{"id":11834,"date":"2019-02-20T09:43:49","date_gmt":"2019-02-20T06:43:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=11834"},"modified":"2019-02-20T09:45:37","modified_gmt":"2019-02-20T06:45:37","slug":"xocali-soyqirimindan-27il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=11834","title":{"rendered":"Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 27il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>XOCALI HARAYI-EL\u0130N HARAYI<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-11836 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0424\u043e\u0442\u043e-5-300x202.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0424\u043e\u0442\u043e-5-300x202.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0424\u043e\u0442\u043e-5-768x516.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0424\u043e\u0442\u043e-5-1024x689.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0424\u043e\u0442\u043e-5.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-11837 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/xocali33-300x210.jpg\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"181\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/xocali33-300x210.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/xocali33-768x538.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/xocali33.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 258px) 100vw, 258px\" \/>1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 1828-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 il\u0259 \u0259z\u0259li yurd yerl\u0259rimizin b\u00f6l\u00fcnm\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 qoyulmu\u015fdur. 1828-1898-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130randan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n 1 milyon 200 min erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nankor erm\u0259nil\u0259r Rusiyan\u0131n havadarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 himay\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u201cerm\u0259ni vilay\u0259ti\u201dni yaratma\u011fa nail oldular. Bu s\u00fcni \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n do\u011fma yurd yerl\u0259rind\u0259n qovulmas\u0131 v\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si prosesi ba\u015fland\u0131. \u00c7ox-sayl\u0131 tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r s\u00fcbut edir ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n 1905-1906; 1918-1920; 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 qanl\u0131 terrorlar v\u0259 qanl\u0131 q\u0259tliamlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r.<!--more--><br \/>\n1988-ci ild\u0259n erm\u0259nil\u0259rin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 ba\u015flanan \u201cetnik t\u0259mizl\u0259m\u0259\u201d siyas\u0259ti \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri \u00e7irkin siyas\u0259tin zorak\u0131l\u0131q yolu il\u0259 davam\u0131 idi. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan 1991-ci il avqustun 8-d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n N\u00fcv\u0259di k\u0259ndind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u201cetnik t\u0259mizl\u0259m\u0259\u201d prosesi ba\u015fa \u00e7atd\u0131. 1988-1991-ci ill\u0259rd\u0259 230 min az\u0259rbaycanl\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan zorak\u0131l\u0131qla \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131, minl\u0259rl\u0259 dinc sakin erm\u0259ni c\u0259lladlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirildi v\u0259 185 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rimiz da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131.<br \/>\nQaraba\u011fda is\u0259 K\u0259rkicahan, Mal\u0131b\u0259yli, Qu\u015f\u00e7ular v\u0259 Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndl\u0259ri erm\u0259ni quldurlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irildikd\u0259n sonra n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259f Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri idi. \u00c7\u00fcnki Xocal\u0131 \u018fsg\u0259ran-Xank\u0259ndi yolunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015firdi v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yegan\u0259 aereport burada idi. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 Xocal\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u015eu\u015fadan sonra 2-ci b\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259ridir. Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259ti 1991-ci il\u0259 kimi Xocal\u0131da s\u00fcr\u0259tli tikinti i\u015fl\u0259ri apararaq, bura \u015f\u0259h\u0259r statusu verildi. H\u0259tta Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar v\u0259 Axiska t\u00fcrkl\u0259ri d\u0259 burada yerl\u0259\u015fdirildi. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin say\u0131 7 min\u0259 \u00e7atd\u0131. 1991-ci ilin pay\u0131z\u0131nda erm\u0259ni h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131lar. 1992-ci ild\u0259n is\u0259 Xocal\u0131ya veril\u0259n elektrik enerjisi k\u0259sildi. O, d\u00f6vrd\u0259 Xocal\u0131n\u0131n icra hakimiyy\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Elman M\u0259mm\u0259dov Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259tind\u0259n \u0259halini \u00e7\u0131xartmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vertalyot g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259 onun bu t\u0259l\u0259bi cavabs\u0131z qald\u0131.<br \/>\n1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Xank\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 366-c\u0131 rus alay\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Xocal\u0131ya h\u00fccum etdil\u0259r. Q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi\u2013q\u0259hr\u0259man Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri bir gec\u0259nin i\u00e7ind\u0259 yerl\u0259 yeksan oldu. Alman fa\u015fistl\u0259rinin Xat\u0131n k\u0259ndinin ba\u015f\u0131na g\u0259tirdikl\u0259ri f\u0259lak\u0259t Xocal\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tirildi. Ancaq erm\u0259ni fa\u015fistl\u0259ri almanlardan f\u0259rqli olaraq Xocal\u0131 sakinl\u0259rinin ba\u015f\u0131na olmaz\u0131n m\u00fcsib\u0259tl\u0259rini g\u0259tirdil\u0259r. O gec\u0259 613 n\u0259f\u0259r v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirildi. Onlardan 70 qoca, 63 n\u0259f\u0259r u\u015faq idi, 8 ail\u0259ni is\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv etdil\u0259r. 1275 n\u0259f\u0259r girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc, 150 n\u0259f\u0259r insan\u0131n taleyi m\u0259lum olmad\u0131. 7 min \u0259halisi olan \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n yaln\u0131z 1500 n\u0259f\u0259r can\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb qa\u00e7a bildi. Onlar\u0131n da \u00e7oxu \u015faxtaya d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259 v\u0259 \u015fik\u0259st oldular.<br \/>\n<em><strong>Qar \u00fcst\u0259 qar \u0259l\u0259ndi<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>g\u00fcll\u0259r qana b\u0259l\u0259ndi<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>G\u00f6yd\u0259n odlar \u0259l\u0259ndi<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>o gec\u0259 Xocal\u0131da<\/strong><\/em><br \/>\n26 fevral Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n v\u0259 t\u00fcrk mill\u0259tinin heysiyyat\u0131n\u0131n tapdaland\u0131\u011f\u0131, sin\u0259sinin da\u011fland\u0131\u011f\u0131 gec\u0259dir. O, gec\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n Xocal\u0131 faci\u0259si d\u00fcnyada analoqu olmayan q\u0259tliam v\u0259 soyq\u0131r\u0131md\u0131r. Bu g\u00fcn ba\u015f\u0131m\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00fcnahs\u0131z Xocal\u0131lar\u0131n narahat ruhlar\u0131 dola\u015f\u0131r. Onlar\u0131n ruhu o, zaman rahatl\u0131q tapacaq ki, tapdaq alt\u0131nda olan Xocal\u0131m\u0131z, La\u00e7\u0131n\u0131m\u0131z, K\u0259lb\u0259c\u0259rimiz, A\u011fdam\u0131m\u0131z, \u015eu\u015fam\u0131z, F\u00fczulimiz, C\u0259bray\u0131l\u0131m\u0131z, Z\u0259ngilan\u0131m\u0131z v\u0259 dig\u0259r i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizi geri qaytarm\u0131\u015f olaq.<br \/>\nB\u0259sdir v\u0259t\u0259n bizsiz, biz d\u0259 v\u0259t\u0259nsiz ya\u015fad\u0131q. Qalx aya\u011fa v\u0259t\u0259n o\u011flu! Param-par\u00e7a, tapdaq alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n halal torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 geri qaytar v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa et. Qoy, xarabal\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259n Qaraba\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcl\u00fcstana \u00e7evrilsin v\u0259 rahat n\u0259f\u0259s als\u0131n. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etm\u0259y\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ruh y\u00fcks\u0259kliyi var.<br \/>\nM\u0259n xalq\u0131m\u0131n v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r \u00f6vlad\u0131 kimi mill\u0259timin tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirdikc\u0259 \u00fcr\u0259yim s\u0131z\u0131lday\u0131r. Fikirl\u0259\u015fir\u0259m bu \u201cyanlar\u201d n\u0259 vaxta kimi xalq\u0131m\u0131za ac\u0131lar ya\u015fadacaqlar. Bu tarixi faci\u0259l\u0259ri bir daha ya\u015famamaq \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ninin m\u0259krli planlar\u0131n\u0131, onlar\u0131n xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6r\u0259yini yey\u0259r\u0259k ba\u015f\u0131m\u0131za a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli soyq\u0131r\u0131mlar\u0131, v\u0259h\u015filikl\u0259ri unutmadan n\u0259silb\u0259n\u0259sil \u00f6t\u00fcrm\u0259liyik. D\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 he\u00e7 vaxt f\u00fcrs\u0259t verm\u0259m\u0259liyik. Biz tarixi unutduqca erm\u0259nil\u0259r daha d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259dir v\u0259 faci\u0259l\u0259ri biz\u0259 t\u0259krar ya\u015fad\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda bu zamandan etibar\u0259n unutqanl\u0131\u011fa, bigan\u0259liy\u0259, laqeydliy\u0259 yer olmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n1997-ci ild\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t\u201d kompaniyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox xalqlar\u0131 erm\u0259ninin \u00e7irkin, m\u0259krli planlar\u0131n\u0131 v\u0259 i\u00e7 \u00fczl\u0259rini tan\u0131y\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 olan \u0259dal\u0259tsizliyin\u0259 yox deyir. AB\u015e-\u0131n 20 \u015ftat\u0131, d\u00fcnyan\u0131n 10 \u00f6lk\u0259si Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131rsa bu Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131n\u0131n u\u011furudur.<br \/>\nBu milli mat\u0259m g\u00fcn\u00fcnd\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259hidl\u0259rin\u0259 Allahdan r\u0259hm\u0259t dil\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Q\u0131zb\u0259s H\u00dcSEYNOVA,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Umudlu k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259binin tarix m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XOCALI HARAYI-EL\u0130N HARAYI 1813-c\u00fc il G\u00fcl\u00fcstan v\u0259 1828-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 il\u0259 \u0259z\u0259li yurd yerl\u0259rimizin b\u00f6l\u00fcnm\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 qoyulmu\u015fdur. 1828-1898-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130randan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n 1 milyon 200 min erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nankor erm\u0259nil\u0259r Rusiyan\u0131n havadarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 himay\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u201cerm\u0259ni vilay\u0259ti\u201dni yaratma\u011fa nail oldular. Bu s\u00fcni \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11834"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11834"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11834\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}