u0259 d\u00fcnyaya s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f b\u00fct\u00fcn erm\u0259nil\u0259r\u0259 Qaraba\u011f\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sinin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan ed\u0259nd\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259ldil\u0259r. Plan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Sumqay\u0131tda erm\u0259nil\u0259rin q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k idi. M\u0259lumdur ki, sovet h\u00f6kum\u0259ti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12086"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12086"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12086\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}