{"id":11123,"date":"2018-12-10T11:00:33","date_gmt":"2018-12-10T08:00:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=11123"},"modified":"2018-12-10T11:07:31","modified_gmt":"2018-12-10T08:07:31","slug":"azad-sahibkarligin-v%c9%99-liberal-iqtisadiyyatin-t%c9%99sviqi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=11123","title":{"rendered":"Azad sahibkarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 liberal iqtisadiyyat\u0131n t\u0259\u015fviqi"},"content":{"rendered":"<p><strong>SAH\u0130BKARIN V\u018fZ\u0130F\u018fS\u0130 C\u018fM\u0130YY\u018fT\u018f FAYDA VERM\u018fKD\u0130R<\/strong><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11124 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Logo-KIVDF-300x160.jpg\" alt=\"\" width=\"190\" height=\"101\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Logo-KIVDF-300x160.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Logo-KIVDF-768x409.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Logo-KIVDF.jpg 779w\" sizes=\"(max-width: 190px) 100vw, 190px\" \/>Yeni iqtisadi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn formala\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yenic\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015f g\u0259n\u0441 respublikam\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri, bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id \u015f\u0259raitind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259, \u00f6lk\u0259ni yeni yolla aparmaqdan ibar\u0259t idi. Lakin o zaman hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131nda olanlar Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k taleyind\u0259n \u00e7ox \u00f6z \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, n\u0259inki b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xmaq m\u00fcmk\u00fcn oldu, h\u0259tta \u00f6lk\u0259 par\u00e7alanmaq v\u0259 da\u011f\u0131lmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi.<br \/>\n\u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc ild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyildi. Iqtisadi islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7mi\u015f sovet psixologiyas\u0131ndan uzaqla\u015fmaq, insanlar\u0131 yeni iqtisadi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259 al\u0131\u015fd\u0131rmaq laz\u0131m g\u0259lirdi.<br \/>\n1993-c\u00fc ild\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycanda sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 (1993-1995)\u201d D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 bu sah\u0259d\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f ilk ad-d\u0131m oldu. 1995-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq iqtisa-diyyat\u0131m\u0131z inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu.<!--more--><br \/>\nApar\u0131lan siyas\u0259t, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n islahatlar v\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131 prinsipi \u00f6lk\u0259d\u0259 tamamil\u0259 yeni bir t\u0259b\u0259q\u0259nin, sahibkarlar t\u0259b\u0259q\u0259sinin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Yerli sahibkarlarla ke\u00e7irdiyi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r bu bar\u0259d\u0259 bel\u0259 deyirdi: \u201cBu, bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131yd\u0131, \u00e7\u00fcnki bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda \u015f\u0259xsi m\u00fcl-kiyy\u0259t, \u00f6z\u0259l m\u00fclkiyy\u0259t v\u0259 sahibkarl\u0131q durur. Bizim g\u00f6r\u0259c\u0259yimiz i\u015fl\u0259r ondan ibar\u0259t idi ki, islahatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rini \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan qanunlar q\u0259bul etm\u0259liydik, qaydalar yaratmal\u0131 idik v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu qanunlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini, onlara riay\u0259t olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259liydik. Biz dey\u0259 bil\u0259rik ki, bunu da etmi\u015fik.\u201d<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev sahibkarlar t\u0259b\u0259q\u0259sini Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 bir hiss\u0259si hesab edirdi. \u00d6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 sahibkarlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00fcmummilli lider h\u0259m yerli sahibkarlarla, h\u0259m d\u0259 xarici investorlarla vaxta\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irir, onlar\u0131n i\u015fi il\u0259 yax\u0131ndan maraqlan\u0131r, probleml\u0259rini \u00f6yr\u0259nir, qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 mane\u0259l\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcvafiq h\u00f6kum\u0259t orqanlar\u0131na laz\u0131m\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131qlar verirdi. Ulu \u00f6nd\u0259r deyirdi: \u201cAz\u0259rbaycanda sahibkarl\u0131q i\u015fi ba\u015flanandan, bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id ba\u015f-lanandan Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif h\u00f6kum\u0259t orqanlar\u0131 c\u00fcrb\u0259c\u00fcr yoxlamalarla, m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rl\u0259 sahibkarlar\u0131n i\u015fl\u0259rin\u0259 mane olma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 F\u0259rmanlar vermi\u015f\u0259m v\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, ba\u015fqa n\u0259zar\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n sahibkarlara mane olmamas\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259rini qoymu\u015fam.\u201d<\/p>\n<p><strong> \u00d6lk\u0259nin sosial-iqtisadi t\u0259r\u0259qqisind\u0259 sahibkarlar\u0131n rolu<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 sosial sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 iqtisadiyyat\u0131n, biznesin inki\u015faf\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130qtisadiyyat\u0131 m\u00f6hk\u0259m olmayan bir \u00f6lk\u0259d\u0259 he\u00e7 bir sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259n dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verir, \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi t\u0259r\u0259qqisind\u0259 onlar\u0131n rolunu x\u00fcsusi qeyd edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131nda, i\u015fsizliyin v\u0259 yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131nda \u00f6z\u0259l sektorun x\u00fcsusi pay\u0131 var.<br \/>\nDiqq\u0259t\u0259layiq hald\u0131r ki, Az\u0259rbaycanda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, regionlarda da sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaran\u0131b. Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqramlar\u0131 \u00e7\u0259rciv\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rin infrastruktur t\u0259minat\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b, k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fib. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verib v\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub.<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 son ill\u0259r qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rimizd\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k olub. Bu sah\u0259d\u0259 bir \u00e7ox layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir, subsidiyalar verilir, vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn azald\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<br \/>\nH\u0259r il 25 aprel tarixinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda Sahibkarlar G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilm\u0259si d\u0259 bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<br \/>\nPrezident \u0130lham \u018fliyev Yevlaxda qeyri-neft ixracat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n respublika m\u00fc\u015favir\u0259sind\u0259 deyib: \u201c&#8230;d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti, sahibkarl\u0131\u011fa g\u00f6st\u0259ril\u0259n h\u0259m siyasi d\u0259st\u0259k, m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k, maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan ciddi islahatlar v\u0259 onlara edil\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir.\u201d<\/p>\n<p><strong>T\u0259r\u0259qqiy\u0259 m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b<\/strong><br \/>\nSahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn T\u0259rt\u0259r rayonunda da m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b.<br \/>\nBunun n\u0259tic\u0259sidir ki, cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 261 rayon sakini sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vergi orqanlar\u0131nda qeydiyyatdan ke\u00e7ib.<br \/>\nSahibkarlara K\u00f6m\u0259k Milli Fondunun v\u0259saiti hesab\u0131na m\u00fcv\u0259kkil kredit banklar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259kc\u0259 cari ild\u0259 rayonda 13 sahibkara f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 242 min manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit, 19 n\u0259f\u0259r\u0259 is\u0259 yeni sahibkarl\u0131q obyektinin tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn icaz\u0259 verilib.<br \/>\nH\u0259m\u00e7inin son ill\u0259rd\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259r unudulmu\u015f sah\u0259l\u0259rinin\u2013pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, barama\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 hesab\u0131na rayonun iqtisadiyyat\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib, el\u0259c\u0259 d\u0259 yerli fermerl\u0259r \u00f6z g\u0259lirl\u0259rini art\u0131r\u0131blar.<br \/>\nRayonda pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00f6hn\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 torpaq sah\u0259l\u0259ri \u0259kin d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 daxil edilib. G\u00f6r\u00fcl\u0259n dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 b\u0259hr\u0259sini verib. \u018fg\u0259r 2016-ci ild\u0259 rayonda 1035 hektar sah\u0259d\u0259 pamb\u0131q \u0259kilmi\u015fdis\u0259, \u00f6t\u0259n il bu r\u0259q\u0259m 3000-\u0259, cari ild\u0259 is\u0259 3300-\u0259 catd\u0131r\u0131l\u0131b.<br \/>\n\u00d6t\u0259n m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z h\u0259r hektardan 27 sentner m\u0259hsul istehsal ed\u0259r\u0259k, respublikada birinci olublar v\u0259 onlar\u0131n z\u0259hm\u0259ti Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilib, t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rinin yay\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilib. Cari m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 d\u0259 qabaqc\u0131ll\u0131\u011f\u0131 \u0259ld\u0259 saxlayan k\u0259nd \u0259m\u0259k\u00e7il\u0259ri y\u0131\u011f\u0131m\u0131 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rl\u0259 ba\u015fa vurmaq \u0259zmind\u0259dirl\u0259r.<br \/>\nBu vacib sah\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayan d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib: \u201cHaz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qda 190 mind\u0259n \u00e7ox insan i\u015fl\u0259yir. Bax, biz pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flayandan sonra bu insanlar i\u015fl\u0259 t\u0259min olunublar. Biz pamb\u0131\u011f\u0131n al\u0131\u015f qiym\u0259tini bir nec\u0259 d\u0259f\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Bu yax\u0131nlarda son d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131r\u0131q ki, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olanlar daha \u00e7ox pul qazans\u0131nlar.\u201d<br \/>\nPamb\u0131q istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan t\u0259rt\u0259rli sahibkarlar d\u00f6vl\u0259tin qay\u011f\u0131s\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 ilb\u0259il u\u011fur-lar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, el\u0259c\u0259 d\u0259 daha \u00e7ox insan\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131rlar.<br \/>\nB\u0259yimsarov k\u0259ndind\u0259n qabaqc\u0131l fermer Fazil V\u0259liyev deyir:<br \/>\n\u2013Ke\u00e7\u0259n il m\u0259n 54 hektar sah\u0259d\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rmi\u015fdim. Y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u0259ld\u0259 etdim. Ad\u0131m n\u0259inki rayonumuzun, respublikam\u0131z\u0131n qabaqc\u0131llar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kildi. Q\u00fcrurla dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, h\u0259m fermer kimi \u00f6z\u00fcm, h\u0259m d\u0259 m\u0259hsulun hasil\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 v\u0259 y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 yax\u015f\u0131 g\u0259lir g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nBuilki y\u0131\u011f\u0131m m\u00f6vs\u00fcm\u00fc is\u0259 el\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n yax\u015f\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259 ba\u015flad\u0131. Bel\u0259 ki, pamb\u0131q \u0259k\u0259n fermerl\u0259rin m\u0259hsul istehsal\u0131na, y\u0131\u011f\u0131m\u0131na h\u0259v\u0259sl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n maddi rifah\u0131n\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 pamb\u0131\u011f\u0131n n\u00f6vl\u0259r \u00fczr\u0259 al\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259ri h\u0259r ton \u00fc\u00e7\u00fcn 50 manat art\u0131r\u0131ld\u0131. Bu, h\u0259r birimizin \u0259lav\u0259 qazanc \u0259ld\u0259 etm\u0259si dem\u0259kdir. M\u00f6vs\u00fcm \u0259rzind\u0259 \u00f6hd\u0259md\u0259 olan 88 hektar pamb\u0131q plantasiyalar\u0131nda onlarla k\u0259nd \u0259m\u0259k\u00e7isi i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k halal qazanc \u0259ld\u0259 edib. Birg\u0259 z\u0259hm\u0259timizin b\u0259hr\u0259si \u00e7ox sevindiricidir. H\u0259r hektardan 55 sentner m\u0259hsul g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, T\u0259rt\u0259r torpa\u011f\u0131 olduqca m\u0259hsuldar v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tlidir, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu, son h\u0259dd deyil. Vaxtil\u0259, y\u0259ni sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259, bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0259ndd\u0259 erm\u0259nil\u0259r m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Torpa\u011f\u0131m\u0131zdan, suyumuzdan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k biz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7irkin niyy\u0259tl\u0259r haz\u0131rlay\u0131rd\u0131lar. Indi \u00f6z\u00fcm\u00fcz torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n sahibiyik. Z\u0259hm\u0259timizin b\u0259hr\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259m d\u00f6vl\u0259timiz m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir, iqtisadi q\u00fcdr\u0259tini art\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz yax\u015f\u0131 dolan\u0131r\u0131q.<br \/>\nM\u00fctalib Rzayev is\u0259 H\u00fcs\u0259nli k\u0259ndind\u0259ndir. Bura c\u0259bh\u0259yan\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sidir. Buna baxmayaraq, z\u0259hm\u0259tsev\u0259r insanlar tax\u0131l, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, pamb\u0131q, t\u0259r\u0259v\u0259z bec\u0259rilm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur, mal-qara b\u0259sl\u0259yirl\u0259r. Son ill\u0259r H\u00fcs\u0259nlid\u0259 bacar\u0131ql\u0131 g\u0259nc sahibkarlar n\u0259sli yeti\u015fib. Onlardan biri d\u0259 M\u00fctalib Rzayevdir. M\u00fctalib deyir:<br \/>\n\u2013Rayonumuzda cari ilin 9 ay\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi yekunlar\u0131 m\u00fczakir\u0259 edil\u0259rk\u0259n, m\u0259ni d\u0259 h\u0259min y\u0131\u011f\u0131nca\u011fa d\u0259v\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. Rayon r\u0259hb\u0259ri ad\u0131m\u0131 q\u00fcrurla \u00e7\u0259kdi, T\u0259rt\u0259r Ra-yon \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin F\u0259xri f\u0259rman\u0131n\u0131 t\u0259qdim etdi. Bildirdi ki, h\u0259d\u0259fd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulandan iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox, h\u0259r hektardan 50 sentner pamb\u0131q t\u0259hvil ver\u0259r\u0259k, v\u0259zif\u0259min \u00f6hd\u0259sind\u0259n layiqinc\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m. Prezidentimizin, rayon r\u0259hb\u0259rliyinin etimad\u0131n\u0131 do\u011frultdu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7ox xo\u015fb\u0259xt hiss edir\u0259m. H\u0259m d\u0259 bu, biz t\u0259rt\u0259rli g\u0259ncl\u0259rin qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 cavab\u0131d\u0131r. Qoy onlar anlas\u0131nlar ki, biz bu torpaqda i\u015fl\u0259y\u0259 d\u0259 bilirik, onu qoruma\u011fa da qadirik.<br \/>\nPamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla yana\u015f\u0131 rayonda barama\u00e7\u0131l\u0131q da s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. \u018fg\u0259r \u00f6t\u0259n il T\u0259rt\u0259rd\u0259 c\u0259mi 4,6 ton barama t\u0259dar\u00fck olunmu\u015fdursa, builki g\u00f6st\u0259rici on tondan \u00e7ox olub.<br \/>\nCari ild\u0259 rayonda 290 qutu\u2013490 qram baramaqurdu b\u0259sl\u0259nib. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n, bu g\u0259lirli sah\u0259ni inki\u015faf etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 barama\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n yem bazas\u0131 yarad\u0131l\u0131r. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 son ill\u0259r rayonun t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda 125 mind\u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259kil tingi \u0259kilib. Barama yeti\u015fdir\u0259n fermerl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u0130smay\u0131lb\u0259yli k\u0259ndinin sakini Mirz\u0259 C\u00fcm\u015f\u00fcdovdur. O bildirdi ki, son ill\u0259r regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqramlar\u0131n\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 rayon m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259, k\u0259ndl\u0259rimizd\u0259 m\u00fcasir infrastruktur yarad\u0131l\u0131b. Y\u0259ni, \u0259haliy\u0259 24 saat \u0259rzind\u0259 qaz, elektrik enerjisi v\u0259 icm\u0259li su verilir. Bu is\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259s\u0259l\u0259n, baramaqurdu b\u0259sl\u0259nil\u0259n yerl\u0259rin laz\u0131m\u0131 temperaturu t\u0259min edilm\u0259s\u0259, ist\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 olunmayacaq. Yaxud elektrik enerjisinin tez-tez k\u0259silm\u0259si subartezian quyular\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r v\u0259 \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 probleml\u0259r yaranar. D\u00f6vl\u0259timiz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259kl\u0259, k\u0259ndl\u0259rimizd\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarad\u0131b. H\u0259m\u00e7inin veril\u0259n subsidiyalar, m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r insanlar\u0131n mara\u011f\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259g\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r k\u0259ndizimd\u0259 i\u015fsizlikd\u0259n gileyl\u0259nirdil\u0259rs\u0259, indi bec\u0259rm\u0259, y\u0131\u011f\u0131m d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 b\u0259z\u0259n laz\u0131mi q\u0259d\u0259r i\u015f\u00e7i tapmaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir.<br \/>\nMirz\u0259 C\u00fcm\u015f\u00fcdovun toxumluq tax\u0131l\u0131\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 var, pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, yonca \u0259kir, k\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. O deyir:<br \/>\n\u2013Vaxtil\u0259 ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev s\u00f6yl\u0259yirdi ki, sahibkar i\u015f g\u00f6r\u00fcr ki, pul qazans\u0131n. Onun ist\u0259yi pul qazanmaqd\u0131r, i\u015fi is\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 fayda verm\u0259kdir. Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201c\u018fg\u0259r sahibkar bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaraq qoydu\u011fu s\u0259rmay\u0259ni \u00e7\u0131xara v\u0259 qazanc\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmirs\u0259, dem\u0259k, onun sahibkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful omas\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 yoxdur.\u201d<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 indi \u0259sas\u0259n iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 yaran\u0131r ki, bunlar h\u0259m iqtsadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir, h\u0259m yeni i\u015f yerl\u0259ri a\u00e7\u0131r, v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6zl\u0259ri d\u0259 qazanc \u0259ld\u0259 edirl\u0259r.<br \/>\nBa\u011f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 T\u0259rt\u0259r rayonu \u00fc\u00e7\u00fcn yeni sah\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u018fvv\u0259ll\u0259r xurma v\u0259 f\u0131nd\u0131q a\u011faclar\u0131 ancaq \u015f\u0259xsi h\u0259y\u0259tl\u0259rd\u0259 be-c\u0259rilirdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin qeyri-neft sektorunu inki\u015faf etdirm\u0259k bar\u0259d\u0259ki tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na \u0259m\u0259l ed\u0259n t\u0259rt\u0259rlil\u0259r bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259 v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u0131nay\u0131rlar. Ayr\u0131-ayr\u0131 sahibkarlar\u0131n \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259r\u0259k\u0259tli torpa\u011f\u0131m\u0131z h\u0259r bir sah\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi, ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131qda da insanlar\u0131 sevindirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Seydimli k\u0259ndind\u0259 sahibkar N\u0259sib V\u0259liyevin 28 hektar sah\u0259d\u0259 xurma ba\u011f\u0131 var. Bu i\u015f\u0259 xeyli vaxt v\u0259 z\u0259hm\u0259t s\u0259rf edib. Art\u0131q 6 ildir ki, ba\u011flar bar verir. H\u0259r hektardan ild\u0259 8-10 ton m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. M\u0259hsulun sat\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bazar axtarmaq laz\u0131m deyil. T\u0259rt\u0259r xurmas\u0131 dad\u0131na v\u0259 keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259m Bak\u0131, h\u0259m d\u0259 Rusiya bazarlar\u0131nda yax\u015f\u0131 al\u0131n\u0131r.<br \/>\nSahibkar deyir ki, onun t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda xeyli i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onlar a\u011faclar\u0131n suvar\u0131lmas\u0131nda, dibl\u0259rinin yum\u015fald\u0131lmas\u0131nda, budama i\u015fl\u0259rind\u0259, m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131nda v\u0259 onun qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edirl\u0259r. \u0130lboyu h\u0259r i\u015f\u00e7inin orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 300 manatdan az olmur.<br \/>\nN\u0259sib V\u0259liyev onu da bildirdi ki, o, xurma ba\u011flar\u0131n\u0131n sah\u0259sini daha 10 hektar art\u0131r\u0131b. Xaricd\u0259n g\u0259tirilmi\u015f 5000 xurma tingi \u0259kib. O, suvarmada damla \u00fcsulundan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259, su itkisin\u0259 yol vermir.<br \/>\nXurma ixrac t\u0259\u015fviqi \u015famil olunan mallar\u0131n siyah\u0131s\u0131na daxil edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn, onun bec\u0259rilm\u0259sin\u0259 maraq b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin sahibkarlara d\u0259st\u0259yi v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r T\u0259rt\u0259r rayonunda ild\u0259nil\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Svetlana BA\u011eIROVA<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>(Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin \u0130nki\u015faf\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Fondunun ke\u00e7irdiyi m\u00fcsabiq\u0259y\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SAH\u0130BKARIN V\u018fZ\u0130F\u018fS\u0130 C\u018fM\u0130YY\u018fT\u018f FAYDA VERM\u018fKD\u0130R Yeni iqtisadi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn formala\u015fmas\u0131 M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yenic\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015f g\u0259n\u0441 respublikam\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran ba\u015fl\u0131ca v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri, bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7id \u015f\u0259raitind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259, \u00f6lk\u0259ni yeni yolla aparmaqdan ibar\u0259t idi. Lakin o zaman hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131nda olanlar Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k taleyind\u0259n \u00e7ox \u00f6z \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, n\u0259inki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[22],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11123\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}