{"id":11466,"date":"2019-01-18T09:49:32","date_gmt":"2019-01-18T06:49:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=11466"},"modified":"2019-01-18T09:50:40","modified_gmt":"2019-01-18T06:50:40","slug":"qics-l%c9%99-mubariz%c9%99-haminin-isidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=11466","title":{"rendered":"Q\u0130\u00c7S-l\u0259 M\u00dcBAR\u0130Z\u018f HAMININ \u0130\u015e\u0130D\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-11467 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/FILE_8578B6-910DCA-9E0AFD-EE2A31-06E36C-DEF878-300x263.jpg\" alt=\"\" width=\"133\" height=\"117\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/FILE_8578B6-910DCA-9E0AFD-EE2A31-06E36C-DEF878-300x263.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/FILE_8578B6-910DCA-9E0AFD-EE2A31-06E36C-DEF878.jpg 548w\" sizes=\"(max-width: 133px) 100vw, 133px\" \/>Q\u0130\u00c7S\u2013qazan\u0131lm\u0131\u015f immun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 sindromu olan x\u0259st\u0259lik insanlar\u0131n H\u0130V v\u0259 ya \u0130\u0130V (insan immun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 virusu) virusuna yoluxmas\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 insanlar\u0131n immunm\u00fcdafi\u0259 sistemi k\u0259skin z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 onlar bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 asanl\u0131qla tutulur. Art\u0131q d\u00fcnyada Q\u0130\u00c7S-l\u0259 v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 milyonlarlad\u0131r. Az\u0259rbaycanda da bu virusa yoluxan v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 minl\u0259rl\u0259dir. \u0130nsanlar\u0131n bu t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130\u0130V haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 olmas\u0131 \u00e7ox g\u0259r\u0259klidir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259si bir s\u0131ra proqramlar, t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irm\u0259kl\u0259, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 Respublika Q\u0130\u00c7S-l\u0259 M\u00fcbariz\u0259 M\u0259rk\u0259zi yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu M\u0259rk\u0259zin 13 b\u00f6lg\u0259d\u0259 H\u0130V-diaqnostika laboratoriyalar\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir ki, virusa yoluxman\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131nda \u0259sas rol oynay\u0131r.<br \/>\n\u0130nsan h\u0259yat\u0131na son qoyan bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 virusa yoluxma yollar\u0131n\u0131 bilm\u0259k vacibdir. \u0130\u0130V-in \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si cinsi yolla v\u0259 x\u0259st\u0259 qan\u0131n sa\u011flam qana t\u0259mas\u0131 il\u0259dir. Bel\u0259 ki, cinsi \u0259laq\u0259, anadan u\u015fa\u011fa (hamil\u0259lik, do\u011fu\u015f, ana s\u00fcd\u00fc il\u0259 qidalanan) qeyri-steril iyn\u0259, \u015fpris v\u0259 dig\u0259r l\u0259vazimatlar\u0131n birg\u0259 v\u0259 t\u0259krar istifad\u0259si zaman\u0131(\u0259ks\u0259r hallarda infeksion narkotik yeridilm\u0259si) manik\u00fcr, pedik\u00fcr, tatuaj, pirsinq ed\u0259rk\u0259n qeyri-steril l\u0259vazimatlar istifad\u0259si, istifad\u0259 edilmi\u015f v\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 qan qal\u0131qlar\u0131 olan b\u0259rb\u0259r al\u0259tl\u0259rinin, di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131n\u0131n t\u0259krar istifad\u0259si zaman\u0131 yoluxma ba\u015f verir.<br \/>\n\u0130\u0130V n\u0259f\u0259s il\u0259, \u0259l verib g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, qucaqla\u015fmaq, \u00f6p\u00fc\u015fm\u0259kl\u0259, ev v\u0259 ofis \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n birg\u0259 istifad\u0259si, ictimai n\u0259qliyyatdan, hovuz, hamam, ayaq yolundan istifad\u0259 zaman\u0131 qida v\u0259 su vasit\u0259si il\u0259, h\u0259\u015faratlar\u0131n sancmas\u0131 il\u0259 ke\u00e7mir.<br \/>\n\u0130\u0130V-\u0259 yoluxman\u0131 a\u015fkar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 \u00fcsul\u2013x\u00fcsusi laborator m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259kdir.<br \/>\n\u0130\u0130V-infeksiyas\u0131n\u0131n h\u0259l\u0259 ki, radikal m\u00fcalic\u0259si yoxdur, lakin ARV-preparatlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 virusun aktivliyi v\u0259 immun sistem\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi m\u0259nfi t\u0259siri azaltmaq, \u0130\u0130V-infeksiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n v\u0259 Q\u0130\u00c7S m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259sini l\u0259ngitm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nX\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, onu m\u00fcalic\u0259 etm\u0259kd\u0259n daha asand\u0131r. Odur ki, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 \u0130\u0130V-virusuna qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 birg\u0259 olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u0130rad\u0259 H\u00dcSEYNOVA <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>T\u0259rt\u0259r RMX-nin yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0130\u00c7S\u2013qazan\u0131lm\u0131\u015f immun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 sindromu olan x\u0259st\u0259lik insanlar\u0131n H\u0130V v\u0259 ya \u0130\u0130V (insan immun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 virusu) virusuna yoluxmas\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 insanlar\u0131n immunm\u00fcdafi\u0259 sistemi k\u0259skin z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 onlar bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 asanl\u0131qla tutulur. Art\u0131q d\u00fcnyada Q\u0130\u00c7S-l\u0259 v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 milyonlarlad\u0131r. Az\u0259rbaycanda da bu virusa yoluxan v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 minl\u0259rl\u0259dir. \u0130nsanlar\u0131n bu t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130\u0130V haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[16],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11466\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}