{"id":11985,"date":"2019-03-07T08:48:20","date_gmt":"2019-03-07T05:48:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=11985"},"modified":"2019-03-07T09:00:59","modified_gmt":"2019-03-07T06:00:59","slug":"t%c9%99bi%c9%99ti-qoruyaq-v%c9%99-sev%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=11985","title":{"rendered":"T\u018fB\u0130\u018fT\u0130 QORUYAQ V\u018f SEV\u018fK"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-11994 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/gence-kepez-ve-gc3b6l-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"298\" height=\"199\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/gence-kepez-ve-gc3b6l-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/gence-kepez-ve-gc3b6l.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 298px) 100vw, 298px\" \/>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n sa\u011flam ya\u015famas\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn torpaq, su v\u0259 hava laz\u0131md\u0131r. Bunlar t\u0259bi\u0259t adlan\u0131r. T\u0259bi\u0259t t\u0259bib, t\u0259bab\u0259t s\u00f6zl\u0259rind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<br \/>\nUlu Tanr\u0131 V\u0259t\u0259nimin torpa\u011f\u0131na b\u00fct\u00fcn nem\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259x\u015f etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259ti m\u00fcalic\u0259vi sularla, min c\u00fcr g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259, qiym\u0259tli metallarla, bir s\u00f6zl\u0259, yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. Bu t\u0259bi\u0259ti seyr etdikc\u0259 insan\u0131n q\u0259lbi f\u0259r\u0259hl\u0259 dolur. \u018flveri\u015fli iqlim \u015f\u0259raitimiz \u00f6lk\u0259miz\u0259 bitib-t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n bol nem\u0259tl\u0259r b\u0259x\u015f edib.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259ti o q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259l v\u0259 sirlidir ki, yay\u0131n q\u0131zmar g\u00fcnl\u0259rind\u0259 da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda qar olur. V\u0259t\u0259nimin g\u00f6z\u0259llikl\u0259rind\u0259n, m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259rind\u0259n yazmaqla qurtarmaq olmaz. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259ti r\u0259ngar\u0259ngdir, b\u00f6lg\u0259l\u0259rimizin torpaqlar\u0131 \u0259kin\u0259 yararl\u0131d\u0131r, z\u0259ngin flora v\u0259 fauna al\u0259min\u0259 malik t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n bir x\u0259zin\u0259dir.<br \/>\nTorpa\u011f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u0259lav\u0259 alt\u0131 da s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n \u00e7\u0131xan \u201cQara q\u0131z\u0131l\u201d v\u0259t\u0259nimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131r v\u0259 xalq\u0131m\u0131za milyonlarla g\u0259lir g\u0259tirir. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 m\u0259lum olan 2000-d\u0259n art\u0131q pal\u00e7\u0131q vulkanlar\u0131ndan 344-\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259, X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<br \/>\nRespublikada t\u0259bi\u0259tin qorunmas\u0131na b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. \u018fn qiym\u0259tli v\u0259 n\u0259sli azalan heyvanlar, bitkil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259bi\u0259t qoruqlar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<!--more--><br \/>\nLakin he\u00e7 d\u0259 ham\u0131 t\u0259bi\u0259t\u0259 eyni g\u00f6zl\u0259 baxm\u0131r, do\u011fma qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fm\u0131r, insan ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n bu m\u00f6c\u00fcz\u0259li nem\u0259ti qorumur. Haz\u0131rda suyu v\u0259 havan\u0131 z\u0259h\u0259rl\u0259y\u0259nl\u0259r, me\u015f\u0259l\u0259ri q\u0131ranlar, qoruqlarda heyvanlar\u0131 icaz\u0259siz ovlayanlar qanunla c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r, b\u0259z\u0259n azadl\u0131qdan m\u0259hrum olunurlar.<br \/>\nBuna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259l\u0259 2001-ci il, dekabr ay\u0131n\u0131n 21-d\u0259 bitkil\u0259rin, heyvanlar\u0131n v\u0259 mikroorqanizml\u0259rin genetik ehtiyatlar\u0131n\u0131n yox olmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin genetik ehtiyatlar\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 t\u0259sis olunub.<br \/>\nXalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011fun \u201cT\u0259bi\u0259t ilhama \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r m\u0259ni\u201d adl\u0131 \u015feirini t\u0259bi\u0259tin g\u00f6z\u0259lliyind\u0259n, \u0259srar\u0259ngizliyind\u0259n ilhama g\u0259lib yazm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u201cD\u0259d\u0259 Qorqud\u201d filmind\u0259 D\u0259d\u0259 Qorqud deyir: \u201cTorpa\u011f\u0131n v\u0259t\u0259n olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn iki \u0259sas \u015f\u0259rt var: biri odur ki, g\u0259r\u0259k onu qoruyasan, ikincisi is\u0259 torpa\u011f\u0131 g\u0259r\u0259k \u0259kib-bec\u0259r\u0259s\u0259n. \u018fg\u0259r qoruya bilmirs\u0259ns\u0259, \u0259kib-bec\u0259rm\u0259y\u0259, \u0259kib-bec\u0259rmirs\u0259ns\u0259, qoruma\u011fa d\u0259ym\u0259z\u201d.<br \/>\nT\u0259bi\u0259t sevgisi ana sevgisin\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Anam\u0131z\u0131 sevdiyimiz q\u0259d\u0259r t\u0259bi\u0259ti sevm\u0259liyik. Me\u015f\u0259l\u0259ri q\u0131rmamaq, qu\u015flar\u0131 ovlamamaq, t\u0259bi\u0259ti \u00e7irkl\u0259ndirm\u0259m\u0259k h\u0259r birimizin v\u0259t\u0259nda\u015f borcumuzdur. \u00c7\u00fcnki t\u0259bi\u0259t bizim evimiz, s\u0259rv\u0259timiz, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z, bir s\u00f6zl\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan h\u0259r \u015feydir.<br \/>\n\u201cT\u0259bi\u0259tin qorunmas\u0131nda v\u0259 m\u00fchafiz\u0259sind\u0259 ham\u0131m\u0131z h\u0259mr\u0259y \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak etm\u0259liyik\u201d \u015f\u00fcar\u0131 h\u0259r k\u0259sd\u0259 v\u0259rdi\u015f hal\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131r. H\u0259r adam ild\u0259 bir a\u011fac \u0259ks\u0259 t\u0259bi\u0259ti qorumu\u015f olar. Bir s\u00f6zl\u0259, t\u0259bi\u0259t b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n h\u0259yat m\u0259nb\u0259yidir. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259xtin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n 11 iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 is\u0259 bu xalq\u0131n x\u00f6\u015fb\u0259xtliyidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>N\u00fcbar MEHD\u0130ZAD\u018f<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n sa\u011flam ya\u015famas\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn torpaq, su v\u0259 hava laz\u0131md\u0131r. Bunlar t\u0259bi\u0259t adlan\u0131r. T\u0259bi\u0259t t\u0259bib, t\u0259bab\u0259t s\u00f6zl\u0259rind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Ulu Tanr\u0131 V\u0259t\u0259nimin torpa\u011f\u0131na b\u00fct\u00fcn nem\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259x\u015f etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259ti m\u00fcalic\u0259vi sularla, min c\u00fcr g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259, qiym\u0259tli metallarla, bir s\u00f6zl\u0259, yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. Bu t\u0259bi\u0259ti seyr etdikc\u0259 insan\u0131n q\u0259lbi f\u0259r\u0259hl\u0259 dolur. \u018flveri\u015fli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11985"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11985\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}